Poprzednia

ⓘ Dowództwo Marynarki Wojennej




Dowództwo Marynarki Wojennej
                                     

ⓘ Dowództwo Marynarki Wojennej

Dowództwo Marynarki Wojennej – komórka organizacyjna Marynarki Wojennej, będąca organem podległym Dowódcy Marynarki Wojennej, za pomocą której Dowódca realizuje powierzone mu zadania. Zlikwidowane z dniem 1 stycznia 2014 na podstawie art. 11 ustawy o zmianie ustawy o urzędzie Ministra Obrony Narodowej oraz niektórych innych ustaw.

                                     

1. Historia

Pierwszą polską instytucją zajmującą się sprawami morskimi była Komisja Morska, utworzona w 1568 przez króla Zygmunta II Augusta. Jej działalność dotyczyła spraw związanych z całą gospodarką morską, a jednym z głównych obowiązków był nadzór nad powstającą flotą kaperską. W węższym zakresie działała od 1625 Komisja Okrętów Królewskich, która powstała na wzór poprzedniczki. Została powołana przez króla Zygmunta III Wazę i sprawowała kontrolę nad zawodowymi siłami morskimi. Podobnie jak Komisja Morska wyznaczała admirała floty wojennej, ale nie miała wpływu na bezpośrednie dowodzenie działaniami na morzu.

Podczas powstania styczniowego planowano utworzyć marynarkę wojenną. Jej dowodzeniem miała się zająć Organizacja Główna Narodowych Sił Morskich, która powstała w 1863 przy Rządzie Narodowym. Po upadku powstania na Ukrainie w 1864 zaniechano planów budowy floty wojennej.

28 listopada 1918 Naczelnik Państwa Józef Piłsudski wydał dekret o powołaniu Marynarki Wojennej MW. Jednocześnie przy Ministerstwie Spraw Wojskowych MSWojsk w Warszawie utworzono organ kierowniczy floty wojennej i handlowej – Sekcję Marynarki. Decyzją Rady Ministrów 2 maja 1919 Sekcję Marynarki przekształcono w Departament dla Spraw Morskich DSM, składający się z następujących Sekcji: Organizacyjnej, Ekonomicznej, Personalno-Szkolnej, Technicznej, Gospodarczej, Prawnej i Sanitarnej. Z dniem 1 stycznia 1922 wprowadzono pokojową organizację Marynarki Wojennej. W związku z tym rozwiązano DSM, a jego miejsce w strukturze MSWojsk zajęło Kierownictwo Marynarki Wojennej KMW. Składało się ze Sztabu, Szefostw i Biur, które podzielone były na wydziały i referaty. W 1932 Szefostwa zreorganizowano w Pion Służb, który podlegał zastępcy szefa KMW.

Podczas kampanii wrześniowej podjęto decyzję o ewakuacji KMW z Warszawy. Po przybyciu do Pińska 12 września 1939 grupa ewakuacyjna podzieliła się. Większa część stanu osobowego, która udała się pociągiem do Brodów została aresztowana przez Armię Czerwoną, a następnie zamordowana w Katyniu. Pozostali oficerowie przedarli się przez Bukareszt do Paryża, następnie Londynu.

11 października 1939 premier gen. dyw. Władysław Sikorski rozkazał odtworzyć MW w ramach Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. KMW utworzono z oficerów, którym udało się przedostać przez Rumunię do Francji. Początkowo KMW w Paryżu składało się z Wydziału Marynarki Wojennej i Wydziału Marynarki Handlowej. Po przeniesieniu do Londynu na początku 1940 w KMW istniały następujące Referaty: Organizacyjno-Wyszkoleniowy, Personalny, Techniczny i Zaopatrzenia Materiałowego oraz Budżetowo-Finansowy i Marynarki Handlowej. Od 1941 zwierzchnictwo nad komórkami organizacyjnymi KMW było podzielone pomiędzy zastępcę szefa KMW – referaty planowania, szefa Sztabu KMW – referaty operacyjno-organizacyjne oraz szefa Administracji MW – referaty techniczne, zaopatrzenia i finansowe. Ostatnia reorganizacja KMW miała miejsce w 1945, kiedy kompetencje zastępcy szefa przejął I zastępca szefa, a szefa Sztabu II zastępca szefa. Równocześnie utworzono Inspektorat Wyszkolenia. 15 marca 1947, na dwa tygodnie przed rozformowaniem Polskiej Marynarki Wojennej na Zachodzie, rozwiązano KMW, a obowiązki szefa KMW przejęli częściowo zastępca inspektora generalnego Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia do Spraw Personelu Marynarki Wojennej oraz przewodniczący Komisji Likwidacyjnej Marynarki Wojennej.

