Poprzednia

ⓘ Baczyna (województwo lubuskie)




Baczyna (województwo lubuskie)
                                     

ⓘ Baczyna (województwo lubuskie)

Baczyna – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Lubiszyn. Według danych z 2011 r. liczyła 1188 mieszkańców. Miejscowość istniała już pod koniec XIII w. i znajdowała się na terytorium Nowej Marchii. Od 1300 r. należała do dóbr zakonu cystersów w Mironicach, następnie była w posiadaniu m.in. rodów von der Marwitz, die Horker, po czym przeszła w 1473 r. ponownie na własność cystersów i kolejno domeny państwowej w Mironicach. Od 1945 leży w granicach Polski.

We wsi znajduje się neogotycki kościół z lat 1870–1871.

                                     

1. Położenie

Zgodnie z podziałem fizycznogeograficznym Polski według Kondrackiego teren, na którym położona jest Baczyna należy do prowincji Niziny Środkowoeuropejskiej, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego, makroregionu Pradolina Toruńsko-Eberswaldzka oraz w końcowej klasyfikacji do mezoregionu Równina Gorzowska.

Miejscowość położona jest 8 km na północny zachód od Gorzowa Wielkopolskiego. Wieś posiada układ przestrzenny ulicówki.

                                     

2. Historia

  • 1353, 1354 – margrabia Ludwik nadał rycerzowi Betkinowi von der Ost prawo uzyskiwania dochodów ze wsi
  • 1975 – wieś przeszła do gminy Lubiszyn
  • 1758 – w czasie wojny siedmioletniej stacjonujący tu duży oddział Kozaków splądrował wiele zagród chłopskich oraz zrabował całe wyposażenie kościoła
  • 1874 – likwidacja domeny państwowej w Mironicach
  • 1801 – wieś liczyła 286 mieszkańców i 26 gospodarstw; był tu sołtys lenny, 13 chłopów pełnorolnych, 6 zagrodników, 1 chłop uprawiający grunty parafialne, kuźnia, karczma; kościół jest parafialnym
  • 1539 – w związku z likwidacją zakonu cystersów w Mironicach, wieś weszła w skład utworzonej tam domeny elektorskiej
  • 1473 – wieś ponownie przeszła na własność klasztoru w Mironicach
  • 1337 – wzmianka w księdze ziemskiej margrabiego brandenburskiego Ludwika Starszego pod nazwą Beierstorp w ziemi gorzowskiej: Beierstorp LXIIII, dos IIII, ecclesia I, pactus szylingów, uposażenie sołtysa stanowi 6 łanów
  • 1540 – w Baczynie wzmiankowany był luterański pastor Johann Kühne, który poprzednio był ostatnim opatem klasztoru cystersów w Mironicach; jego siedzibą był Neuendorf obecnie Chróścik, dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego
  • 22.05.1300 – margrabia Albrecht III, przebywając w Kłodawie, ufundował filię klasztoru w Kołbaczu o nazwie Locus coeli i uposażył ją 15 wsiami, w tym Baczyną Beyerstorp
  • 1585 – w wyniku epidemii dżumy wieś straciła prawie 70% mieszkańców
  • 1618-1648 wojna trzydziestoletnia – zniszczenia wsi w wyniku działań wojennych
  • 1870–1871 – zbudowano obecnie istniejący kościół
  • 1951–1973 – Baczyna była siedzibą władz gromadzkich
  • 2 poł. XIX w. – nastąpiła znaczna poprawa sytuacji wsi; przybywa mieszkańców, wznoszono nowe domy i budynki gospodarcze
  • Okres międzywojenny – we wsi funkcjonuje ponad 60 gospodarstw, trzy sklepy, tartak, poczta, dwie gospody, szkoła i kilkoro rzemieślników
  • 1250 – margrabiowie brandenburscy z dynastii Askańczyków rozpoczęli ekspansję na wschód od Odry; z zajmowanych kolejno obszarów powstała następnie Nowa Marchia
  • 1945–1946 – wysiedlenie ludności niemieckiej, przybyli przesiedleńcy z Kresów Wschodnich oraz Polski Centralnej
  • 1812 – w czasie wyprawy Napoleona na Moskwę w Baczynie stacjonowały na koszt wsi liczne oddziały armii francuskiej
  • 1831–1832 – epidemia cholery w Gorzowie i okolicznych wsiach
  • 30.01.1945 – Baczyna została zajęta przez wojska radzieckie
  • 1912 – uruchomiono połączenie kolejowe z Myśliborzem i Gorzowem
  • 1359, 1408 – wzmianki o rodzie die Horker w Baczynie 1359 Wilekin die Horker, 1408 Hans i Martin die Horker
  • 16.07.1353 – bracia Konrad i Henning von der Marwitz otrzymali od margrabiego Ludwika, z tytułu długu 40 grzywien lekkich fenigów za straconego przez nich konia w bitwie pod Odrzyckiem w 1349 r. ze stronnictwem pseudo-Waldemara, po 20 grzywien dochodów z czynszu mostowego w Jeninie i 20 z bedy w Wawrowie oraz Baczynie
                                     

