Poprzednia

ⓘ Kąty (powiat staszowski)




Kąty (powiat staszowski)
                                     

ⓘ Kąty (powiat staszowski)

Kąty – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Osieku.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnobrzeskiego.

                                     

1. Geografia

Wieś Kąty położona jest 16.2 km na wschód, północny wschód od Połańca; 16.7 km na zachód, południowy zachód od Tarnobrzega; 22 km na zachód, północny zachód od Nowej Dęby i 22.6 km na wschód, południowy wschód od Staszowa leżąc na wysokości 150 m n.p.m.

                                     

2. Historia

Według Liber Beneficiorum. 1470–1480 Joannisa Długosza – Kąty leżą w ówczesnej parafii Niekrasów, blisko grodu Osiek, jako własność Tomasza Kołaczkowskiego herbu Janina; który z 2 łanów kmiecych, oddaje dziesięcinę snopową wartości 3 grzywien kościołowi w Niekrasowie. Jako ciekawostkę wskazuje na wspólne zamieszkiwanie jej przez światłego chłopa sołtysa, być może byłego wiarusa z 1 łanem roli/ziemi jak na owe czasy niespotykane a jeśli już to bardzo rzadko. Tenże to Spis Beneficjów. wymienia tylko 5 starożytnych wiosek piastowskich wchodzących w skład ówczesnej parafii Niekrasów, w tym wymienia Kąty.

Wieś wymieniana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich pod koniec XIX wieku.

Katy nie są wymieniane jako samodzielna wioska ww. Słowniku., która leżałaby, bądź to w ówczesnej gminie Tursko lub ze względu na bliskość swojego położenia w ówczesnej gminie Osiek. Jedynie wspomina się o jej przynależności do parafii Niekrasów z czasów Jana Długosza. Dlatego poniżej podano informacje o obu gminach i obu ówczesnych parafiach. Nie ma też żadnej innej informacji potwierdzającej, jakoby, tak, jak wówczas Niekurza, leżały po drugiej stronie ówczesnej nieuregulowanej Wisły; czy choćby w gminie Łoniów – jak są wymieniane w ówczesnych skorowidzach.

W 1886 roku ówczesna parafia Niekrasów należała do ówczesnego dekanatu sandomierskiego ale dawniej jeszcze do dekanatu staszowskiego i liczyła wówczas 2 230 dusz. Z kolei parafia Osiek od zawsze należała do dekanatu sandomierskiego i liczyła wówczas 3 895 dusz. Ówczesna gmina Osiek, z urzędem we wsi Osieczko, miała 6 070 mieszkańców i 17 916 mórg rozległości ogółem w tym ziemi dworskiej 6 525 mórg. Sądem okręgowym dla gminy był III Sąd Okręgowy w Łoniowie; z kolei stacja pocztowa znajdowała się w Staszowie. W skład gminy wchodziły jeszcze: Bukowa, Długołęka, Dzięki, Lipnik, Łęg, Mikołajów, Pliskowola, Strzegom i Suchowola. Z kolei w 1892 roku ówczesna gmina Tursko, z urzędem gminy w Strużkach miała 8 781 mórg rozległości ogółem w tym 5 083 mórg włościańskich i 4 613 mieszkańców w tym 14% pochodzenia żydowskiego, tj. 63 żydów. Sądem okręgowym dla gminy był IV Sąd Okręgowy w Staszowie tam też była stacja pocztowa. W skład gminy wchodziły jeszcze: Antoszówka, Ossala, Luszyca, Matyaszów, Nakol, Kępa Zaduska, Niekurza, Okrągła, Pióry, Rudniki, Szwagrów, Sworoń, Trzcianka, Tursko Małe, Tursko Wielkie, Tursko Wola, Wymysłów, Dąbrowa i Zawada.

Gdy w 1986 roku rozpoczęto budowę Kopalni Siarki Osiek w obrębie sołectw: Mikołajów – Sworoń – Trzcianka wszystkie wysiółki przyległe do tych dwóch pierwszych sołectw poddano likwidacji – taką decyzję wydał ówczesny wojewoda tarnobrzeski w 1992 roku. Ostatecznie zakończono ten proces w 1995 roku, gdy na ich terenie rozpoczęto eksploatację siarki rodzimej na złożu Osiek.