Poprzednia

ⓘ Józef Arentowicz



                                     

ⓘ Józef Arentowicz

Józef Arentowicz – polski urzędnik, metrolog, historyk i działacz społeczny. Twórca prywatnego Muzeum Miar we Włocławku.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w rodzinie rolników Leonarda Arentowicza i zd. Franciszki Sutorowskiej. Miał starsze rodzeństwo: siostrę Cecylię i brata Zdzisława. Jego dziadek był uczestnikiem Powstania Styczniowego.

W wieku 8 lat rodzice wysłali go do Włocławka, gdzie zamieszkał u dziadków. We Włocławku ukończył 4 klasy szkoły realnej, a następnie rozpoczął naukę w Gimnazjum Handlowym. W 1911 roku z powodu trudnych warunków materialnych przerwał naukę. W latach 1911–1912 pracował w Fabryce Motorów Wagner w Łodzi. Od 1912 do 1914 roku był urzędnikiem w fabryce L. Geyer w Łodzi. Po wybuchu I wojny światowej przeniósł się do rodzinnej wsi pod Henrykowem, gdzie przez 4 lata zajmował się gospodarstwem rolnym swoich rodziców. Po zakończeniu wojny uczestniczył w tworzeniu Okręgowego Urzędu Miar w Lublinie.

W latach 1920–1927 był kierownikiem Urzędu Miar w Piotrkowie Trybunalskim. To właśnie wtedy zaczął interesować się historią miar polskich i obcych oraz rozpoczął ich gromadzenie. W 1927 roku przeniósł się do Włocławka, gdzie do przejścia na emeryturę w 1961 roku pracował jako naczelnik Obwodowego Urzędu Miar.

Podczas kampanii wrześniowej Arentowicz ukrywał się we Włocławku i w Warszawie. W październiku 1939 r. powrócił do Włocławka, gdzie został natychmiast aresztowany i osadzony w więzieniu. Po kilku miesiącach został zwolniony z więzienia i skierowany do przymusowej pracy w niemieckim Urzędzie Miar we Włocławku.

Po wyzwoleniu Włocławka 20 stycznia 1945 roku, już w lutym zaczął organizować na nowo Obwodowy Urząd Miar we Włocławku. W latach 40. Arentowicz został powołany przez Główny Urząd Miar do komisji historycznej, która miała na celu utworzenie centralnego muzeum metrologicznego. W ten sposób Arentowicz przyczynił się do rozwoju Muzeum Miar w Warszawie.

Nawet po przejściu na emeryturę doradzał pracownikom Urzędu Miar.

Był autorem prac pt. Miary polskie i Z przeszłości uzdrowiska Wieniec.

Zmarł 14 lipca 1972 roku we Włocławku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym we Włocławku, w kwaterze 83Z/16/318.

                                     

2. Muzeum

Przez cały okres swojej pracy w Obwodowym Urzędzie Miar we Włocławku, zajmował się gromadzeniem zabytkowych miar i wag. W ten sposób zainicjował powstanie jedynego wówczas w Polsce prywatnego muzeum tego typu.

W latach 1927–1939 część zbiorów przekazał Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku.

W latach 30. Arentowicz posiadł zbiory byłego komunalnego Urzędu Miar we Włocławku działającego w latach 1846–1900. Na ich podstawie ustalił, że miary na Kujawach w II połowie XIX wieku były ustalane w oparciu o stosunki gospodarcze panujące w regionie. Z uwagi na te spostrzeżenia, zbiór ten przekazał do Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, gdzie wyodrębniono je w osobnym dziale metrologicznym. Podczas Powstania Warszawskiego uległy one zniszczeniu.

Prywatne Muzeum Miar Józefa Arentowicza zostało otworzone 14 grudnia 1963 roku. W zamyśle kolekcjonera miało służyć za pomoc szkolną na zajęciach fizyki, chemii, matematyki i historii.

Wśród eksponatów muzeum znalazły się m.in.:

  • odważniki: libry i funty z przełomu XVIII i XIX wieku produkcji francuskiej, pruskiej, austriackiej, angielskiej i rosyjskiej.
  • kwarty i kwaterki z XIX i XX wieku.
  • miary długości z XX wieku produkcji polskiej, angielskiej i austriackiej
  • pierwsze wzorce kilograma polskiej produkcji z 1919 r.
  • bezmiany oznaczone w funtach rosyjskich, pruskich i polskich z XVIII wieku.
  • wagi równoramienne, uchylne, stołowe i sprężynowe.
  • ornamentowane kufle z XIX i XX wieku.
  • gęstościomierze do pomiarów objętości zboża.

Całość kolekcji tworzyło blisko 1000 eksponatów. Po śmierci Józefa Arentowicza w 1972 roku została ona zakupiona przez Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku. Część zbiorów znajduje się też dziś w Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy i Muzeum Miar przy Polskim Komitecie Normalizacji Miar w Warszawie.

                                     

3. Działalność społeczna

W okresie dwudziestolecia międzywojennego Arentowicz roztaczał szeroką działalność społeczną. Był działaczem Polskiego Czerwonego Krzyża, Ligi Ochrony Przyrody i Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego.

W dobie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powrócił do działalności w Polskim Czerwonym Krzyżu. Zaangażował się też w pracę na rzecz Ligi Morskiej, Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej i związków zawodowych. Współorganizował Polskie Towarzystwo Historyczne we Włocławku, a w latach 1959–1966 był jej prezesem.

W 1945 roku przystąpił do Stronnictwa Demokratycznego.

                                     

4. Odznaczenia i upamiętnienie

W 1937 r. odznaczono go Srebrnym Krzyżem Zasługi. W okresie PRL otrzymał Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

W 2004 roku na elewacji budynku przy ul. Bojańczyka 29 we Włocławku, w którym mieszkał Józef Arentowicz, odsłonięto tablice jego pamięci.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →