Poprzednia

ⓘ Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu




Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu
                                     

ⓘ Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu

Trakt Królewsko-Cesarski w Poznaniu – główna trasa turystyczno-kulturowa przebiegająca przez Poznań. Łączy najpopularniejsze turystycznie obszary centrum Poznania, obejmując obiekty związane z dziedzictwem kulturowym miasta i prezentując je przez pryzmat dziejów społeczności Poznania.

Projekt Trakt Królewsko-Cesarski realizowany był w latach 2006-2013 przez Urząd Miasta Poznania, na podstawie koncepcji powstałej w 2004 w Regionalnym Ośrodku Badań i Dokumentacji Zabytków w Poznaniu. Program stanowił realizację założeń Narodowego Programu Kultury "Ochrona Zabytków i Dziedzictwa Kulturowego na lata 2004-2013”. Od 2009 koordynowany jest przez Centrum Turystyki Kulturowej Trakt – instytucję kultury Miasta Poznania, będącą od 2013 również także operatorem Bramy Poznania.

W 2015 szlak został przeprojektowany. W ramach prac m.in. zmodyfikowano i skrócono jego przebieg, dodano nowe obiekty, zmieniono identyfikację wizualną i oznaczenia w przestrzeni miasta, a także rozpoczęto wydawanie nowych publikacji turystycznych.

                                     

1. Nawiązanie historyczne w nazwie

"Królewskość” traktu związana jest z następującymi postaciami:

  • Bolesław Pobożny
  • Jan Olbracht,
  • Zygmunt Stary,
  • Władysław Jagiełło,
  • Mieszko I, z przestrzenią Traktu związana jest także osoba żony Mieszka I - Dobrawy,
  • Kazimierz Jagiellończyk,
  • Kazimierz Odnowiciel,
  • Bolesław I Chrobry,
  • Przemysł I,
  • Mieszko II,
  • Przemysł II.
  • Królowa Jadwiga,
  • Jan Kazimierz.
  • Zygmunt III Waza,
  • Ludwik Węgierski,
  • Kazimierz Wielki,
  • Władysław Odonic,
  • Henryk Walezy,

"Cesarskość” traktu wiąże się z wizytą:

  • Napoleona Bonaparte – cesarza Francuzów, który przebywał w Poznaniu w 1806, 1807 i dwukrotnie w 1812 r. Podczas swojej pierwszej wizyty, zamieszkał w Kolegium Jezuickim i stamtąd dowodził swoją armią, czyniąc Poznań na kilka tygodni stolicą Europy,
  • Wilhelma II – ostatniego niemieckiego cesarza i króla Prus, który zbudował w Poznaniu zamek cesarski.
  • Ottona III – cesarza, który przebywał w Poznaniu w roku 1000, w związku z udziałem w zjeździe gnieźnieńskim,
                                     

2. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015

Według opisu autorów "głównymi bohaterami” Traktu Królewsko-Cesarskiego jest "czterdzieści pokoleń poznaniaków”, a dziedzictwo kulturowe Poznania interpretowane ma być przez pryzmat dążenia ludzi z nim związanych do przezwyciężania trudności i osiągania sukcesu - metaforycznego "sięgania po koronę”. Zachowana od początku istnienia traktu nazwa odwołuje się również do tradycji monarszej: królewskiej, głównie piastowskiej, oraz cesarskiej, związanej z pobytami w Poznaniu władców noszących tytuł cesarski. Narracja traktu zawężona jest do dziedzictwa związanego z okresem historii między Chrztem Polski w 966 a 1918. Trasa przeznaczona jest do zwiedzania pieszego, rowerowego bądź z wykorzystaniem komunikacji miejskiej.

Trakt wewnętrznie dzieli się na:

  • trzy "obszary”: Ostrów Tumski, Stare Miasto oraz Śródmieście, w których wytyczono "szlaki główne” oraz "szlaki uzupełniające”. "Szlaki główne” oraz "szlaki uzupełniające” mają charakter wirtualny, nie są oznakowane w przestrzeni miejskiej, zostały opisane w internetowych i drukowanych publikacjach turystycznych;
  • "oś główną”, mającą ok. 3 kilometrów długości, przebiegającą od Bramy Poznania do Zamku Cesarskiego. Ma charakter materialny, oznakowany jest w przestrzeni miejskiej bordowymi tablicami z wyciętą koroną - logo traktu, umieszczonymi na elementach infrastruktury miejskiej;
  • "szlaki tematyczne”, skupione na określonych tematach związanych z historią Poznania. Mają charakter wirtualny, nie są oznakowane w przestrzeni miejskiej, zostały opisane w internetowych i drukowanych publikacjach turystycznych. Dotychczas stan na październik 2017 przygotowane zostały "Szlak dziedzictwa żydowskiego” oraz "Szlak dziedzictwa Reformacji”.
                                     

2.1. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Główny: Ostrów Tumski i Katedra

