Poprzednia

ⓘ Zenon Paruszewski




                                     

ⓘ Zenon Paruszewski

Zenon Paruszewski – polski działacz kultury fizycznej, nauczyciel, wizytator, trener hokejowy, sędzia hokejowy i lekkoatletyczny.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w Sieradzu jako syn Piotra, urzędnika magistratu i Stefanii z d. Pałęckich, jednak pierwsze lata dzieciństwa spędził w Warszawie. W 1911 roku w wieku 10 lat wyjechał wraz z matką na Ukrainę, gdzie w latach 1914-1918 uczęszczał do gimnazjum w Humaniu, po czym wrócił do Warszawy w celu kontynuowania nauki w Gimnazjum Rady Głównej Opiekuńczej. W 1920 roku zdał maturę w Gimnazjum Kazimierza Kulwiecia, potem brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej jako kanonier artylerii polowej. Po zdanej maturze podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, jednak te studia przerwał. Pracował również społecznie w Towarzystwie Gimnastycznym "Sokół”.

W 1923 roku ukończył państwowy kurs Wychowania Fizycznego, a w 1928 roku zdał egzamin państwowy uprawniający wykonywanie zawodu nauczyciela wychowania fizycznego w szkołach średnich. W latach 1924–1927 pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w warszawskich gimnazjach: Miejska Szkoła Rzemieślnicza im. Michała Konarskiego 1924, Gimnazjum Rocha Kowalskiego 1924–1926, I Gimnazjum Męskie Magistratu 1926–1927, Prywatne Gimnazjum Towarzystwa Wychowawczo-Oświatowego "Przyszłość” 1928–1939, które dzięki pracy Paruszewskiego zyskało opinię jednej z największych szkół sportowych w stolicy.

Był również instruktorem gier sportowych i hokeja na lodzie w Parku Szkolnym im. Jana III Sobieskiego w Warszawie oraz działaczem polskich związków sportowych: Polski Związek Gier Sportowych od 1927, Polski Związek Hokeja na Lodzie od 1931, Polski Związek Lekkiej Atletyki 1932–1935, 1948–1951.

W 1939 roku prowadził seniorską reprezentację Polski na mistrzostwach świata 1939 rozgrywanych w Szwajcarii, na których reprezentacja Polski zajęła 6. miejsce.

Podczas II wojny światowej uczył wychowania fizycznego, rysunków i matematyki w jawnej prywatnej szkole powszechnej Jacka Szczypiorskiego oraz w szkołach powszechnych i gimnazjum Towarzystwa "Przyszłość” matematyki, historii i łaciny, brał udział w organizacji zawodów sportowych dla młodzieży, co opisał w artykule pt. "Konspiracyjne mecze hokejowe warszawskiej młodzieży w czasie okupacji" w Przeglądzie Sportowym w 1947 roku, był członkiem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej oraz był uczestnikiem powstania warszawskiego, a po jej upadku dostał się do obozu w Pruszkowie, następnie uciekł z transportu wywożonego do III Rzeszy. Do 1945 roku pracował jako młynarz w Końskim.

W latach 1945–1949 był nauczycielem wychowania fizycznego Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie oraz kierownikiem Parku Szkolnego im. Jana III Sobieskiego w Warszawie. W latach 1946–1949 był instruktorem oraz wizytatorem wychowania fizycznego w Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego. Prowadził także kursy kwalifikujące nauczycieli wychowania fizycznego szkół średnich oraz brał udział przy opracowywaniu programu szkolnego wychowania fizycznego.

W 1949 roku rozpoczął studia na Akademii Wychowania Fizycznego, na której w 1954 roku uzyskał stopień magistra wychowania fizycznego. Był również członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, potem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1950–1952 był kierownikiem Oddziału Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej Wydziału Oświaty Prezydium Rady Narodowej w Warszawie oraz w 1951 roku był sędzią na Festiwalu Młodzieży w Berlinie. W latach 1952–1955 był nauczycielem wychowania fizycznego w Państwowej Szkole Ogólnokształcącej przy ul. Smolnej 30 oraz w latach 1953–1955 prowadził sekcję wychowania fizycznego Ośrodka Doskonalenia Kadr Oświatowych. W latach 1955–1962 pracował jako wizytator w Ministerstwie Oświatowy, po czym przeszedł na emeryturę i do końca życia pracował w niepełnym wymiarze godzin pracy w Okręgu Szkolnego Warszawskiego.

                                     

2. Odznaczenia

Za swoją działalność w sporcie szkolnym otrzymał szereg odznaczeń, szczególnie honorowych wielu organizacji i związków sportowych.

  • Złoty Krzyż Zasługi
  • Srebrny Krzyż Zasługi
  • Odznaka "Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej”
                                     

3. Publikacje

  • "Piłka ręczna, Koszykówka, Siatkówka" 1964 z Aleksandrem Strycharzewskim
  • Artykuły w czasopismach, takich jak m.in.: "Przegląd Sportowy", "Sport i Wczasy", Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna", Życie Warszawy".
                                     

4. Życie prywatne

Żonaty z Józefą z d. Witkowskich, z którą ślub wziął w 1934 roku. Mieli syna Ryszarda, farmaceutę. Zmarł dnia 24 kwietnia 1967 roku w wieku 65 lat i został pochowany na Cmentarz na Służewcu przy ul. Renety w Warszawie.

                                     
  • Kamiński, Leon Borowski historycy Edmund Liwski działacze sportowi Zenon Paruszewski dziennikarze Wacław Zagórski prawnicy Aleksander Dębski W
  • Lucjan Kulej 1937: Tadeusz Sachs 1938: Przemysław Warmiński 1939: Zenon Paruszewski 1946: Edward Pawłowski 1947: Wacław Kuchar 1948: Zbigniew Kasprzak