Poprzednia

ⓘ Festiwal Dialogu Czterech Kultur




Festiwal Dialogu Czterech Kultur
                                     

ⓘ Festiwal Dialogu Czterech Kultur

Festiwal Dialogu Czterech Kultur – multidyscyplinarny festiwal odbywający się w Łodzi w latach 2002–2009, powołany z inicjatywy Witolda Knychalskiego. Festiwal odbywał się na przełomie sierpnia i września i trwał około 10 dni. Nazwa festiwalu odnosi się do czterech kultur, które wywarły wpływ na historię Łodzi: niemieckiej, żydowskiej, polskiej i rosyjskiej.

Po nieprawidłowościach finansowych przy organizacji festiwalu w 2009 roku – Festiwal Dialogu Czterech Kultur organizowany przez instytucję Miasto Dialogu założoną przez miasto Łódź i Fundację "Festiwal Dialogu Czterech Kultur” przestał istnieć pod dotychczasową nazwą. Od 2010 roku odbywa się Festiwal Łódź Czterech Kultur, którego organizatorem jest Centrum Dialogu im. Marka Edelmana.

                                     

1.1. Historia I edycja 27 września–6 października 2002 roku

Zespół Teatru Wielkiego-Opery Narodowej pokazał inscenizację "Króla Rogera” Karola Szymanowskiego w reżyserii Mariusza Trelińskiego. Odbyły się dwie wystawy fotograficzne "Marlena Dietrich. Narodziny legendy” w Muzeum Kinematografii oraz "Gdyby 6 była 9” w galerii Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego.

Zespół I edycji Festiwalu

  • Witold Knychalski, Barbara Knychalska – fundatorzy festiwalu
  • Maciej Domański – dyrektor artystyczny festiwalu
                                     

1.2. Historia II edycja 14–20 września 2003 roku

Festiwal zainaugurował koncert Israel Philharmonic Orchestra pod dyrekcją Zubina Mehty. Twórcą orkiestry był polski skrzypek żydowskiego pochodzenia – Bronisław Huberman. Po raz pierwszy wystąpiła publicznie pod batutą dyrygenta Arturo Toscaniniego w 1936 roku. W Łodzi izraelscy muzycy wykonali VII symfonię Gustava Mahlera.

Goście Festiwalu mogli zobaczyć jeszcze m.in. występy dwóch grup teatralno-cyrkowych z Rosji i Niemiec. W programie nie zabrakło także wystaw i paneli dyskusyjnych.

Większość imprez odbywało się w halach oraz specjalnych namiotach ustawionych na terenie Manufaktury w dawnej fabryce Poznańskiego.

Zespół II edycji Festiwalu

  • Ryszard Maciej Okuński – dyrektor festiwalu
  • Michał Merczyński – dyrektor artystyczny festiwalu
  • Witold Knychalski, Barbara Knychalska – fundatorzy festiwalu
                                     

1.3. Historia III edycja 3–11 września 2004 roku

Trzecią edycję Festiwalu rozpoczął spektakl muzyczny poświęcony 60. rocznicy likwidacji łódzkiego getta. "Niewidzialni” – koncert poświęcony pamięci łódzkich Żydów. Muzyczno-plastyczny spektakl przygotował Jerzy Kalina, znany z tworzenia spektakularnych widowisk plenerowych. W tym hołdzie złożonym przeszłości wystąpiło tylko dwóch żywych bohaterów: dyrygent oraz słynny kantor z Synagogi przy 5 Alei w Nowym Jorku – Joseph Malovany.

Trzeciego września teatr Gesher Theatre z Izraela wystawił spektakl "Adam Zmartwychwstały”. Sztuka, niekonwencjonalna opowieść o Holokauście, to historia Adama, niegdyś więźnia obozu koncentracyjnego, a obecnie pacjenta zakładu psychiatrycznego.

Formacja artystyczna, Łódź Kaliska przygotowała specjalnie na Festiwal nowy projekt. Pomysł był oryginalnym dialogiem z kulturą masową i wszechogarniającymi postawami konsumpcyjnymi. Punktem wyjścia stała się słynna praca prekursora pop-artu Richarda Hamiltona z 1956 roku "Co sprawia, że dzisiejsze mieszkania są tak pociągające?”.

W łódzkiej Państwowej Wyższej Szkole Filmowej Telewizyjnej i Teatralnej odbywał się cykl filmowy "Czterech wielkich, czterech kultur” 7–11 września, podczas którego zaprezentowane zostały filmy w reżyserii: Volkera Schloendorffa, Wojciecha Hasa, Andrieja Tarkowskiego i Romana Polańskiego. Widzowie mogli obejrzeć m.in.: Blaszany bębenek, Rękopis znaleziony w Saragossie, Solaris i Nóż w wodzie.

Szóstego oraz siódmego września TR z Warszawy dawny Teatr Rozmaitości pokazał spektakl "Dybuk” na podstawie tekstów Szymona Anskiego i Hanny Krall w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego.

"Muzyczny Dialog Czterech Kultur” według Krzesimira Dębskiego zakończył III edycję Festiwalu Dialogu Czterech Kultur w Łodzi.

Zespół III edycji Festiwalu

  • Witold Knychalski, Barbara Knychalska – fundatorzy festiwalu
  • Michał Merczyński – dyrektor artystyczny festiwalu
  • Ryszard Maciej Okuński – dyrektor festiwalu


                                     

1.4. Historia IV edycja 26 sierpnia–4 września 2005 roku

Koncert inauguracyjny poprowadził Jan A.P. Kaczmarek. Odbyły się koncerty muzyków takich jak: Valentina Silvestrova i Arvo Pärta, Gidon Kremer, Noa. W Atlasie Sztuki można było obejrzeć część kolekcji sztuki nowoczesnej Gerharda Jürgena Bluma-Kwiatkowskiego. W innych łódzkich galeriach wystawy otworzyli też Konstantin Batinkow, Srul Werman, Ryszard Bilan i Avraham Eilat. Rosyjski Teatr Derevo pokazał spektakl "Boska komedia” według Dantego. Odbyły się również panele dyskusyjne na tematy związane z tytułem festiwalu.

Zespół IV edycji Festiwalu

  • Ryszard Maciej Okuński – dyrektor festiwalu
  • Michał Merczyński – dyrektor artystyczny festiwalu
  • Witold Knychalski, Barbara Knychalska – fundatorzy festiwalu

Patronat honorowy: Prezes Rady Ministrów.

                                     

1.5. Historia V edycja 1–10 września 2006 roku

Widowiskiem inaugurującym Festiwal było "Zaczarowane Miasto” na rynku Manufaktury, gdzie odbywały się kolejne koncerty m.in. skrzypaczki Sophie Solomon. W Teatrze Nowym odbyły są spektakle moskiewskiego Teatru na Tagance pt. "Wysocki” oraz "The Town of The Little People” The Jeruzalem Khan Theatre z Izraela. Odbyły się również panele dyskusyjne na tematy związane z tytułem festiwalu.

Inne wydarzenia:

  • "Halka” – spektakl, Plac Dąbrowskiego premiera
  • "Etniczne Brzmienie Czterech Kultur” – widowisko, reż. Piotr Trzaskalski
  • "Bal w Operze”, spektakl w reżyserii Tomasza Koniny, muzyka Zygmunt Krauze; Teatr Jaracza
  • koncerty zespołów: Cool Kids of Death, Power of Trinity, Dorota Miśkiewicz, Renata Przemyk.
  • "Niżyński” – spektakl; Teatr Jaracza

Zespół V edycji Festiwalu

  • Krzysztof Sowik – z-ca dyrektora festiwalu
  • Rafał Wołujczyk – z-ca dyrektora festiwalu
  • Ryszard Maciej Okuński – dyrektor festiwalu
  • Witold Knychalski, Barbara Knychalska – fundatorzy festiwalu

Patronat honorowy: Prezes Rady Ministrów.

                                     

1.6. Historia VI edycja 31 sierpnia–9 września 2007 roku

Wystąpili m.in. Barbara Hendricks, Tommy Emmanuel, Aga Zaryan, Nils Petter Molvær i Lwowska Orkiestra Symfoniczna. Wydarzeniem teatralnym był spektakl The father The Cameri Theatre z Tel Awiwu. Teatr im. Szaniawskiego z Wałbrzycha pokazał sztukę Gombrowicza Iwona, księżniczka Burgunda, a Teatr z Omska Ożenek Gogola. Łódzki Jaracz wystawił Brzydala von Mayenburga w reżyserii Grzegorz Wiśniewskiego, Teatr Nowy Zabawy na podwórku Edna Maszyny i To wszystko miłość Alana Ayckbourna, a Teatr Wielki – Hrabinę Stanisława Moniuszki. Odbyła się również wystawa fotografii Evy Rubinstein oraz przegląd twórczości Zbigniewa Rybczyńskiego. Obok wystaw, spektakli teatralnych i koncertów miały miejsce również panele dyskusyjne, wycieczki, Łódzkie Dialogi Kabaretowe oraz projekt edukacyjny Wieża Babel. Festiwalowe imprezy odbyły się również poza Łodzią – w Koluszkach, Uniejowie i Rawie Mazowieckiej. Odbyły się również panele dyskusyjne na tematy związane z tytułem festiwalu. Honorowy patronat nad szóstym festiwalem Dialogu Czterech Kultur objął premier Jarosław Kaczyński. Była to pierwsza edycja, w której nie wziął udziału twórca Festiwalu Witold Knychalski.

