Poprzednia

ⓘ Kazimierz Banach




Kazimierz Banach
                                     

ⓘ Kazimierz Banach

Kazimierz Banach, ps. "Kamil”, "Jan Rosnowicz” – polski działacz ludowy, pedagog i publicysta. Poseł do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm PRL I, II, III, IV i V kadencji, w latach 1957–1972 członek Rady Państwa.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w rodzinie robotniczej. Zdobywanie wykształcenia rozpoczął od szkoły powszechnej w Dębnie. W 1920 w czasie wojny polsko-radzieckiej zgłosił się na ochotnika do wojska, służąc kilka miesięcy na froncie. Następnie kontynuował naukę w gimnazjum w Sandomierzu, które ukończył w 1923. W 1932 ukończył Wolną Wszechnicę Polską.

Od 1922 był członkiem Polskiego Stronnictwa Ludowego "Wyzwolenie”, z którym w 1931 przystąpił do Stronnictwa Ludowego. Przed II wojną światową działał w ruchu młodzieży wiejskiej oraz w oświacie i kulturze wiejskiej. W latach 1929–1930 prezes Akademickiego Związku Młodzieży Wiejskiej, w latach 1931–1932 prezes Zarządu Głównego Związku Młodzieży Wiejskiej RP "Wici”, redaktor naczelny "Młodej Myśli Ludowej”; w latach 1935–1939 prezes wołyńskiego ZMW i kierownik Uniwersytetu Ludowego w Różynie na Wołyniu. W latach 1938–1939 sekretarz Zarządu Towarzystwa Uniwersytetów Ludowych. Podczas okupacji działał w konspiracji. W 1939 współorganizował Stronnictwo Ludowe "Roch”, w którym później działał. W latach 1940–1944 był szefem sztabu Komendy Głównej Batalionów Chłopskich oraz szefem wydziału informacji i propagandy Komendy Głównej BCh. Redaktor konspiracyjnego pisma "Ku Zwycięstwu” i uczestnik powstania warszawskiego.

W latach 1945–1949 działacz Polskiego Stronnictwa Ludowego wykluczony na krótko w kwietniu 1947, a od 1949 Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Był członkiem władz partyjnych – w latach 1945–1946 członek Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, w latach 1946–1947 i 1947–1949 w międzyczasie półroczna przerwa członek Rady Naczelnej PSL, w latach 1947–1949 członek Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL, w latach 1949–1973 członek Naczelnego Komitetu Wykonawczego ZSL w 1956 zrezygnowano z członu "Wykonawczy”, w latach 1949–1971 z przerwą od marca do października 1956 członek prezydium NKW NK ZSL. Poza członkostwem w naczelnych organach partyjnych sprawował funkcje – w latach 1945–1946 kierownika Wydziału Prasy i Propagandy NKW PSL, w 1947 sekretarza Centralnego Komitetu Lewicy PSL, w latach 1947–1949 sekretarza naczelnego NKW PSL, w latach 1949–1950 i 1957–1969 sekretarza NKW NK ZSL, a w latach 1969–1971 wiceprezesa NK ZSL.

W latach 1945–1947 prezes Spółdzielni Wydawniczej "Chłopski Świat”, w latach 1946–1948 współredaktor pisma "Chłopi i Państwo”. W latach 1954–1957 redaktor naczelny Ludowej Spółdzielni Wydawniczej, w latach 1957–1971 przewodniczący Rady LSW. Autor licznych artykułów oraz książek: Konkurs dobrego czytania książki i Z dziejów Batalionów Chłopskich. W latach 1951–1954 wiceprezes Zarządu Centralnej Rady Spółdzielczej "Samopomoc Chłopska”. W 1958 został członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu.

W latach 1945–1972 posłem kolejno do Krajowej Rady Narodowej, na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL I, II, III, IV i V kadencji. W latach 1957–1972 jednocześnie był członkiem Rady Państwa.

Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach kwatera C39-5-8.

                                     

2. Życie prywatne

Syn Adama i Marii, mąż Janiny z domu Wójcickiej. Jego bratem był Teofil Banach 1906–1941, także nauczyciel, zamordowany w Auschwitz, od 1964 patron szkoły podstawowej w Siennie.

                                     

3. Ordery i odznaczenia

  • Krzyż Partyzancki,
  • Medal 10-lecia Polski Ludowej 1955
  • Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
  • Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski 1955,
  • Order Krzyża Grunwaldu II klasy,
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu odrodzenia Polski 1964,
  • Order Sztandaru Pracy I klasy 1959,