3. Nazwa

Beyerstorp 1300, Beierstorp 1337, Beuerstorp 1376; Beyersdorf 1784, 1944; Baczyna 1947.

Niemiecka nazwa Beyersdorf może pochodzić od nazwy osobowej Beyer lub nazwy etnicznej Beyer Bawarczyk’ + średnio-dolno-niemieckie dorp wieś. W ziemi pyrzyckiej znajdowała się również wieś Beiersdorp 1264; 1282 Beresdorp, 1289 Beigerstop, której nazwa pochodzi o rycerza Dietricha zwanego Bawarem i stamtąd być może została ona przeniesiona w okresie dominacji Barnima I po 1238 r. w ziemi gorzowskiej.

                                     

4. Architektura

Kościół pw. Apostołów Piotra i Pawła – w stylu neogotyckim, zbudowany w latach 1870–1871 na planie prostokąta z łupanego kamienia polnego i cegły, z czworoboczną wieżą-dzwonnicą wkomponowaną w bryłę ściany zachodniej i zwieńczoną sygnaturką z ostrosłupowym hełmem. Świątynia nakryta jest dwuspadowym dachem, ściany szczytowe zwieńczono ceglanymi sterczynami oraz ostrołukowymi wnękami. Zamknięta pięciobocznie apsyda prezbiterialna znajduje się po wschodniej stronie, wzmocniona jest przyporami i nakryta wielospadowym dachem. Wyposażenie wnętrza jest w przeważającej części współczesne.

Kościół został poświęcony jako rzymskokatolicki 14.06.1946 r. i podlegał parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Gorzowie Wielkopolskim, następnie parafii Świętej Trójcy w Wieprzycach. W 1975 r. został podniesiony do rangi kościoła parafialnego. W 2000 r. wykonano gruntowny remont wieży kościelnej.

                                     

5. Edukacja i nauka

  • filia biblioteki publicznej w Lubiszynie
  • uczniowie uczęszczają do szkoły podstawowej i gimnazjum im. Polskich Olimpijczyków w Baczynie
  • filia przedszkola gminnego w Lubiszynie
                                     

6. Instytucje i organizacje

W Baczynie działa Stowarzyszenie Pomocy Osobom Niepełnosprawnym "Szansa”, zarejestrowane w Krajowym Rejestrze Sądowym 9.06.2004 r.; terenem działania obejmuje gminę Lubiszyn.

                                     

7. Gospodarka

W 2013 r. liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych wyniosła 170, z czego 3 w sektorze publicznym i 167 w sektorze prywatnym w tym 137 to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą; podział według grup rodzajów działalności PKD 2007:

Użytkownicy również szukali:

baczyna 66 - 432, baczyna mapa, baczyna szkoła podstawowa, lubiszyn, marwice,

...
...
...