Poprzednia

ⓘ Skarb bursztynu z Basoni



Skarb bursztynu z Basoni
                                     

ⓘ Skarb bursztynu z Basoni

Skarb bursztynu z Basoni – skład wyrobów z bursztynu i nieobrobionych brył tego surowca pochodzący z pierwszej połowy V w. n.e., odkryty w rejonie wsi Basonia na terenie obecnego województwa lubelskiego. Jest to jeden z największych odkrytych składów wyrobów z bursztynu w Europie.

Na nagromadzenie dużej ilości bursztynu i wyrobów z niego natknięto się między Basonią a wioską Pocześle podczas prac ziemnych związanych z budową okopów dla armii austro-węgierskiej w 1914 r. w czasie I wojny światowej. Znalezisko to nie zostało wówczas przebadane ani udokumentowane i zabezpieczone dla celów naukowych i muzealnych, bursztyn zaś trafił w ręce miejscowej ludności. Większość bursztynu uległa spaleniu przez lokalnego kowala, który używał go jako paliwa, a jedynie niewielka część trafiła wiele lat po odkryciu skarbu do muzeów. Pierwsze doniesienie o skarbie ukazało się drukiem w 1937 r., a przybliżoną wagę znaleziska szacowano w oparciu o relacje świadków zebrane po latach. Dlatego dokładna lokalizacja, waga i kontekst archeologiczny nie są znane. Pierwsze doniesienie z 1937 r. szacowało wagę skarbu na 0.3 kwintala 30 kg wyrobów z bursztynu i kilka kwintali jantaru nieobrobionego w późniejszych publikacjach podawano 200-300 kg. Archeolog Przemysław Wielowiejski zwrócił uwagę, że podawanie konkretnych liczb, wobec braku dokumentacji znaleziska, jest nieprecyzyjne i określił przypuszczalną wagę całego skarbu na kilkaset kilogramów. Jednocześnie na podstawie analizy zachowanego materiału ustalił, że wśród wyrobów bursztynowych dominowały paciorki różnej wielkości i kształtu, przy czym wszystkie zachowane paciorki mają kształt typowy dla wyrobów kilku faz okresu wpływów rzymskich. Najmłodszą udokumentowaną grupą paciorków są okazy o cechach fazy D, czyli V w. n.e. i z takim wiekiem wiąże autor ukrycie skarbu. Oprócz typów paciorków obecnych w kilku kulturach, w zachowanym materiale są paciorki charakterystyczne głównie dla kultury zachodniobałtyjskiej i na tej podstawie Wielowiejski sugeruje, że wyroby powstały w warsztatach ludu tej kultury i zapewne od tegoż ludu pochodzi także surowiec nieobrobiony. Bryły bursztynu są zarówno nieobrobione, jak i wykazujące ślady obróbki o różnym stopniu zaawansowania. Wielowiejski uważał skarb basoński za skład kupiecki, tak ze względu na ilość bursztynu, jak i na fakt, iż wyroby nie noszą śladów używania. Badania bursztynu z Basoni metodą spektrometrii absorpcyjnej w podczerwieni udowodniły, że jest to bałtycki sukcynit.

Współcześnie niewielkie pozostałości skarbu, w postaci około 270 paciorków lub ich fragmentów i 11 brył nieobrobionego jantaru, przechowywane są w Muzeum Lubelskim. Mniejsza liczba okazów z tego skarbu znajduje się w kolekcjach: Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie i Muzeum Ziemi PAN w Warszawie, natomiast okazy podarowane muzeum w Radomiu zaginęły. Łącznie zachowało się w muzeach 29 brył bursztynu najcięższa z nich waży 175.9 g lub ich kawałków oraz 304 paciorki.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →