Poprzednia

ⓘ Pomniki papieża Jana Pawła II




                                     

ⓘ Pomniki papieża Jana Pawła II

Pomniki Jana Pawła II – zespół memoratywnych dzieł wznoszonych dla upamiętnienia osoby i pontyfikatu Jana Pawła II w Polsce i poza jej granicami. Do momentu śmierci Jana Pawła II w Polsce powstało ponad 230 dzieł figuralnych. W okresie 2005-2009 kolejnych 300.

                                     

1.1. Zjawisko Historia i chronologia

Zwyczaj stawiania pomników papieżom datuje się od czasów średniowiecza, większą skalę przyjął w czasach nowożytnych. Pomniki zazwyczaj umieszczane były w kościołach, bazylikach rzymskich, jak również na placach miast należących do Państwa Kościelnego.

W Polsce od roku 1980 zaczęło być widoczne zjawisko stawiania pomników Janowi Pawłowi II. Za czasów PRL nie miało ono charakteru masowego, nieliczne monumenty stawiane były na terenach przykościelnych, często w miejscach ukrytych i dyskretnych np. za prezbiterium kościoła, przy plebanii. Od 1998 roku dynamika powstawania pomników przybrała na sile, swoje maksimum uzyskując w roku 2000 był to Rok Jubileuszowy oraz pierwsza rocznica najdłuższej, siódmej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski w roku 1999 – odsłonięto wówczas blisko 50 pomników tego papieża. Dziewięć lat po śmierci Jana Pawła II, liczbę rzeźbiarskich, pełnoplastycznych pomników odsłoniętych w Polsce należy ocenić na około 700 obiektów. Liczba innych form pamięci: krzyży, kamieni pamiątkowych, obelisków, płyt i tablic pamiątkowych jest trudna do oszacowania, rząd wielkości należy oceniać na kilka tysięcy dzieł.

                                     

1.2. Zjawisko Rozmieszczenie geograficzne

Do momentu śmierci Jana Pawła II, 2 kwietnia 2005 roku, w Polsce stanęło nieco ponad 230 rzeźbiarskich, przestrzennych pomników papieża Polaka. Najwięcej, na terenach Polski Południowej i Środkowej, szczególnie w okolicach Krakowa, Tarnowa oraz Łodzi. Wiele z nich znajduje się w Krakowie. Analiza rozmieszczenia geograficznego tych dzieł wykazuje, że najwięcej jest ich na terenach dawnych zaborów austriackiego i rosyjskiego, najmniej zaś na zachodzie i północy kraju m.in. dzieła ze Szczecina i Polic. Po roku 2005 różnice w gęstości rozmieszczenia zaczęły się częściowo zacierać.

                                     

1.3. Zjawisko Artyści

Pierwszy pomnik odsłonięto jesienią 1980 roku na dziedzińcu Pałacu Biskupiego w Krakowie. Stojąca statua jest dziełem włoskiej rzeźbiarki Iole Sensi Croci, podarowana została Krakowowi przez włoskich artystów. Pierwszym pomnikiem zrealizowanym przez polskiego rzeźbiarza jest monumentalna, brązowa figura przy bazylice-katedrze w Tarnowie, wyrzeźbiona i odlana przez Bronisława Chromego, odsłonięta 21 czerwca 1981 roku.

Kraj zalewają też tańsze odlewy wykonywane z różnorodnych materiałów przez komercyjne wytwórnie. Często niskiej jakości, artystycznie mierne, są jednak tanie koszt figury - ok. 4-5 tys. PLN i dlatego spotykają się z zainteresowaniem inwestorów.

                                     

1.4. Zjawisko Sytuacja po 2 kwietnia 2005

Po śmierci Jana Pawła II, wznoszeniem papieskich pomników coraz częściej zainteresowane są lokalne samorządy, które ogłaszają konkursy.

Zjawisko stawiania pomników Janowi Pawłowi II nie słabło. Powoli jednak zmieniała się funkcja zarówno nowych, jak i starych monumentów. Dzieła memoratywne nabierały funkcji kultowych, stając się figurami kandydata na ołtarze i w efekcie - osoby świętej. Jednocześnie przełamywane są dawne ograniczenia, tak w pomnikach rzeźbiarskich, jak i architektonicznych, czego przykładem może być odsłonięty 11 listopada 2006 roku pomnik Biblioteka Świętego Pielgrzyma w Głogowie autorstwa Eugeniusza Józefowskiego i Adama Olejniczaka czy nie zrealizowana do końca próba stworzenia przestrzennego monumentu w Ostrowcu Świętokrzyskim autorstwa Andrzeja Zwolaka.

Obok pomników rzeźbiarskich istnieją również pomniki architektoniczne przykład wspomnianego powyżej monumentu z Głogowa, krzyże i kamienie pamiątkowe, ołtarze, również figury i posągi umieszczane we wnętrzach świątyń m.in w kościele w Bączalu Dolnym czy szkół, lub na ich elewacjach w niszach, na konsolach itp.



                                     

1.5. Zjawisko Pomniki na świecie

Do momentu śmierci Jana Pawła II jego pomniki zrealizowane poza granicami Polski i znajdowały się w większości w USA, Kanadzie, Brazylii, Argentynie. Drugim wyznacznikiem, aktualnym do dziś, jest ich obecność w krajach o przeważającym wyznaniu katolickim, choć do 2001 r. wystawiono je m.in. w Japonii, Rumunii czy na Ukrainie. Skala zjawiska na świecie nigdy nie osiągnęła wielkości znanej z Polski, choć obecnie ilość pomników rzeźbiarskich znajdujących się poza krajem można szacować na ok. 200. Wiele z nich zostało zrealizowanych przez artystów polskich, są to przypadki albo kupowania gotowej figury w Polsce, albo zamawiania jej u artysty bądź nawet sprowadzanie go na miejsce na czas ostatecznej realizacji dzieła. Warto przy okazji zagranicznych pomników Jana Pawła II odnotować kilka dotyczących ich ciekawostek:

  • po 4 pomniki znajdują się w Nowym Jorku i Chicago.
  • Pomnik Jana Pawła II w Ploermel we Francji stał się znany na świecie z powodu związanych z nim kontrowersji. Obecnie na skutek decyzji administracyjnej zagrożony jest wyburzeniem.
  • pomnik, w którym Jan Paweł II ma źrenice w kształcie serc stoi w Toronto, jest dziełem Alexandra von Svobody,
  • pomnik w San Cristóbal de La Laguna na Teneryfie.
  • najbardziej odległy od Polski pomnik znajduje się w Aganie na wyspie Guam, jest to jedyny pomnik obracający się wokół własnej osi,
  • największy pomnik znajduje się w Częstochowie – ma 14 m wysokości; inne: w Guadalupe w Meksyku i Ćennaju w Indiach mierzą ponad 6 m,

Użytkownicy również szukali:

pomnik jana pawła ii warszawa,

...
...
...