Poprzednia

ⓘ Mury obronne w Olsztynie




Mury obronne w Olsztynie
                                     

ⓘ Mury obronne w Olsztynie

Mury obronne Olsztyna – ciąg średniowiecznych murów miejskich powstałych między XIV a XVI wiekiem w Olsztynie, który zamykał pierścieniem obecne Stare Miasto i Zamek Kapituły Warmińskiej. Do dziś zachowały się fragmenty murów obronnych, częściowo zrekonstruowane. Razem z Wysoką Bramą stanowią pozostałość dawnego systemu obronnego miasta.

                                     

1. Historia

Po założeniu Olsztyna w roku 1353 miasto i zamek otoczono wspólnym pierścieniem obronnym, zapewne początkowo ziemnym, a następnie murowanym. W roku 1378 miasto zwiększyło się o dzielnicę północną i w takim kształcie przetrwało do XIX wieku. Dogodne położenie miasta w zakolu Łyny sprawiło, że więcej niż połowa murów miejskich dodatkowo otoczona była biegiem rzeki. Pozostałą część chroniła fosa o szerokości 30–40 metrów, nawadniana wodą z Łyny.

Wejście do miasta zapewniały dwie bramy: Górna zwana Wysoką oraz Dolna. Dodatkowo przy zamku istniała Furta Młyńska, w XVIII wieku przerobiona na bramę. Na całej długości umieszczonych było kilkanaście baszt, początkowo tylko prostokątnych i otwartych do wewnątrz łupinowych, później cylindrycznych. Baszty nie były rozmieszczone regularnie, jak to bywało w miastach krzyżackich, lecz zagęszczone w zależności od możliwości obronnych odcinka murów.

Początkowo miejskie mury miały chronić Olsztyn przed najazdami Litwinów, którzy w XIV wieku zapuszczali się na tereny południowej Warmii poprzez puszczę galindzką. W wieku XV miasto było kilkukrotnie zdobywane w trakcie wojen polsko-krzyżackich. Zwłaszcza dotkliwych zniszczeń doznało w czasie wojny głodowej 1414, trzynastoletniej 1454-1466 oraz popiej 1478. Po tych doświadczeniach, pod koniec XV wieku, miasto zostało wzmocnione zmodernizowanym systemem obronnym, który umożliwił skuteczną obronę Olsztyna przez Mikołaja Kopernika w czasie wojny pruskiej 1521.

Od XVIII wieku zaniedbywane mury straciły swoje znaczenie obronne i były stopniowo rozbierane przez mieszkańców, a cegły i kamienie wykorzystywane w budownictwie. Jednak na wielu odcinkach do murów dobudowano drewniane tzw. "budy”, w których mieszkali biedniejsi mieszkańcy lub które służyły jako spichrze czy budynki gospodarcze. Dzięki temu do dziś przetrwało sporo odcinków średniowiecznych murów.

Z zachowanych fragmentów wynika, że mury miały około 1.2 do 1.5 metra grubości, zbudowane były z cegieł lub częściowo wewnątrz z kamieni. Mogły mieć wysokość około 5-6 metrów licząc od strony miasta. Zachowane pozostałości pochodzą zapewne z czasów odbudowy miasta w ostatniej ćwierci XV wieku.

                                     

2. Lokalizacja

Najwięcej odcinków zachowało się przy ulicach: Okopowej trzy dobrze zachowane odcinki między zamkiem a "Basztą”, Kołłątaja odcinek na którym stoją domy, Bolesława Chrobrego dwa długie odcinki jako zewnętrzne ściany domów, zbudowanych na miejscu dawnych "bud”, dwa przy katedrze mur wewnętrzny i zewnętrzny, zrekonstruowana baszta oraz fragment w parku zamkowym przy Targu Rybnym w pobliżu dawnej Bramy Młyńskiej. Dodatkowo kilka fragmentów zachowało się przy samym Zamku.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...