Zespół VI edycji Festiwalu

  • Krzysztof Sowik – z-ca dyrektora festiwalu
  • Ryszard Maciej Okuński – dyrektor festiwalu
  • Michał Lenarciński – dyrektor programowy festiwalu
  • Barbara Knychalska – fundatorka festiwalu
  • Rafał Wołujczyk – z-ca dyrektora festiwalu
  • Piotr Trzaskalski – dyrektor artystyczny festiwalu
  • plakat VI edycji Festiwalu


                                     

1.7. Historia Zmiany personalne i organizacyjne

Pod koniec szóstej edycji festiwalu w łódzkim dodatku Gazety Wyborczej pojawiła się krytyka dotychczasowej organizacji i treści imprez. Pojawił się również wywiad z fundatorką festiwalu – Barbarą Knychalską należała do zespołu przygotowującego ów festiwal.

W artykule pt. Festiwal błędów i bylejakości autorzy Krzysztof Kowalewicz i Jakub Wiewiórski wyliczali błędy, jakie zostały popełnione podczas szóstej edycji:

  • sprzedaż biletów przez serwis eBilet.pl,
  • "kulturalni widzowie znów musieli wybierać między teatrem a filharmonią”,
  • mianowanie łódzkiego dziennikarza kulturalnego Michała Lenarcińskiego jako dyrektora programowego,
  • błędy interpunkcyjne, stylistyczne i ortograficzne w katalogu szóstej edycji,
  • brak zabezpieczenia przed deszczem imprez plenerowych,
  • zbyt duża liczba wydarzeń,
  • wydarzenia o niskiej wartości artystycznej.

Do 2007 roku organizatorzy festiwalu m.in. Towarzystwo Na Rzecz Dialogu Kultur Łódź-Ziemia przyszłości przygotowywali wydarzenia zarówno o charakterze ludycznym, jak i skierowane do publiczności o bardziej specjalistycznych gustach. Od 2008 roku organizację festiwalu przejęła instytucja miejska – Miasto Dialogu.

                                     

1.8. Historia VII edycja 5–12 września 2008 roku

Program siódmej edycji festiwalu oparty był na temacie przewodnim: Ojcowie.

Na festiwalu wystąpili gościnnie Alvis Hermanis ze spektaklem "Ojcowie”, Deutsches Theater Berlin ze spektaklem "HamletMaszyna” i grupa muzyczna Exploding Star Orchestra. W jednej z opuszczonych łódzkich kamienic w centrum miasta zrealizowana została wystawa Festiwalu "C.D.N.”.

Zespół VII edycji Festiwalu

  • Katarzyna Knychalska – dyrektor festiwalu
  • Barbara Knychalska – fundatorka festiwalu
  • Agata Siwiak i Grzegorz Niziołek – dyrektorzy artystyczni festiwalu
                                     

1.9. Historia VIII edycja 5–13 września 2009 roku

Tematem przewodnim ósmej edycji było Terytorium. Podczas festiwalu odbyła się m.in. premiera sztuki teatralnej "Ziemia obiecana” w reżyserii Jana Klaty, wystawa sztuki współczesnej zorganizowana przez Adama Budaka, przegląd filmów Ari Folmana, muzyczny projekt Georga Nussbaumera oraz koncert Kocani Orkestar i Boom Pam w ramach obchodów 65. Rocznicy Likwidacji przez Niemców Litzmannstadt Ghetto w Łodzi.

Wśród jedenastu projektów, cztery kategoryzowane są jako teatr i performance, a trzy to wydarzenia muzyczne.

Zespół VIII edycji Festiwalu

  • Agata Siwiak i Grzegorz Niziołek – dyrektorzy artystyczni festiwalu
  • Katarzyna Knychalska – dyrektor festiwalu
  • Barbara Knychalska – fundatorka festiwalu

W marcu 2010 roku w łódzkim dodatku Gazety Wyborczej ukazał się artykuł Jakuba Wiewiórskiego pt. Festiwal Dialogu może zniknąć z Łodzi, w którym autor podejmuje:

  • temat niespłaconych długów,
  • przekroczenie o ćwierć miliona złotych budżetu festiwalu,
  • niejasnych w świetle etyki ekonomii transferach między Miastem Dialogu a Fundacją D4K.

12 maja na stronie Festiwalu pojawiło się oświadczenie-list pani Barbary Knychalskiej: