Poprzednia

ⓘ Gocław (Warszawa)




Gocław (Warszawa)
                                     

ⓘ Gocław (Warszawa)

Gocław – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Praga-Południe w Warszawie.

Składa się z mniejszych osiedli: Iskra, Jantar, Orlik, Wilga, Kępa Gocławska i Przyczółek Grochowski.

                                     

1. Historia

Wieś o ówczesnej nazwie Gościsław, bądź Gościesław, prawdopodobnie nazwana imieniem jej pierwszego właściciela, założona została w IX w., podobnie, jak i Kamion, z którym stanowi najstarsze zamieszkałe tereny dzisiejszej Warszawy. Dokumenty historyczne z 1155 r. wymieniają ją jako własność biskupa płockiego. W późniejszym okresie weszła ona w skład dóbr Kamion.

Wieś duchowna Goslaw w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. Wieś duchowna Gocław, była własnością prebendalną płockiej kapituły katedralnej w 1542 roku.

W 1580 powierzchnia rolna Gocławia wynosiła ok. 115 ha. W lipcu 1655 na terenie Gocławia stoczono trzydniowa bitwę z wojskami szwedzko-brandenburskimi, w wyniku czego wieś została zniszczona. W 1755 Gocław i Kępa Gocławska liczyły 17 domów. W 1780 król Stanisław August Poniatowski nabył teren Gocławia i odstąpił swemu bratankowi Stanisławowi Poniatowskiemu. W 1795, po utracie niepodległości, dobra te przeszły na własność skarbu państwa pruskiego. W 1827 Gocław liczył 22 domy i 168 mieszkańców, a w 1912 – 497 mieszkańców.

Gocław wraz z Grochowem i Saską Kępą przyłączono do Warszawy w kwietniu 1916, tworząc 17. okręg Grochów komisariat Policji Państwowej XVII. W jego obrębie zamieszkiwało wówczas ok. 5500 mieszkańców, przeważnie w parterowych i drewnianych budynkach pozbawionych większości urządzeń komunalnych. W okresie II RP na Gocławiu planowano drugie po Okęciu lotnisko międzynarodowe, zabezpieczono nawet teren pod budowę Lotniska Gocław.

Po II wojnie światowej w 1946 na terenach Gocławia założono lotnisko sportowe Aeroklubu Warszawskiego, które istniało do połowy lat 70. XX wieku.

W 1977 roku Robotnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa "Osiedle Młodych” rozpoczęła na jego miejscu budowę największego na prawym brzegu Wisły zespołu mieszkaniowego Gocław-Lotnisko. Generalnym projektantem przedsięwzięcia został Tadeusz Mrówczyński. W nawiązaniu do lokalizacji w miejscu zlikwidowanego lotniska, osiedlom mieszkaniowym na Gocławiu nadano nazwy odnoszące się do polskich samolotów:

  • Wilga → PZL-104 Wilga
  • Orlik → PZL-130 Orlik
  • Jantar → SZD-41 Jantar Standard
  • Iskra → PZL TS-11 Iskra

W XXI na granicy Gocławia i sąsiedniej Saskiej Kępy wybudowano tzw. Osiedle Saska.

                                     

2.1. Geografia Granice Gocławia

Gocław, według podziału Miejskiego Systemu Informacji tzw. Obszar "Gocław” tego systemu; nie jest to jednak jednostka administracyjna, obejmuje tereny ograniczone:

  • rzeką Wisłą w kierunku południowym do wysokości kanału Nowa Ulga
  • ul. Ostrobramską
  • projektowaną al. Tysiąclecia
  • kanałem Nowa Ulga

W tak wyznaczonych granicach osiedle ma 410.5 ha 4.1 km² powierzchni.