Po II wojnie światowej na wyzwolonym polskim Wybrzeżu przystąpiono do organizacji Marynarki Wojennej wraz z jej organami kierowniczymi. 7 lipca 1945 naczelny dowódca Wojska Polskiego marsz. Polski Michał Rola-Żymierski rozkazał do końca tego miesiąca utworzyć w Gdyni Dowództwo Marynarki Wojennej DMW w składzie: Sztab Główny, Zarząd Polityczno-Wychowawczy i Główny Port. Jednocześnie przystąpiono do organizowania komórek kierowniczych poszczególnych rodzajów wojsk. W lipcu 1947 w miejsce Głównego Portu sformowano Kierownictwo Administracyjno-Techniczne, które od 1968 istniało jako Szefostwo Służb Technicznych i Zaopatrzenia. W kolejnych latach Zarząd Polityczno-Wychowawczy został przemianowany na Zarząd Polityczny. Ostatecznie DMW w ramach Ludowego Wojska Polskiego było podzielone na Sztab Główny, Szefostwo Służb Technicznych i Uzbrojenia, Zarząd Szkolenia Morskiego, Zarząd Polityczny oraz samodzielne szefostwa rodzajów wojsk. W 1990 Sztab Główny został pozbawiony przymiotnika "główny", a Zarząd Wychowawczy powstały z Zarządu Politycznego rozwiązany. Kolejna reorganizacja miała miejsce w połowie 1994, kiedy to w ramach DMW utworzono nowe piony podległe szefowi Szkolenia poprzednio zastępca dowódcy ds. linowych oraz szefowi Logistyki poprzednio zastępca dowódcy ds. techniki i zaopatrzenia. Rozwiązano także niezależne szefostwa rodzajów wojsk, a ich kompetencje podzielono pomiędzy Sztab, Szkolenie i Logistykę. Od 2000 te 3 piony są zorganizowane w zreformowany szereg zarządów szefostw, oddziałów i wydziałów, których powstanie związane było z dostosowaniem DMW do struktur NATO. W 2002 z wydzielonych komórek Sztabu oraz Logistyki utworzono Centrum Operacji Morskich – Dowództwo Komponentu Morskiego COM-DKM, jednostkę wojskową dowodzenia taktycznego. W 2008 zlikwidowano Pion Logistyki w związku z powstaniem Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych.

Z dniem 1 stycznia 2014 r. Dowództwo Marynarki Wojennej uległo likwidacji, a jego zadania przejęło i następcą prawnym jest Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych.

                                     

2. Organizacja i zadania

Dowództwo Marynarki Wojennej zajmowało się dowodzeniem, planowaniem oraz zabezpieczeniem na rzecz jednostek wojskowych morskiego rodzaju Sił Zbrojnych. Składało się z szeregu komórek organizacyjnych podległych dowódcy Marynarki Wojennej przez szefów Sztabu i Szkolenia. W skład Dowództwa Marynarki Wojennej wchodziły także mniejsze jednostki organizacyjne podporządkowane bezpośrednio dowódcy Marynarki Wojennej, a odpowiedzialne za ratownictwo morskie, finanse, służbę zdrowia oraz sprawy prawne i personalne.

  • Dowódca Marynarki Wojennej – wakat

Sztab Marynarki Wojennej to pion planistyczno-organizacyjny. Odpowiedzialny za działalność operacyjną Marynarki Wojennej. Odpowiedzialny także za planowanie działań sił Marynarki Wojennej oraz ich zabezpieczenie od strony organizacyjnej. Jego poszczególne organy zajmują się planowaniem operacyjnym, rozpoznaniem, zabezpieczeniem dowodzenia i łączności oraz sprawami organizacyjnymi.

  • zastępca szefa Sztabu – wakat
  • szef Sztabu – zastępca dowódcy – wakat

Pion Szkolenia Pion Szkolenia Marynarki Wojennej to komórka szkoleniowo-kontrolna. Przeznaczona przede wszystkim do prowadzenia szkolenia dowództw i jednostek wojskowych. Zajmuje się również sprawami kontrolnymi oraz procesem szkolenia kadr. W jego skład wchodzą jednostki organizacyjne odpowiedzialne za szkolenie morskie, specjalistyczne i ogólne. Zawiera także komórki sprawujące nadzór nad poszczególnymi rodzajami wojsk lądowych i powietrznych.

