Poprzednia

ⓘ Kościół św. Piotra w Wolgast




Kościół św. Piotra w Wolgast
                                     

ⓘ Kościół św. Piotra w Wolgast

Kościół św. Piotra – gotycki kościół w mieście Wolgast w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie. Zbudowany pomiędzy XIII i XV w., wielokrotnie niszczony, stanowił nekropolię książąt zachodniopomorskich.

                                     

1. Historia

W czasach pogańskich prawdopodobnie w miejscu obecnego kościoła istniało miejsce lokalnego kultu słowiańskiego ku czci boga Jarowita. W wyniku drugiej podróży misyjnej biskupa Ottona z Bambergu w 1128 zbudowano tu pierwszy, drewniany kościół. W XIII w. zastąpiono go budowlą murowaną – być może przy okazji lokacji miasta w 1282. Ok. 1370 rozpoczęto rozbudowę tego kościoła do obecnego kształtu, zakończoną w 1554 roku. W pierwszej połowie XV w. zbudowano nawy boczne, a w drugiej połowie tego stulecia dwie kaplice od strony południowej. Kościół służył jako miejsce pochówku przedstawicieli dynastii Gryfitów.

Kościół płonął w 1512, 1628, a także w 1713 podczas wielkiego pożaru miasta wywołanego na rozkaz cara rosyjskiego Piotra I Wielkiego spłonęła wówczas większość świątyni, zawaliła się wieża. 9 kwietnia 1920 w kościół uderzyła błyskawica i w wyniku pożaru runął wysoki na 80 m barokowy hełm wieży kościelnej, którego już nie odbudowano; uszkodzone zostało także XV-wieczne wyobrażenie herbu pochodzące z wołogoskiego zamku. Zniszczone wówczas organy zastąpiono nowymi dopiero w 1988.

                                     

2. Opis

Zbudowany z cegły kościół ma postać gotyckiej, trójnawowej bazyliki z prezbiterium otoczonym ambitem. Nad kościołem wznosi się wieża, w niższej części kwadratowa, w wyższej ośmiokątna, przykryta skromnym dachem namiotowym. Na sklepieniach oraz filarach ambitu znajdują się pozostałości średniowiecznych malowideł. Od strony południowej do kościoła przylega kaplica, wyodrębniona i ozdobiona malowidłami po pożarze z 1920.

W założonej w XVI w. krypcie kościelnej pod prezbiterium splądrowanej w 1688 znajdują się sarkofagi książąt zachodniopomorskich: Filipa i jego żony, Ernesta Ludwika oraz ostatniego z wołogoskiej linii Gryfitów Filipa Juliusza. Obok sarkofagów umieszczono kopię XVI-wiecznego gobelinu zwanego Oponą Croya o rozmiarach ok. 7 m x 4.5 m przedstawiającego członków rodziny książęcej i wykonanego dla upamiętnienia ślubu Filipa I. Ponadto na jednym z kościelnych filarów znajduje się XVI-wieczne, renesansowe epitafium Filipa I; nie uległo ono uszkodzeniom podczas walk w 1675 roku, co zrodziło legendę o pośmiertnej opiece władcy nad miastem.

Ciekawymi elementami wyposażenia kościoła są m.in.: cykl dwudziestu czterech obrazów przedstawiających taniec śmierci z ok. 1700, XIX-wieczna chrzcielnica będąca cynkową kopią marmurowej rzeźby Bertela Thorvaldsena przedstawiającej anioła z muszlą św. Jakuba, XVI-wieczny krucyfiks, a także trzy modele statków jeden zachowany w oryginale z XIX w. stanowiące dary wotywne.

W fundamenty kościoła wmurowane są dwie kamienne płyty ze słowiańskimi rytami. Jedna z nich, tzw. kamień Jarowita Gerovitstein o wymiarach 193×117 cm, znajduje się w fundamencie późnogotyckiej wieży. Przedstawiono na niej siedzącą lub stojącą na wzgórzu postać z włócznią w prawej ręce być może czczonego tu boga Jarowita, nad którą – prawdopodobnie później – wyryto znak krzyża maltańskiego, który zniszczył wyobrażenie grotu włóczni. Znajdujący się w obejściu chóru mniejszy kamień, mający wymiary 84×44 cm, przedstawia postać odzianą w długą szatę z frędzlami, również dzierżącą włócznię. Nad jej głową także znajduje się krzyż.