Poprzednia

ⓘ System alarmowy




System alarmowy
                                     

ⓘ System alarmowy

System alarmowy – zespół urządzeń służących najczęściej zabezpieczeniu danego obiektu przed włamaniem lub pożarem.

W systemach alarmu włamania najczęściej wykorzystuje się pasywne czujniki podczerwieni reagujące na ruch PIR i czujniki magnetyczne kontaktrony umieszczane na oknach, drzwiach, bramach garażowych wzbudzenie czujnika powoduje alarm. System przeważnie uzbrajany/rozbrajany jest przez wpisanie na klawiaturze specjalnego kodu ustalonego przez użytkownika.

Systemy alarmowe nie są skomplikowane w obsłudze, a zwiększają bezpieczeństwo obiektu.

Często dodatkowym elementem do systemu alarmu włamania jest system antynapadowy, zrealizowany w formie pilota lub ukrytego przycisku alarmowego. Klawiatury kodowe posiadają funkcję wybierania kodu "pod przymusem", która powoduje uruchomienie systemu alarmu napadu - cichy alarm, wezwanie ochrony.

Istotną grupę wśród systemów alarmowych stanowią systemy alarmów przeciwpożarowych. Najczęściej oparte są one o optyczne czujki dymu, czujki ognia oraz przyciski ręcznego powiadamiania- zgodnie z normą EN-54 nazywane Ręcznymi Ostrzegaczami Pożarowymi w skrócie ROP. W dużych obiektach często posiadają połączenie ze strażą pożarną oraz współdziałają z innymi systemami ochrony p.poż. - automatycznymi systemami gaśniczymi zraszacze wodne, systemy gaszenia gazem, systemy nawiewowe i oddymiania, awaryjne oświetlenie, dźwiękowy system ostrzegania DSO itp.

                                     

1. Główne elementy składowe systemu alarmu włamania

W skład systemów alarmowych najczęściej wchodzą:

  • klawiatura alarmowa
  • różnego typu czujniki i detektory patrz niżej
  • dialer telefoniczny urządzenie przekazujące informacje na temat systemu - alarm, załączenie/wyłączenie czuwania - za pomocą sieci telefonii stacjonarnej
  • radiolinia
  • centrala alarmowa "serce" całego systemu wyposażona w układ sterujący całym systemem, zasilacz i akumulator
  • moduł GSM urządzenie przekazujące informacje na temat systemu - alarm, załączenie/wyłączenie czuwania - za pomocą sieci komórkowej GSM
  • blokady urządzenia uniemożliwiające kradzież, dostęp lub ucieczkę
  • radiopowiadomienie
  • sygnalizatory urządzenia akustyczne lub akustyczno-optyczne sygnalizujące zadziałanie systemów alarmowego - alarm, sabotaż itp.
                                     

2.1. Podstawowe czujki i detektory Detektory ruchu

Istnieją trzy główne typy czujników reagujące na występowanie ruchu w "polu widzenia" urządzenia:

  • Ponadto czasem do detekcji ruchu wykorzystywane są kamery telewizji przemysłowej w połączeniu z detektorami ruchu w obrazie.
  • czujniki ultradźwiękowe - Działanie zbliżone do mikrofalowych, z tą różnicą, że wykorzystują fale akustyczne w zakresie niesłyszalnym i reagują na ruch ośrodka powietrza; w związku z tym podatne są na fałszywe alarmy wywołane przepływem powietrza. Używane powszechnie w instalacjach alarmowych instalowanych w samochodach.
  • czujniki mikrofalowe - Działają na zasadzie radaru Dopplerowskiego, wysyłając falę elektromagnetyczną i odbierając falę odbitą wskutek odbicia fali od poruszającego się obiektu następuje zmiana jej częstotliwości, są one wrażliwe głównie na ruch w kierunku do i od czujki.
  • pasywne czujki podczerwieni PIR - Reagują na zmianę promieniowania podczerwonego emitowanego przez obiekty o temperaturze wyższej od otoczenia, nie są one wrażliwe na obiekty nie emitujące ciepła lub emitujące go zbyt mało np. wskutek izolacji termicznej.
                                     

2.2. Podstawowe czujki i detektory Detektory działalności i inne detektory wtargnięcia

Czujniki mające na celu wykrywanie działalności w jakimś pomieszczeniu lub na jakimś obiekcie, ich szczególnym przypadkiem jest opisana wcześniej czujka stłuczenia szyby i opisane tam problemy dotyczące fałszywych alarmów dotyczą także tych czujników. Wyróżnić można dwa typy:

  • czujniki inercyjne, zwane także wibracyjnymi - Reagują na występowanie drgań/wstrząsów w miejscu/powierzchni, na której zostały zamontowane.
  • czujniki akustyczne - Reagują na dźwięki.

W specyficznych systemach zabezpieczeń np. banki spotkać można także inne rodzaje czujników - np. czujniki reagujące na zmianę ciśnienia w zamkniętym pomieszczeniu związaną z jego otwarciem, czujniki sejsmiczne reagujące na wybuch, czujniki dostępu do zamków montowane na zamkach sejfów, czujniki światłowodowe rozwieszane na ogrodzeniach reagujące reflektometrycznie na próbę pokonania ogrodzenia itp.



                                     

2.3. Podstawowe czujki i detektory Detektory pożaru inne równoważne nazwy: czujki wykrywacze pożaru, ostrzegacze pożarowe

Ze względu na zasadę działania wyróżnić można 4 główne typy detektorów mających na celu wykrywanie pożaru:

  • termiczne - Reagują na ciepło wydzielane w trakcie spalania. Odporne na dym.
  • jonizacyjne czujki dymu zwane izotopowymi - niewielka ilość substancji radioaktywnej jonizuje powietrze, Sygnał alarmowy jest w nich uruchamiany gdy cząsteczki dymu połączą się ze zjonizowanymi przez urządzenie cząsteczkami powietrza
  • optyczne czujki dymu - Dym który dostaje się do komory powoduje rozpraszanie światła podczerwonego emitowanego przez diodę LED, co prowadzi do zmiany w oświetleniu detektora i zadziałania czujki.
  • półprzewodnikowe detektory dymu - Reagują na substancje chemiczne wchodzące w skład dymu działanie podobne do opisanych poniżej detektorów gazów.

Ze względu na sposób identyfikacji alarmującej czujki istnieje podział na czujki konwencjonalne i adresowalne.

  • Adresowalne - w tym systemie czujki są również wpięte do obwodu obejmującego np. całe piętro ale w ponieważ każda czujka ma swój indywidualny adres to w centrali pożarowej jest identyfikowana pojedyncza czujka, która sygnalizuje pożar np. "I piętro, czujka w pokoju socjalnym". Identyfikacja odbywa się przy wykorzystaniu protokółu transmisji.
  • Konwencjonalne - w tym systemie są łączone równolegle i alarm jest identyfikowany jako alarm z dowolnej czujki należącej do danego obwodu obejmującego np. "I piętro obiektu" bardziej szczegółowa identyfikacja jest możliwa tylko przez osobiste sprawdzenie, która czujka zadziałała w czujce świeci się lampka informująca o uaktywnieniu czujki.

Możliwe są dwie polityki stosowania protokółów:

  • Zarówno czujki jak i centralę produkuje jedna firma i zachowuje parametry protokółu w tajemnicy.
  • Producent czujek opracowuje własny protokół i udostępnia go producentom central.

Istnieje jeszcze kilka innych kryteriów podziału np. czujki dwustanowe / wielostanowe czujki kasowalne samoczynnie lub ręcznie wielokrotnego użytku lub jednorazowe.

                                     

2.4. Podstawowe czujki i detektory Detektory gazów

Są to najczęściej czujniki półprzewodnikowe, reagujące na podwyższone stężenia określonego rodzaju gazu, np. metanu będącego głównym składnikiem gazu ziemnego, LPG, czadu czy gazów usypiających lub zabijających.