  • Muzeum Archidiecezjalne - dawna Akademia Lubrańskiego
  • Kościół Najświętszej Marii Panny
  • Pałac arcybiskupi
  • Most Biskupa Jordana
  • Rezerwat Archeologiczny Genius Loci
  • Bazylika Archikatedralna św Piotra i św Pawła
  • Relikty Palatium
  • Psałteria
  • Śluza Katedralna / Brama Poznania
                                     

2.2. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Uzupełniający: Chwaliszewo

  • Dawny port rzeczny - przeładownia
  • Dawne koryto Warty
  • Dawna gazownia, wodociągi i elektrownia na Grobli
  • Fragmenty murów przeciwpowodziowych
  • Dawny most i krzyż chwaliszewski
                                     

2.3. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Główny: Stary Rynek

  • Kamienica "Pod Daszkiem”
  • Domki budników
  • Pałac Działyńskich
  • Odwach
  • Rynek
  • Pręgierz
  • Ratusz
  • Kamienica Pinoccich
  • Waga Miejska
  • Pałac Mielżyńskich
                                     

2.4. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Główny: Stare Miasto

  • Dawny kościół dominikanów
  • Dawny budynek administracyjny
  • Podwórze kamienicy Otto Sterna
  • Kościół Najświętszej Krwi Pana Jezusa
  • Budynek straży pożarnej
  • Dawna szkoła jezuicka
  • Dawny dom handlowy
  • Fara
  • Dawny zamek królewski
  • Kościół franciszkanów konwentualnych
  • Zespół pojezuicki
  • Dawny Pałac Górków
  • Dawne mury miejskie
  • Dawny Hotel Saski
  • Dawna synagoga
  • Dawny kościół katarzynek
  • Dawne kolegium jezuickie
  • Dawna kolegiata św Marii Magdaleny
                                     

2.5. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Uzupełniający: Stare Miasto - Wzgórze św. Wojciecha

  • Kościół św. Wojciecha
  • Plac Wielkopolski
  • Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan
  • Kościół karmelitów
  • Krypta Zasłużonych Wielkopolan
                                     

2.6. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Uzupełniający: Piaski i Grobla

  • Kościół i klasztor bernardynów
  • Kościół Bożego Ciała
  • Dawny kościół i klasztor bernardynek
  • Dawne gimnazjum św Marii Magdaleny
  • Kościół Wszystkich Świętych - dawny ewangelicki kościół św Krzyża
  • Park Chopina
  • Dawna loża masońska
  • Dawna fabryka Zeylanda
                                     

2.7. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Główny: Śródmieście

  • Dawny Bank Wschodni
  • Centrum Kultury "Zamek” - dawny Zamek Cesarski
  • Plac Wolności - dawny plac WIlhelmowski
  • Kościół Najświętszego Zbawiciela - dawny kościół ewangelicki św. Pawła
  • Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
  • Dawny Bank Włościański
  • Dawny Dom Towarowy Hasse & Co.
  • Teatr Polski
  • Muzeum Narodowe - dawne Muzeum Cesarza Fryderyka III
  • Kościół św Marcina
  • Ulica Kantaka - dawna ulica Bismarcka
  • Biblioteka Raczyńskich
  • Budynek Arkadii - dawny niemiecki Teatr Miejski
  • Dawny Dom Poznańskiej Strzechy Budowlanej
  • Biblioteka Uniwersytecka - Dawna Biblioteka Cesarza Wilhelma
  • Kamienica przy ulicy Podgórnej
  • Bazar
  • Dawne Forum Cesarskie
  • Collegium Maius UAM - dawna Pruska Komisja Osadnicza
  • Dawna szkoła elementarna
  • Aleje Marcinkowskiego - dawna ulica Wilhelmowska
  • Hotel Royal


                                     

2.8. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Uzupełniający: Śródmieście - Szlak Władzy i Instytucji

  • Dawny Bank Związku Spółek Zarobkowych
  • Dawny Główny Urząd Poczty
  • Dawny Królewski Konsystorz Ewangelicki
  • Dawne Prowincjonalne Towarzystwo Ogniowe
  • Sąd Rejonowy - dawny Królewski Sąd Powiatowy
  • Komenda Policji - dawny Urząd Ceł
  • Polskie centrum: Biblioteka Raczyńskich, Bazar, PTPN
  • Uniwersytet Artystyczny- dawne Ziemstwo Kredytowe
  • Uniwersytet Artystyczny - dawne Naczelne Dowództwo V Korpusu Armijnego
                                     

2.9. Trakt Królewsko-Cesarski po 2015 Szlak Uzupełniający: Śródmieście - Szlak Twierdzy i Niepodległości

  • Bazar / Plac Wolności
  • Ulica Taczaka - dawna ulica Ludwiki
  • Dawny blokhauz
  • Kino Apollo
  • Dawna Królewska Dyrekcja Kolei
  • Dawne koszary artyleryjskie
  • Dawna Brama Berlińska
                                     

3.1. Trakt Królewsko-Cesarski przed 2015 Wątki tematyczne traktu

W oparciu o walory kulturowe miasta wyłonione zostały cztery wątki tematyczne traktu, podkreślające elementy decydujące o wyjątkowości Poznania. W pierwotnej formie traktu umożliwiały one turyście wybranie interesujących go atrakcji z wachlarza propozycji kulturalnych i turystycznych Poznania, według następujących "wątków”:

  • Trakt zabytków architektury – "Tak budował się Poznań – Trakt Pracy i Piękna”,
  • Trakt Historii – "Tu zaczęła się Polska.”,
  • Trakt tradycji wielkopolskich – "Nie tylko pyry z gzikiem – Dobra Strawa i Zabawa”.
                                     

3.2. Trakt Królewsko-Cesarski przed 2015 Przebieg traktu

Przebieg Traktu wiązał się z historią rozwoju urbanistyki i architektury: od miejsca początków Państwa Polskiego, poprzez miasto średniowieczne, nowożytne, aż do współczesności. Oś jego pierwotnego przebiegu wytyczono następująco: Jezioro Maltańskie – Kościół św. Jana Jerozolimskiego za murami – Śródka – Most Jordana – Ostrów Tumski – Most Bolesława Chrobrego – Chwaliszewo – Stary Rynek – ul. Paderewskiego – plac Wolności – ul. 27 Grudnia – ul. Fredry – Most Teatralny – ul. J.H. Dąbrowskiego – Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa i św. Floriana.

                                     

3.3. Trakt Królewsko-Cesarski przed 2015 Atrakcje i zabytki na trakcie

  • Okrąglak
  • Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego
  • Archiwum Państwowe
  • Muzeum Archeologiczne
  • Brama Poznania
  • Teatr Polski
  • Akademia Sztuk Pięknych
  • Pałac Górków renesansowy pałac zajmowany przez muzeum archeologiczne
  • Pomnik Starego Marycha
  • Osiedle socjalne na Zagórzu
  • Kościół Najświętszej Krwi Pana Jezusa
  • Kościół św. Marcina
  • Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki
  • Kościół św. Franciszka Serafickiego
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza - Collegium Minus i Aula Uniwersytecka:

    • Centrum Kultury Zamek
    • Pałac Działyńskich
    • Zamek Królewski w którym mieści się Muzeum Sztuk Użytkowych
    • Kościół Najświętszej Marii Panny in Summo
    • Muzeum Archidiecezjalne budynek Akademii Lubrańskiego
    • Kościół św. Antoniego Padewskiego i klasztor franciszkanów konwentualnych w którego podziemiach znajduje się Makieta Dawnego Poznania
    • Śluza Katedralna
    • Kościół św. Wojciecha z Kryptą Zasłużonych Wielkopolan
    • Muzeum Etnograficzne
    • Zamek Cesarski, w którym mieści się Centrum Kultury "Zamek”
    • Pomnik Latarnika
    • Teatr Animacji
    • Studzienka Bamberki
    • Kolejka Parkowa Maltanka - stacja przy rondzie Śródka
    • Kościół Najświętszego Serca Jezusowego i Matki Boskiej Pocieszenia
    • Waga miejska
    • Stara Gazownia
    • Estrada Poznańska
    • Nowa Synagoga
    • Arkadia - siedziba Teatru Ósmego Dnia i Centrum Informacji Miejskiej
    • Scena na piętrze
    • Kuria Metropolitalna
    • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
    • Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
    • Kolegiata Farna
    • Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła
    • Teatr Nowy
    • Mury miejskie
    • Psałteria
    • Akademia Muzyczna
    • Muzeum Narodowe - Galeria Malarstwa i Rzeźby
    • Ratusz
    • Muzeum Narodowe
    • Hotel Bazar
    • Kościół św. Jana Jerozolimskiego za murami
    • Kościół Najświętszej Marii Panny Wspomożycielki Wiernych
    • Teatr Muzyczny
    • Klasztor filipinów
    • Kościół św. Małgorzaty
    • Wielkopolskie Muzeum Walk Niepodległościowych
    • Pomniki: Poznańskiego Czerwca 1956 roku oraz Adama Mickiewicza
    • Domki budnicze
    • Muzeum Bambrów Poznańskich
    • Kościół Bożego Ciała
    • Biblioteka Uniwersytecka
    • Kościół św. Kazimierza
    • Biblioteka Raczyńskich
    • Teatr Ósmego Dnia
    • Collegium Maius
    • Kościół św. Józefa i klasztor karmelitów bosych i Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan
    • Pałac Mielżyńskich
    • Muzeum Instrumentów Muzycznych
    • Wielkopolskie Muzeum Wojskowe będące oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu
    • Kościół Najświętszego Zbawiciela
    • Szkoła baletowa i siedziba Polskiego Teatru Tańca - Baletu Poznańskiego dawna szkoła jezuicka
    • Polski Teatr Tańca
    • Odwach
    • Kościół Wszystkich Świętych
    • Centrum Handlu, Sztuki i Biznesu Stary Browar
    • Akademia Ekonomiczna
    • Galeria Miejska Arsenał
    • Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego
    • Fort Winiary Cytadela
    • Most Biskupa Jordana
    • Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza
    • Pałac arcybiskupi
    • Pracownia i muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Poznaniu
    • Jezioro Maltańskie wraz z centrum sportowo - rekreacyjnym