Podział wytyczony przez Miejski System Informacji wzbudza jednak kontrowersje, gdyż w wielu przypadkach nie uwzględnia uwarunkowań historycznych. Podobnie jest również w przypadku Gocławia – wyłączono z niego Kępę Gocławską według MSI jest to część Saskiej Kępy, a włączono Przyczółek Grochowski historycznie to część Grochowa oraz zabudowania wzdłuż ul. Ostrobramskiej obydwa te obszary nie są traktowane jako część Gocławia w podziale na pomocnicze jednostki samorządowe Pragi-Południe.

                                     

2.2. Geografia Ukształtowanie powierzchni

Gocław położony jest w całości na obszarze Doliny Środkowej Wisły. Jego najniższe punkty znajdują się na południu wzdłuż brzegu Wisły i osiągają wysokość 79.8 m n.p.m. Teren łagodnie wznosi się ku północy, by w okolicach ul. Ostrobramskiej osiągnąć 86.0 m n.p.m. Jedynie sztuczne nasypy osiągają większe wysokości, np. korona Wału Miedzeszyńskiego ma 88.1 m n.p.m.

                                     

2.3. Geografia Hydrografia

Głównym ciekiem wodnym Gocławia jest Wisła, stanowiąca jego południową granicę na długości 800 m. Na obszarze zalewowym, pomiędzy brzegiem Wisły a wałem przeciwpowodziowym, znajdują się okresowe i stałe zalewy zmieniające swoje kształty po każdym wylewie Wisły. Granicę południowo-wschodnią wyznacza Kanał Nowa Ulga 2520 m z całkowitej długości kanału wynoszącej 5600 m stanowi odcinek graniczny Gocławia oraz, przy samej ul. Ostrobramskiej na odcinku długości ok. 40 m, bezimienny kanał wpadający do Kanału Nowa Ulga. Równoleżnikowo przez Gocław przepływa Kanał Gocławski, mający 2320 m długości, wypływający z Jeziora Gocławskiego powierzchnia jego wynosi 1.65 ha i wpadający do Kanału Nowa Ulga. Górny bieg tego kanału, powyżej Jeziora Gocławskiego, nosi nazwę Kanału Wystawowego na mapach czasami nazywany Kanałem Kamionkowskim i na niewielkim odcinku ok. 50 m również znajduje się na terenie Gocławia. W środkowej części od Kanału Gocławskiego odchodzi niewielka odnoga, na której utworzony jest sztuczny zbiornik niemający nazwy oficjalnej, a nieoficjalnie nazywany Balatonem lub Jeziorkiem Balatońskim. Jezioro to ma powierzchnię 2.64 ha i łączy się z Kanałem Gocławskim dwoma kanałami łącznikowymi – zachodnim o długości 60 m i wschodnim o długości 55 m.



                                     

3. Transport

Główną sieć ulic tworzą: ul. Abrahama, Umińskiego, Jugosłowiańska, Meissnera te ulice tworzą elipsę, ul. gen. A.E. Fieldorfa "Nila” północ – południe i Bora-Komorowskiego wschód – zachód.

Na osiedlu znajduje się pętla autobusowa ZTM. Węzeł komunikacyjny "Bora Komorowskiego” umożliwia łatwe połączenie z Trasą Siekierkowską. Trwają prace nad rozbudową sieci komunikacyjnej Gocławia o linię tramwajową.

Rada osiedla

Na terenie Gocławia działa Rada Osiedla Gocław, samodzielna jednostka pomocnicza dzielnicy Praga-Południe, z siedzibą przy ul. Bartosika 2.

                                     

4. Oświata

Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 279 im. Batalionów Gustaw i Harnaś – ul. Cyrklowa 1
  • Szkoła Podstawowa nr 312 im. Ewy Szelburg-Zarembiny – ul. Umińskiego 12
  • Szkoła Podstawowa nr 185 im. UNICEF – ul. Bora-Komorowskiego 31
  • Szkoła Podstawowa nr 135 im. Marii Kownackiej – ul. Bartosika 5
  • Szkoła Podstawowa nr 375 im. Orląt Lwowskich – ul. Abrahama 10
  • Szkoła Podstawowa nr 10 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego – ul. Ostrobramska 72