Poprzednia

ⓘ Lesław Bartelski




Lesław Bartelski
                                     

ⓘ Lesław Bartelski

Lesław Marian Bartelski – polski krytyk literacki, prozaik, publicysta, poeta, żołnierz Armii Krajowej i uczestnik powstania warszawskiego.

                                     

1. Życiorys

Spędził dzieciństwo w Warszawie i na Górnym Śląsku, w Królewskiej Hucie od 1935 Chorzów. Uczeń Gimnazjum Państwowego im. Mickiewicza w Warszawie matura 1938, student Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego od 1938, podczas okupacji na tajnych kompletach UW magisterium w 1948. W 1939 ochotnik w obronie Pragi 336 pułk piechoty, odcinek Saska Kępa. W okresie okupacji działacz podziemia kulturalnego 1942–1944 związany z grupą "Sztuka i Naród”, skończył w 1944 kurs sprawozdawców wojennych.

1941–1945 żołnierz TOW oraz AK. Brał udział w powstaniu warszawskim w dowództwie pułku "Baszta” i Komendzie V Obwodu Mokotów. Po upadku powstania wywieziony na roboty przymusowe na Dolny Śląsk, uciekł z obozu pracy i przedostał się do Generalnego Gubernatorstwa, gdzie w Częstochowie został oficerem Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK aż do jej rozwiązania. Jesienią 1945 po ujawnieniu się zweryfikowany przez Departament Personalny MON jako ppor. czasu wojny.

W latach 1945–1972 redaktor czasopism m.in. "Polski Zbrojnej” 1946, "Nowin Literackich” 1947–1948, kierownik audycji poetyckich Polskiego Radia 1949–1951, czasopisma kulturalno-społecznego "Wieś” 1952–1953, tygodnika "Nowa Kultura” 1953–1963, tygodnika Kultura 1963–1972.

Wieloletni działacz Związku Literatów Polskich. W latach 1972-1978 prezes oddziału warszawskiego, 1989 wiceprezes ZLP, od 2000 honorowy prezes ZLP. Wieloletni członek władz ZBoWiD wiceprezes Rady Naczelnej oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Przewodniczący Społecznego Komitetu Budowy pomnika Bolesława Prusa, członek Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Powstania Warszawskiego, członek Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Państwa Podziemnego i AK. W sierpniu 1984 wszedł w skład Obywatelskiego Komitetu Obchodów 40. Rocznicy Powstania Warszawskiego.

Był wieloletnim radnym Rady Narodowej m.st. Warszawy 1969–1984 i jej wiceprzewodniczącym 1973–1980.

Pochowany na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie kw. 12B-4-10.

                                     

2. Twórczość

Jest autorem ponad 50 pozycji wydawniczych. Głównym tematem jego twórczości są losy Pokolenia Kolumbów. Do najważniejszych pozycji należy powieści Genealogia ocalonych 1963 oraz Termopile literackie 2002, jak również popularne monografie Powstanie warszawskie 1965, Mokotów 1944 1971, Pułk AK "Baszta” 1990 oraz leksykon Polscy pisarze współcześni 1939-1991 1995.

                                     

2.1. Twórczość Powieści

  • 1968 – Dialog z cieniem
  • 1973 – Niedziela bez dzwonów
  • 1951 – Ludzie zza rzeki
  • 1962 – Złota mahmudija
  • 1978 – Rajski ogród
  • 1975 – Krwawe skrzydła
  • 1958 – Pejzaż dwukrotny
  • 1964 – Wodorosty
                                     

3. Nagrody

  • 1969 – nagroda Ministerstwa Obrony Narodowej II stopnia
  • 1951 – nagroda państwowa III stopnia
  • 1985 – nagroda im. W. Pietrzaka
  • 1999 – Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta
  • 1991 – nagroda prezydenta Warszawy
  • 1969 – nagroda miasta Warszawy
  • 1969 – nagroda im. W. Pietrzaka
  • 1977 – nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki I stopnia
                                     

4. Odznaczenia

  • Złoty Krzyż Zasługi
  • 1980 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
  • Order Sztandaru Pracy II klasy
  • 2002 – Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
  • 1966 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1968 – Order Cyryla i Metodego I klasy Ludowa Republika Bułgarii.
  • Krzyż Walecznych
  • Medal "Za udział w wojnie obronnej 1939”;
  • Medal za Warszawę 1939–1945
  • Warszawski Krzyż Powstańczy
  • Krzyż Armii Krajowej
  • Medal Wojska czterokrotnie
  • 1972 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
  • Krzyż Partyzancki