Poprzednia

ⓘ Kiełzno




                                     

ⓘ Kiełzno

Kiełzno – część ogłowia; krótki, jedno- lub dwudzielny, pałąk wkładany koniowi do pyska. Wykonane są z różnych materiałów jak metal, plastik czy guma. Służą do utrzymania kontroli jeźdźca nad koniem, do utrzymania kierunku jazdy oraz ustawiania głowy konia. Wyróżnia się kilka rodzajów kiełzn: ze względu na występowanie wędzidła na wędzidłowe i bezwędzidłowe, lub w innym podziale: wędzidła, munsztuki i pelamy, kiełzna wierzchowe i zaprzęgowe.

                                     

1. Budowa

Najczęściej kiełzno składa się z dwóch połączonych ogniw znajdują się one w pysku konia, na których końcach poza obrębem pyska znajdują się kółka pierścienie. Przyczepia się do nich paski polikowe oraz wodze. Często na wędzidła zakłada się gumki w celu uniemożliwienia przesuwania się kiełzna w pysku oraz kaleczeniu warg. Zwykle zbudowane są ze stali nierdzewnej, ale również z gumy albo kauczuku.

                                     

2. Działanie

Wędzidło znajduje się w pysku konia powyżej języka. Umieszczone jest na bezzębnej części żuchwy konia. Poprzez ruchy wodzami jeździec przekazuje koniowi sygnały do ruchu. Wędzidło jest tym delikatniejsze, im grubsze jest.

                                     

3. Rodzaje i podział

Kiełzna można podzielić ze względu na wędzidło wędzidłowe lub bezwęzidłowe, lub: wędzidła, munsztuki i pelamy, kiełzna wierzchowe i zaprzęgowe.

Kiełzna wędzidłowe

  • wielokrążek
  • wędzidło oliwkowe
  • munsztuk
  • wędzidło gumowe
  • wędzidło wyścigowe
  • wędzidło miedziane z rolkami
  • wędzidło miedziane
  • pelham
  • wędzidło zwykłe łamane

Kiełzna bezwędzidłowe

  • kiełzno dra Cooka
  • kawecan
  • sidepull
  • bosal
  • hackamore hakamore

Wędzidła

Zazwyczaj wędzidła dzieli się na trzy grupy:

  • łamane
  • podwójnie łamane
  • wędzidło proste

W każdej z tych grup można wyodrębnić kilka ich rodzajów.

Wędzidła podwójnie łamane

  • W grupie tej znajduje się m.in. wędzidło Filliasa.
                                     

3.1. Rodzaje i podział Kiełzna wędzidłowe

  • wielokrążek
  • wędzidło oliwkowe
  • munsztuk
  • wędzidło gumowe
  • wędzidło wyścigowe
  • wędzidło miedziane z rolkami
  • wędzidło miedziane
  • pelham
  • wędzidło zwykłe łamane
                                     

3.2. Rodzaje i podział Kiełzna bezwędzidłowe

  • kiełzno dra Cooka
  • kawecan
  • sidepull
  • bosal
  • hackamore hakamore
                                     

3.3. Rodzaje i podział Wędzidła proste

W tej grupie można wyróżnić: wędzidło proste, bez dodatkowych elementów, wędzidło z łyżką istnieje też odmiana łamana, wędzidło skręcone inaczej karbowane; również jako łamane i wędzidło gumowe.

                                     

3.4. Rodzaje i podział Wędzidła łamane

Są to najprostsze i najczęściej używane wędzidła. Do tej grupy należą: wędzidło zwykłe, wędzidło zawiasowe, wędzidło oliwkowe, wędzidło wyścigowe, wędzidło z wąsami, wędzidło z kluczem z zabawką, wędzidło SM stalowo-mosiężne, lub -miedzine, wędzidło z koralikami, wędzidło dziurkowane, wędzidło z łyżką, wędzidło zawiasowe amerykańskie, wędzidło podwójne, wędzidło skręcone inaczej karbowane; również jako proste oraz wędzidło cygańskie. Wśród wędzideł łamanych wyróżnić można dodatkowo wędzidła oddziałujące również na potylicę konia: wielokrążek i wędzidło przepustowe.

                                     

3.5. Rodzaje i podział Wędzidła podwójnie łamane

  • W grupie tej znajduje się m.in. wędzidło Filliasa.
                                     

3.6. Rodzaje i podział Kiełzna działające na zasadzie dźwigni

Kolejną grupę kiełzn stanowią te działające na zasadzie dźwigni. Można tu wyróżnić: munsztuki w tym munsztuk austriacki < > i munsztuk Banburry, pelamy proste lub łamane; w tym Kimbelwicka i hackamory.

                                     

3.7. Rodzaje i podział Kiełzna wierzchowe i zaprzęgowe

Bardzo różnorodne kiełzna zrobione z białego lub żółtego metalu. Kształt tych kiełzn zależny jest od przeznaczenia i stylu uprzęży. Można tu wyróżnić: wędzidło z przewleczkami, wiązadło z dodatkową parą pierścieni, pelam zaprzęgowy, munsztuk Liverpool i Buxton.

                                     

4. Podział

  • Oparcie proste – zapewnia trwały i wygodny kontakt między pyskiem konia a ręką jeźdźca. Do tej grupy zalicza się zwykłe wędzidła złożone z dwóch metalowych ogniw łączonych przegubowo lub tylko z jednym ogniwem, w zależności od czułości pyska zwierzęcia. Do takich należą wędzidła oliwkowe z wąsami, Chantilly, Verdun, Billot.
  • Efekt podniesienia – zapewnia efekt podniesienia wskutek działania ręki w kierunku bardziej pionowym ku górze i pobudza mięśnie nasady szyi, zapewniając lepsze podparcie przodu oraz, co za tym idzie, lepszą równowagę. W celu uzyskania tego efektu stosuje się wędzidła podnoszące z łamanymi ogniwami. Do takich należą wędzidło Baucher, działające na zasadzie przeciwwagi, oraz wędzidło Pessoa, działające na tej samej zasadzie, ale o wydłużonych czankach.
  • Efekt opuszczenia – efekt ten uzyskuje się stosując munsztuk. Działa on na zasadzie dźwigni naciskającej żuchwę, zmuszające zwierzę do opuszczenia nosa i zgięcia karku.


                                     
  • koński. Składowe części uzdy: 1. Ogłów wędzidłowy, 2. Ogłów munsztukowy, 3. Kiełzno 4. Wodze wędzidłowe, 5. Wodze munsztukowe. Składowe części siodła: 1.
  • służyła drewniana duha duga Na głowę koń miał założoną uzdę, a w pysku kiełzno Woźnica kierował koniem za pomocą lejc połączonych z kiełznem. Później
  • W jeździe westernowej stosuje się przeważnie kiełzno typu pelham. Przy doborze odpowiedniego kiełzna należy pamiętać o różnorodności ich budowy i funkcjonalności

Użytkownicy również szukali:

kiełzno krzyżówka, wędzidło,

...
...
...