Poprzednia

ⓘ Szkoła Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej




Szkoła Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej
                                     

ⓘ Szkoła Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej

Szkoła Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej w Krakowie. Szkoła istniała od IX 1908 r. do 1947 r.

W IX 1908 roku Maria Niedzielska powołała do istnienia Szkołę Sztuk Pięknych dla Kobiet Marii Niedzielskiej w kamienicy przy ulicy Szpitalnej 17/6. O nowej szkole można było przeczytać w "Świecie”:

Niedługo po otwarciu szkoła przeniosła się na ulicę Kolejową 3 dziś Westerplatte. Pierwsza wystawa odbyła się już w sali przy nowym adresie. Recenzja z wystawy uczennic ukazała się w "Świecie” z dnia 7 sierpnia 1909 r.

W pierwszych latach funkcjonowania szkoła stanowiła konkurencję dla Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, ponieważ do akademii nie przyjmowano kobiet pierwszą kobietę Zofię Baltarowicz-Dzielińską przyjęto dopiero w 1917, a oficjalnie przyjmowano kobiety od 14 grudnia 1918. Program szkoły Niedzielskiej był prawie taki sam jak w ASP. Franciszek Mączyński w 1911 pisał na łamach "Świata” przy okazji trzeciej wystawy zorganizowanej na koniec roku:

W tym samym roku w "Tygodniku Mód i Powieści” dla kobiet pojawiła się adnotacja według, której nauki na kursach zaczynały się na początku października i kończyły na końcu czerwca. Nauka trwała dwa lata. Na zakończenie uczennice dostawały świadectwo. Przy okazji wystaw na koniec roku uczennice nagradzano medalami i listami pochwalnymi. Mogły uczestniczyć w kursie porannym, na którym rysowano i malowano akt i głowy w cenie 30 koron lub na kurs wieczorny, gdzie odbywało się rysowanie i malowanie aktu w cenie 20 koron. Kurs sztuki dekoracyjnej kosztował 20 koron. Można było również wziąć trzymiesięczny kurs anatomii za 20 koron.

Odbywały się zajęcia z nagim modelem, organizowane były plenery oraz istniał oddział rzeźby, na którym studiowała Ludwika Nitschowa i Olga Niewska. Do szkoły uczęszczały znane później malarki Zofia Lubańska-Stryjeńska oraz Maja Berezowska która została wyróżniona w recenzji dotyczącej czwartej wystawy uczennic, także Alicja Halicka. Lekcje przewidywały w ciągu tygodnia sześć godzin pracy w atelier lub w plenerze dziennie, dwie godziny anatomii i historii sztuki, tydzień pejzażu w plenerze w ciągu semestru. Co dwa miesiące urządzano konkurs oraz organizowano doroczną wystawę. Kurs malarstwa i rysunku prowadził Józef Pankiewicz, potem Stanisław Dębicki, Karol Maszkowski i Włodzimierz Tetmajer. Pejzażu uczył Stanisław Podgórski. Rzeźby Szczepkowski. Ponadto prof. J. Bukowski od 1914 Wojciech Jastrzębowski kierował kursami sztuki używanej i dekoracji czego nie było w ASP. Kursy te obejmowały: kurs mebli, tapet, haftów, intarsji, witrażu, litografii, drzeworytu i. in. Maria Bukowska uczyła haftu, aplikacji i tkactwa. Oprócz wymienionych pracowali tam również: Jacek Malczewski, Wojciech Weiss, Ignacy Pieńkowski, Józef Czajkowski, Leon Wyczółkowski. W 1911 roku Niedzielska wprowadziła również lekcje dla dzieci od 5 lat, które sama prowadziła. Uczyła dziewczynki rysunku, wyklejanek i wycinanek, kompozycji, przykładając wagę do nauki sztuki od najmłodszych lat.

Zwolennikiem i opiekunem szkoły Niedzielskiej był Feliks Jasieński, który pomagał w doborze kadry złożonej z profesorów krakowskiej ASP będących jego przyjaciółmi. A także organizował u siebie w domu konferencje dotyczące sztuki, w których brały udział uczennice kursów Niedzielskiej. W 1913 zawiązało się Towarzystwo Popierania Szkoły Sztuk Pięknych dla Kobiet w Krakowie, które miało za zadanie pomagać finansowo i wspierać rozwój pedagogiczny.

Szkoła działała przez 39 lat, aż do śmierci Marii Niedzielskiej w 1947 roku.

Maria Niedzielska tak mówiła o twórczości kobiet: