Poprzednia

ⓘ Kierpce




Kierpce
                                     

ⓘ Kierpce

Kierpce – lekkie chodaki szyte ręcznie, przeważnie z jednego kawałka skóry, tradycyjne obuwie skórzane noszone jeszcze współcześnie m.in. przez górali i mieszkańców łuku karpackiego.

                                     

1. Opis

Słowo kierpce jest pożyczką z języka słowackiego – od słowa krpec, które do gwar słowackich przeszło z języka niemieckiego od słowa Bindische kirpl. W języku łacińskim ten typ obuwia nazywa się Carbatinae. Kierpce już od wczesnego średniowiecza wytwarzane są z prawdziwej, twardej skóry, dzięki której są wytrzymałe. Kierpce stosowane były powszechnie do XX m.in. w Karpatach i na Bałkanach, w Rumunii nazywane są opincă, w Albanii - opinga.

                                     

1.1. Opis Kierpce w polskim stroju góralskim

W Polsce kierpce znane są przede wszystkim jako element stroju górali podhalańskich. Paradne męskie kierpce na obcasie zdobiono metalowymi "cętkami”. Modne były w okresie międzywojennym i po II wojnie światowej, obecnie nadal są noszone przez mężczyzn, głównie mieszkańców Bukowiny Tatrzańskiej i okolic.

Górale podhalańscy używali do wyrobu kierpców skóry bydlęcej wyprawionej korą świerkową lub dębową. Gorszej jakości kierpce były wyrabiane ze świńskiej skóry, zwano je popularnie świńscokami.

Wyprawianie skóry odbywało się u różnych grup górali w gospodarstwach domowych. Kupowano również gotową, wyprawioną skórę u garbarzy lub na targach. Z jednego płata skóry wykrawano prostokątny kawałek pasujący rozmiarem do stopy, który łączono pośrodku rzemykiem, przechodzącym dalej przez nacięcia wzdłuż brzegów i zadzierzgiwano na pięcie. Następnie na wysokości palców zawijano narożniki, tworząc szpiczasty czub tzw. kufę. Do przytrzymywania płytkich kierpców służyły rzemienie zapinane na klamerki.

Noszono je zarówno na co dzień, jak i w niedziele i święta. Nogi przed obuciem owijano lnianymi onucami. W zimie onuce sporządzano z płatu sukna. Rzemienie kierpców okręcano na onucach pod nogawicą portek, a w zimie na wierzchu nogawicy dla ciepła. Kierpce również ozdabiano wytłaczanym wzorem, czyli cyfrowano. W okresie zimowym do kierpców przymocowywano karple – konstrukcje z czterech kawałków drewna, która ułatwiała poruszanie się po śniegu.

U górali Beskidu Śląskiego i Żywieckiego kierpce odświętne wykonywano ze skóry cielęcej, wyprawianej na kolor jasnobrunatny lub żółty. Do kierpec zakładano kopyce, wykonane z sukna, pod koniec XIX wieku w użytku pojawiły się wełniane skarpety. Kierpce świąteczne wiązało się na nodze zielona tasiemką. Niezamożne kobiety zakładały kierpce tuż przed wejściem do kościoła.

                                     
  • Świat według Kiepskich 1999 - 2013, w czołówce piosenka O czym szumią kierpce 2000, w czołówce piosenka Daleko od noszy 2003 - 2007, w czołówce
  • a w lecie wełniane skarpetki pod kolana. Za obuwie służyły im lekkie kierpce z surowej skóry, chociaż zazwyczaj chodzili boso. Ta koszula zanikła dopiero
  • przez zespoły ludowe na piersiach metalową spinką na nogach skórzane kierpce których rzemyki nawłoki okręcano na wysokości kostki nogawek portek
  • ojciec Maciej Smaciarz vel Szmaciarz był drwalem w lesie, zimą szył kierpce Z trójki rodzeństwa najmłodsza była siostra Maria on i jego starszy
  • napisał Jarosław Lis, a słowa Krzysztof Skiba. Niepruchi O czym szumią kierpce Stan na 22 maja 2019 r. Z przerwą w 29. serii. Dane dotyczące oglądalności
  • zapewniało im nieprzemakalność. Typowym obuwiem kobiecym i męskim były kierpce Kobiety sznurowały je zazwyczaj sznurkami z wełny, mężczyźni rzemieniami
  • Europy 1999 Lokatorzy 1999 2005 Święta wojna 1999 2008 O czym szumią kierpce 2000 Skarb sekretarza 2000 Chłop i baba 2000 2001 Klinika pod Wyrwigroszem
  • Europy 1999 Lokatorzy 1999 2005 Święta wojna 1999 2008 O czym szumią kierpce 2000 Skarb sekretarza 2000 Chłop i baba 2000 2001 Klinika pod Wyrwigroszem
  • Europy 1999 Lokatorzy 1999 2005 Święta wojna 1999 2008 O czym szumią kierpce 2000 Skarb sekretarza 2000 Chłop i baba 2000 2001 Klinika pod Wyrwigroszem

Użytkownicy również szukali:

kierpce damskie sklep, kierpce damskie wiązane, kierpce góralskie damskie,

...
...
...