Poprzednia

ⓘ Załuski (powiat płoński)




Załuski (powiat płoński)
                                     

ⓘ Załuski (powiat płoński)

Załuski – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Załuski.

                                     

1. Położenie

Załuski położone są przy międzynarodowej trasie E77, ok. 50 km na północny zachód od Warszawy i 17 km na południowy wschód od miasta powiatowego Płońska.

Wieś usytuowana jest na Wysoczyźnie Płońskiej na Nizinie Mazowieckiej.

                                     

2. Historia

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 1405 roku. W księgach sądowych zakroczymskich występuje wtedy Vincencius de Zalusky. W pierwszej połowie XV wieku Załuski i sąsiednie Niepiekły należały do rodu Rawitów de armis Raviczi.

Późniejsza wzmianka z 1423 roku Zaluszky, rejestr poborowy z 1576 r. wykazuje, że żyli tu Załuscy i Tabałowie posiadający 5.5 łanu ok. 95 ha i jednego zagrodnika. Najwybitniejszą postacią XVI-wiecznych Załusk był Jan z Załusek, sędzia i starosta wyszogrodzki, uczestniczył między innymi w przyznawaniu praw targowych przywilejów Latowiczowi. W tym czasie szlak z Zakroczymia biegł przez Zdunowo, był więc oddalony od Załusk ok. 1 km.

Jak podaje Ryszard Małowiecki "Dane zebrane, czyli nieco o Załuskach” Kurier Płoński, nr 5, 1 III 1995, s. 4) w II poł. XVIII w. Załuski należały do zamożniejszej szlachty, łącząc się na 200 lat z dobrami zdunowskimi. Do 1782 r. właścicielem był Władysław Zembrzuski wojski zakroczymski, do 1791 r. pułkownik wojsk koronnych Tadeusz Czerski, później Ludwik Felicjan Golońskie herbu Jastrzębiec – podkomorzy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.

  • 1900 r. – istnieje gorzelnia.
  • 1915 r. – przemarsz wojsk niemieckich i rosyjskich. Zniszczony folwark, wojska rosyjskie zatrzymują na kilka dni nacierających Niemców na przedpolach szosy, umocnienia rosyjskie znajdowały się w Załuskach na tzw. górce Niemcy swoje pozycje mieli w Olszynach Starych ok. 5 km na zachód.
  • 1827 r. – wieś liczy 42 mieszkańców, 7 domów.
  • 1885 r. – folwark w Załuskach, 705 mórg, 2 budynki murowane, 8 drewnianych.
  • 1895 r. – wieś ma 22 domy, 191 mieszkańców, 588 mórg ziemi. Istnieje karczma, urząd gminy i kasa "zaliczkowo-wkładowa”.
  • I ćwierć XIX wieku – szlak zakroczymski zyskał rozgałęzienie przechodzące przez Załuski.

  • 1930 r. – istnieje regularna zabudowa, 17 zagród, istniał folwark z 6 domami, gorzelnia, duży sad.

Ostatnim dziedzicem był Stanisław Jaworowski.

                                     

3. Organizacje pozarządowe w miejscowości Załuski

Na terenie miejscowości Załuski zarejestrowane są i działają następujące organizacje pozarządowe:

  • Towarzystwo Przyjaciół Załusk
  • Ochotnicza Straż Pożarna w Załuskach

Użytkownicy również szukali:

gmina załuski bip, gmina załuski facebook, załuski 09 - 142, załuski mapa,

...
...
...