  • szef Szkolenia Morskiego-zastępca szefa Szkolenia MW – wakat
  • szef Szkolenia – wakat
                                     

3.1. Dowódcy Marynarki Wojennej II Rzeczpospolita

szefowie Sekcji Marynarki 1918-1919

  • p.o. kpt. mar. Stefan Frankowski 11 marca 1919 – 20 marca 1919
  • płk mar. Bogumił Nowotny 28 listopada 1918 – 11 marca 1919
  • gen. ppor. mar. Kazimierz Porębski 20 marca 1919 – 2 maja 1919

szef Departamentu dla Spraw Morskich 1919-1922

  • kontradm. Kazimierz Porębski 2 maja 1919 – 1 stycznia 1922

szefowie Kierownictwa Marynarki Wojennej 1922-1947

  • wiceadm. Kazimierz Porębski 1 stycznia 1922 – 19 maja 1925
  • wiceadm. Jerzy Świrski 19 maja 1925 – 15 marca 1947
                                     

3.2. Dowódcy Marynarki Wojennej Polska Ludowa i PRL

dowódcy Marynarki Wojennej 1945-1989

  • cz.p.o. kmdr Iwan Szylingowski 7 lipca 1945 – 21 sierpnia 1945
  • kontradm. Aleksandr Winogradow 31 marca 1953 – 2 marca 1955
  • cz.p.o. kontradm. Iwan Szylingowski 8 lipca 1950 – 10 września 1950
  • kontradm. Zdzisław Studziński 3 marca 1955 – 11 października 1956
  • wiceadm. Piotr Kołodziejczyk 13 lutego 1986 – 26 grudnia 1989
  • kontradm. Włodzimierz Steyer 26 lutego 1947 – 7 lipca 1950
  • adm. Ludwik Janczyszyn 19 listopada 1969 – 13 lutego 1986
  • wiceadm. Zdzisław Studziński 8 września 1958 – 19 listopada 1969
  • cz. p.o. kontradm. Jan Wiśniewski 12 października 1956 – 8 września 1958
  • cz.p.o. kontradm. Adam Mohuczy 15 grudnia 1945 – 14 lutego 1947
  • wiceadm. Wiktor Czerokow 11 września 1950 – 31 marca 1953
  • kontradm. Nikołaj Abramow 21 sierpnia 1945 – 15 grudnia 1945


                                     

3.3. Dowódcy Marynarki Wojennej III Rzeczpospolita

dowódcy Marynarki Wojennej

  • adm. Romuald Waga 26 grudnia 1989 – 28 lutego 1996
  • adm. floty Roman Krzyżelewski 1 października 2003 – 11 listopada 2007
  • p.o. wiceadm. Waldemar Głuszko 10 kwietnia 2010 – 25 czerwca 2010
  • adm. floty Andrzej Karweta 11 listopada 2007 – 10 kwietnia 2010
  • adm. floty Ryszard Łukasik 28 lutego 1996 – 1 października 2003
  • adm. floty Tomasz Mathea 25 czerwca 2010 – 31 grudnia 2013

Inspektorzy Marynarki Wojennej

  • wiceadm. Ryszard Demczuk 1 stycznia 2014 - 31 października 2014
  • kontradm. Mirosław Mordel 7 marca 2016 - 19 czerwca 2018
  • wiceadm. Jarosław Ziemiański 19 czerwca 2018 - nadal
  • wiceadm. Marian Ambroziak 1 listopada 2014 - 4 marca 2016
                                     

4. Jednostki wojskowe

Jednostki wojskowe podległe dowódcy Marynarki Wojennej:

  • Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej
  • Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej
  • 8 Flotylla Obrony Wybrzeża
  • Centrum Operacji Morskich – Dowództwo Komponentu Morskiego
  • dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego
  • 3 Flotylla Okrętów
  • Akademia Marynarki Wojennej
  • przez dowódcę Centrum Operacji Morskich – dowódcę Komponentu Morskiego
  • 6 Ośrodek Radioelektroniczny
  • Zespół Informatyki Marynarki Wojennej
  • przez szefa Sztabu
  • Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego Marynarki Wojennej
  • Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej
  • przez szefa Szkolenia
  • Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego
  • Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej
                                     

5.1. Struktury organizacyjne Departament dla Spraw Morskich 1919

  • kierownik Wydziału Operacyjnego
  • szef Departamentu dla Spraw Morskich
  • kierownik Wydziału Organizacyjnego
  • zastępca szefa
  • kierownik Wydziału Zagranicznego
  • szef Sekcji Organizacyjnej
  • szef Sekcji Ekonomicznej
  • kierownik Wydziału Personalnego
  • kierownik Wydziału Szkoleniowego
  • szef Sekcji Personalno-Szkolnej
  • szef Sekcji Gospodarczej
  • kierownik Wydziału Zaopatrzenia
  • szef Sekcji Technicznej
  • kierownik Wydziału Obrachunkowego
  • szef Sekcji Sanitarnej
  • adiutant szefa
  • szef Sekcji Prawnej
                                     

5.2. Struktury organizacyjne Kierownictwo Marynarki Wojennej 1939

  • szef Wydziału Ogólnego
  • szef Sztabu
  • szef Oddziału Organizacyjnego
  • szef Kierownictwa Marynarki Wojennej
  • szef Wydziału Personalnego
  • kierownik Biura Sygnałowego
  • szef Oddziału Planowania
  • szef Służb – zastępca szefa
  • szef Szefostwa Lotnictwa
  • szef Szefostwa Broni Podwodnej
  • szef Szefostwa Służby Intendentury
  • szef Szefostwa Służby Technicznej
  • szef Szefostwa Sanitarnego
  • szef Szefostwa Artylerii i Służby Uzbrojenia
  • szef Szefostwa Budownictwa
  • szef Szefostwa Służby Łączności
  • kierownik Kancelarii Głównej
  • kierownik Biura Zaopatrzenia
  • oficer flagowy szefa
  • kierownik Administracji Pieniężnej
  • kierownik Biura Hydrograficznego
  • kierownik Biura Wydawniczo-Oświatowego


                                     

5.3. Struktury organizacyjne Kierownictwo Marynarki Wojennej 1945

Kierownictwo Marynarki Wojennej ang. Polish Naval Headquarters 51. New Cavendish Street, Londyn W.1.

  • komendant Pomocniczej Morskiej Służby Kobiet
  • I zastępca szefa
  • kierownik Kancelarii
  • kierownik Referatu Ogólnego
  • kierownik Referatu Organizacyjno-Wyszkoleniowego
  • szef Kierownictwa Marynarki Wojennej
  • kierownik Centrali Sygnałów
  • kierownik Referatu do Spraw Wychowawczo-Oświatowych
  • dowódca Oddziału Sztabowego
  • kierownik Pomocniczego Urzędu do Spraw Oficerów
  • kierownik Referatu Personalnego
  • kierownik Wydziału Wywiadu Obronnego
  • oficer łącznikowy przy Sztabie Naczelnego Wodza Sił Zbrojnych
  • kierownik Referatu Informacji Zewnętrznej
  • kierownik Biura Sygnałowego
  • kierownik Biura Planowania
  • II zastępca szefa
  • kierownik Referatu Cenzury Rachunkowej
  • szef Administracji
  • kierownik Referatu Finansowego
  • kierownik Referatu Opieki
  • dowódca Oddziału Gospodarczego
  • szef Służby Zdrowia
  • kierownik Referatu Technicznego i Uzbrojenia
  • kierownik Referatu Intendenckiego Zaopatrzenia Materiałowego
  • oficer do zleceń
  • inspektor Wyszkolenia
  • kierownik Biura Studiów
  • oficer flagowy szefa
  • oficer sztabowy do zleceń szefa
                                     

5.4. Struktury organizacyjne Dowództwo Marynarki Wojennej 1986

  • szef Oddziału Mobilizacji i Uzupełnień
  • zastępca szefa ds. organizacyjno-mobilizacyjnych
  • szef Oddziału Rozpoznania
  • zastępca szefa ds. operacyjnych
  • dowódca Marynarki Wojennej
  • szef Oddziału Personalnego
  • szef Oddziału Operacyjnego
  • szef Sztabu – I zastępca dowódcy
  • szef Oddziału Organizacyjnego
  • szef Szefostwa Służby Żywnościowej
  • szef Służb Technicznych i Zaopatrzenia – zastępca dowódcy ds. techniki i zaopatrzenia
  • szef Szefostwa Służby Zdrowia
  • zastępca szefa ds. zaopatrzenia
  • szef Szefostwa Służby Komunikacji
  • szef Szefostwa Służby Techniczno-Okrętowej
  • szef Szefostwa Służby Mundurowej
  • szef Sztabu
  • szef Szefostwa Służby Materiałów Pędnych i Smarów
  • zastępca szefa ds. technicznych
  • zastępca dowódcy ds. liniowych
  • szef Zarządu Szkolenia Morskiego
  • szef Zarządu Politycznego
  • zastępca dowódcy ds. politycznych
  • szef Szefostwa Ratownictwa Morskiego
  • szef Szefostwa Lotnictwa
  • szef Szefostwa Wojsk Chemicznych
  • szef Szefostwa Wojsk Inżynieryjnych
  • szef Szefostwa Wojsk Obrony Przeciwlotniczej
  • szef Szefostwa Wojsk Łączności i Obserwacji
  • szef Szefostwa Finansów
  • szef Szefostwa Hydrografii


                                     

5.5. Struktury organizacyjne Dowództwo Marynarki Wojennej 2005

  • dowódca Marynarki Wojennej
  • szef Zarządu Dowodzenia i Łączności N-6
  • szef Zarządu Rozpoznania i Walki Radioelektronicznej N-2
  • szef Zarządu Planowania Obronnego i Rozwoju N-5
  • zastępca dowódcy
  • szef Zarządu Zasobów Osobowych N-1
  • szef Sztabu
  • zastępca szefa
  • szef Zarządu Operacji Morskich N-3
  • szef Oddziału Szkolenia Specjalistycznego
  • szef Szefostwa Wojsk Obrony Przeciwchemicznej
  • szef Szefostwa Szkolenia Morskiego – zastępca szefa
  • szef Wydziału Szkolenia Ogólnowojskowego i Wychowania Fizycznego
  • szef Szefostwa Inżynierii Morskiej
  • szef Szkolenia
  • szef Szefostwa Wojsk Obrony Przeciwlotniczej
  • szef Oddziału Lotnictwa
  • szef Szefostwa Techniki Morskiej i Lotniczej
  • szef Szefostwa Planowania Logistycznego N-4 – zastępca szefa
  • szef Logistyki
  • szef Szefostwa Budowy i Eksploatacji Okrętów
  • szef Oddziału Infrastruktury Wojskowej i Ochrony Środowiska
  • szef Szefostwa Służb Materiałowych
  • szef Sekretariatu dowódcy
  • szef Szefostwa Służby Zdrowia
  • szef Oddziału Personalnego
  • szef Szefostwa Finansów
  • pełnomocnik dowódcy ds. informacji niejawnych
  • szef Oddziału Prawnego
  • szef Szefostwa Ratownictwa Morskiego
  • szef Oddziału Społeczno-Wychowawczego
                                     

5.6. Struktury organizacyjne Dowództwo Marynarki Wojennej 2008

  • szef Zarządu Operacji Morskich N-3
  • zastępca szefa
  • dowódca Marynarki Wojennej
  • szef Zarządu Rozpoznania i Walki Elektronicznej N-2
  • szef Zarządu Planowania Logistycznego N-4
  • szef Sztabu – zastępca dowódcy
  • szef Zarządu Planowania Obronnego i Rozwoju N-5
  • szef Zarządu Dowodzenia i Łączności N-6
  • szef Zarządu Zasobów Osobowych N-1
  • szef Wydziału Szkolenia Ogólnowojskowego i Wychowania Fizycznego
  • szef Szkolenia
  • szef Szefostwa Inżynierii Morskiej
  • szef Szefostwa Wojsk Obrony Przeciwlotniczej
  • szef Szefostwa Wojsk Obrony Przeciwchemicznej
  • szef Oddziału Lotnictwa
  • szef Szefostwa Szkolenia Morskiego – zastępca szefa
  • szef Oddziału Szkolenia Specjalistycznego
  • starszy inspektor awarii okrętowych
  • dziekan Korpusu Oficerów
  • szef Sekretariatu Dowódcy
  • szef Oddziału Wychowawczego
  • szef Oddziału Ekonomiczno-Finansowego
  • szef Oddziału Prawnego
  • główny specjalista
  • szef Szefostwa Ratownictwa Morskiego
  • szef Szefostwa Służby Zdrowia
  • starszy inspektor bezpieczeństwa lotów
  • pełnomocnik dowódcy ds. informacji niejawnych