Poprzednia

ⓘ Straż Narodowa (1923-1927)



                                     

ⓘ Straż Narodowa (1923-1927)

Straż Narodowa – paramilitarna organizacja utworzona pod koniec 1923 r. z inicjatywy posłów Związku Ludowo-Narodowego Czesława Mączyńskiego i Bolesława Zajączkowskiego. Początkowo stanowiła federację stowarzyszeń takich jak Związek Hallerczyków, Stowarzyszenie Dowborczyków, Sokół, Rozwój, Legia Obrony Konstytucji, Stowarzyszenie Samopomocy Społecznej, Bractwo Strzelców Kurkowych, Stowarzyszenie Rzemieślników Chrześcijan. W lutym 1925 r. zarejestrowano nowy statut Straży Narodowej jako jednolitego stowarzyszenia.

Podstawową jednostką była drużyna złożona z dwóch "piątek"; 3 do 8 drużyn tworzyło hufiec, hufce z terenu powiatu – chorągiew. W Warszawie Straż Narodowa liczyła ok. 900 członków, głównie robotników. Oddziały Straży działały też m.in. w Poznaniu, Lublinie, Lwowie, Toruniu, Krakowie, Wilnie i Łodzi. Do czołowych działaczy Straży – oprócz Mączyńskiego prezesa i Zajączkowskiego sekretarza – należeli Edward Loth późniejszy prezes, Tadeusz Bielecki, Henryk Rossman, Jan Rembieliński, ks. Adam Wyrębowski, płk Jan Jodzewicz. Organami Straży były pisma "Drużyna” i "Straż Narodowa”.

Jako swój cel Straż wysuwała "uświadomienie i zabezpieczenie państwa przed anarchią, szerzoną przez żywioły destrukcyjne” prowadząc działalność charytatywną obok bojówkarskiej ochrona zebrań i lokali endecji, ataki na wiece i demonstracje przeciwnika. Po zamachu majowym nastąpiła militaryzacja stowarzyszenia – wprowadzono wojskowe nazewnictwo, hierarchiczną strukturę, dyscyplinę, umundurowanie, pogotowia bojowe. 21 V 1927 r. władze zdelegalizowały Straż Narodową.

                                     

1. Literatura

  • Ewa Maj, Model endeckiej organizacji paramilitarnej na przykładzie Stowarzyszenia "Straż Narodowa", Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”. Sectio K, Politologia. Vol. 9, s. 113-124;
  • Jarosław Tomasiewicz, Paramilitarne struktury i działalność spiskowo-bojowa polskiej prawicy 1918–1933," Bezpieczeństwo: Teoria i Praktyka" 2016, nr 2, s. 47-66
Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →