Poprzednia

ⓘ Order Cnoty Wojskowej




Order Cnoty Wojskowej
                                     

ⓘ Order Cnoty Wojskowej

Ustanowione zostało przez księcia Karola I ustawą o organizacji sił zbrojnych z 27 marca 1872 r., a wprowadzone zostało rozporządzeniem z 17 maja tego roku. W swojej pierwotnej wersji miało formę medalu Medalia "Virtutea Militară” podzielonego na dwa stopnie: złoty dla oficerów i srebrny dla podoficerów. Swoją nazwą odznaczenie nawiązywało bezpośrednio do medalu ustanowionego w 1860 r. przez księcia Aleksandra Jana Cuzę o nazwie "Pro Virtute Militari”. Po zwycięskiej dla Rosji wojnie z Turcją w latach 1877–1878, w której Księstwo Rumunii uczestniczyło po rosyjskiej stronie, wprowadzono wersję wojenną w formie krzyża o zaokrąglonych ramionach, nadawanego także za czyny odwagi w bezpośredniej walce z nieprzyjacielem, a od 1940 r. – wyłącznie za takie czyny.

Po wymuszonej szantażem abdykacji króla Michała I 30 grudnia 1947 r. wszystkie odznaczenia zostały przez władze komunistyczne zniesione nową konstytucją Rumuńskiej Republiki Ludowej z 13 kwietnia 1948 r., a w ich miejsce ustanowiono system odznaczeń wzorowany na sowieckim. Po 1989 r. nie nadawano już komunistycznych odznaczeń, ustanawiano natomiast stopniowo nowe oraz przywracano dawne odznaczenia z czasów monarchii, niektóre z nich rozbudowywano dodając nowe klasy orderów lub stopnie medali.

"Virtutea Militară” restytuowano nową ustawą o odznaczeniach rumuńskich 31 marca 2000 r. jako Order Cnoty Wojskowej Ordinul Virtutea Militară podzielony na cztery klasy:

  • I klasa – Wielki Oficer Mare Ofiter,
  • II klasa – Komandor Comandor,
  • IV klasa – Kawaler Cavaler,
  • III klasa – Oficer Ofiter,

oraz Medal Cnoty Wojskowej Medalia Virtutea Militară podzielony na trzy stopnie:

  • II stopień clasa a II-a,
  • III stopień clasa a III-a.
  • I stopień clasa I,

Przepisy, wygląd i inne zasady dotyczące orderu i medalu określiła nowa ustawa z 9 lipca 2002 r. Nadawane są odtąd w trzech wersjach: cywilnej, wojskowej i wojennej. Order mogą otrzymać oficerowie, cywilni pracownicy z wyższym wykształceniem, pracujący w ministerstwach i centralnych instytucjach w zakresie obronności, porządku publicznego i bezpieczeństwa narodowego oraz jednostki wojskowe, a także współpracujący z Rumunią zagraniczni oficerowie, personel cywilny oraz jednostki wojskowe. Medal mogą otrzymać podoficerowie, a także personel cywilny nieposiadający wyższego wykształcenia oraz sojuszniczy funkcjonariusze wojskowi i cywilni.

                                     

1. Wygląd

Początkowo odznaką był okrągły medal z wizerunkiem władcy otoczonym napisem "CAROL I. DOMN AL ROMANIEI” tłum. KAROL I PAN RUMUNII na awersie oraz napisem "VIRTUTE MILITARA” otoczonym wieńcem laurowo-dębowym, z dodatkowym podobnym wieńcem pełniącym rolę zawieszenia łączącego z czerwoną wstążką z niebieskimi brzegami. Wojenna wersja z 1880 r. miała kształt krzyża Ruperta, z ramionami połączonymi wieńcem laurowo-dębowym, ze zwykłym kółkiem łączącym krzyż ze wstążką. Symbole awersu i rewersu głowa króla i napis pozostały niezmienione, a jedynie pomniejszone. I stopień był wykonywany w pozłacanym srebrze lub brązowy, a II stopień w srebrze lub posrebrzanym brązie.

Po przywróceniu order uzyskał w 2002 podobny wygląd do wersji wojennej, ale wnętrza ramion i tło środkowego medalionu emaliowano na ciemnoniebiesko, a pierścień okalający medalion i obramowanie krawędzi krzyża – na biało. Na awersie wewnątrz medalionu umieszczono herbowego rumuńskiego orła, na pierścieniu go okalającym napis "VIRTUTEA MILITARA” i trzy gwiazdki u dołu. Na rewersie znajdują się odpowiednio wizerunek konnego Świętego Jerzego pokonującego smoka oraz napis "1864 1872 1940 2000”. Elementy nieemaliowane są posrebrzane w IV klasie, a pozłacane w klasach pozostałych. Gwiazda orderowa jest ośmiopromienna, z posrebrzanymi promieniami, z takim samym pozłacanym godłem jak odznaka orderowa, ale na białym pierścieniu zamiast trzech gwiazdek znajduje się wieniec laurowy. Wersja wojskowa zawiera dodatkowo wieniec dębowy podłożony pod ramionami pomiędzy nimi, a wersja wojenna jeszcze dwa skrzyżowane miecze skierowane do góry ułożone na tym wieńcu.

Medal jest w całości brązowy, posrebrzany lub pozłacany w zależności od stopnia, z tym że wersja wojenna, podobnie jak pierwowzór, ma tylko dwa najwyższe stopnie, a także kształt identyczny z odznaką orderu bez emalii. Na awersie ma Herb Rumunii z gwiazdkami wokoło, na rewersie czterorzędowy napis "1872 VIRTUTEA MILITARA 2000”. Wersja cywilna wieszana jest na zwykłym metalowym kółku, a wersja wojskowa i wojenna na zwieszeniu w kształcie półwieńca dębowo-laurowego.

Cywilną miniaturą jest w zależności od klasy lub stopnia:

  • I kl. – rozetka na srebrnym galoniku,
  • IV kl. – prostokąt ze wstążki,
  • III kl. – rozetka,
  • medal w wersji wojennej – trójkąt ze wstążki.
  • II kl. – rozetka na prostokącie ze wstążki,

Wojskową miniaturą jest baretka, na której w trzech najwyższych klasach umieszcza się dodatkowe akcesoria:

  • III kl. – rozetka.
  • I kl. – srebrny romb,
  • II kl. – srebrny dysk,

Wersja wojenna baretki ma dodatkowe złote krawędzie oraz miecze srebrne lub złote w zależności klasy lub stopnia, umieszczane bezpośrednio na baretce pod akcesoriami jeśli takie są.

                                     

2. Ciekawostki

  • Podczas II wojny światowej za szczególne akty odwagi – literalnie: za "Męstwo Wojskowe" – na wstążce Orderu Cnoty Wojskowej nadawano Order Gwiazdy Rumunii i Order Korony Rumunii, zarówno w wersji z mieczami, jak i bez nich.
  • Nazwa odznaczenia jest podobna do nazwy polskiego Orderu Virtuti Militari.