Poprzednia

ⓘ Franciszek Kowalewski



                                     

ⓘ Franciszek Kowalewski

Franciszek Kowalewski – polski działacz socjalistyczny i związkowy, radny miasta Poznania w latach 1923-1933 z ramienia PPS, przewodniczący prezydium MRN w Poznaniu, z zawodu stolarz.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w Poznaniu w rodzinie robotniczej, syn Marcina Kowalewskiego i Katarzyny Dopierały. Po ukończeniu szkoły ludowej w Swarzędzu, przez 4 lata uczył się zawodu stolarza. W 1904 roku w wieku 19 lat, został członkiem PPS zaboru pruskiego. Podczas I wojny światowej był sanitariuszem w niemieckiej armii na zachodnim froncie. Zetknął się tam z działaczami niemieckiej socjaldemokracji, co wpłynęło na rozwinięcie jego działalności w ruchu robotniczym.

W 1919 roku został sekretarzem w Wolnych Związkach Zawodowych w Poznaniu wywodzących się od niemieckich związków zawodowych. Po wyjeździe do Bydgoszczy przewodniczącego poznańskich WZZ Tadeusza Matuszewskiego, stanął na czele tej organizacji. Był wówczas również członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, ale w wyniku konfliktu pomiędzy centralami związkowymi został z niej usunięty. W 1921 roku bezskutecznie kandydował do Rady Miasta Poznania z listy Wolnych Związków Zawodowych. Po odejściu z Rady Leona Szczepaniaka, wszedł na jego miejsce.

W 1922 roku wziął udział w założycielskiej konferencji Partii Niezależnych Socjalistów, gdzie został wybrany do Tymczasowego Komitetu Wykonawczego partii. W tym samym roku kandydował bezskutecznie z list tej partii do Sejmu w okręgu bydgoskim.

Po zjednoczeniu WZZ z klasowymi związkami kierowanymi przez PPS, został sekretarzem Rady Okręgowej Klasowych ZZ w Poznaniu funkcję tę pełnił do 1939 roku. Powrócił również do PPS, gdzie był członkiem lokalnych władz partyjnych. Podobnie jak Stanisław Turtoń, Franciszek Kowalewski był zdecydowanym przeciwnikiem współpracy z KPP, reprezentował nurt reformistyczny w partii. Od stycznia 1925 do grudnia 1934 był radnym miejskim z ramienia PPS. Był również ławnikiem Okręgowego Sądu Pracy w Poznaniu oraz członkiem poznańskiej kasy chorych. W 1923 roku został aresztowany prewencyjnie po zamieszkach krakowskich. W 1928 roku kandydował do Senatu. W latach 1936-1937 pełnił funkcję Przewodniczącego Zarządu Głównego Centralnego Związku Robotników Przemysłu Budowlanego. Franciszek Kowalewski był jednym z członków-założycieli Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania im. Cyryla Ratajskiego.

W czasie okupacji hitlerowskiej pozostał w Poznaniu. Już we wrześniu 1939 roku zainteresowało się nim Gestapo. Franciszek Kowalewski w tym czasie zatrudnił się w niemieckiej firmie stolarskiej. Niemcy, którzy od dłuższego czasu poszukiwali go, zdziwili się bardzo, kiedy okazało się, że wykonuje prace stolarskie w poznańskiej siedzibie Gestapo. W czasie przesłuchania oficerowie dali mu jasno do zrozumienia, że nie może rozpoczynać działalności konspiracyjnej.

Po wyzwoleniu Poznania w 1945 roku, z jego inicjatywy powstał Miejski Komitet Robotniczy PPS w Poznaniu, którego został przewodniczącym. Tego samego roku został I wiceprzewodniczącym Wojewódzkiego Komitetu Robotniczego i członkiem Rady Naczelnej PPS. Mimo sprzeciwów członków PPR z powodu niechęci Kowalewskiego do komunistów, został członkiem Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu, a później zastąpił Zygmunta Piękniewskiego na stanowisku przewodniczącego rady. W 1948 roku został wyrzucony z partii, za brak poparcia dla zjednoczenia PPS z PPR. Od 1949-1951 pracował jako stolarz na terenach MTP. W roku 1951 w wyniku stalinowskich represji, został aresztowany i skazany na 8 lat więzienia. Po czterech latach wyszedł z więzienia warunkowo.

Zmarł w 1964 roku. Został pochowany na Cmentarzu Junikowskim.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →