Poprzednia

ⓘ Gospodarka Serbii




Gospodarka Serbii
                                     

ⓘ Gospodarka Serbii

Gospodarka Serbii – jest gospodarką mieszaną. Przechodzi transformację z centralnie kierowanej w gospodarkę rynkową po rozpadzie Jugosławii.

                                     

1. Historia

Serbia była jedną z najbardziej rozwiniętych gospodarczo republiką dawnej Jugosławii. Wojny domowe 1990–95 wojna w Chorwacji, wojna w Bośni i Hercegowinie, w tym embarga nałożone przez ONZ, spowodowały głęboki kryzys gospodarczy – straty i koszt szacowany był na 30–50 mld USD. Naloty lotnictwa NATO w 1999 zniszczyły część infrastruktury przemysłowej.

Dzięki reformom wolnorynkowym w 2001 roku stabilnie rozwijała się do 2008 roku, ze średnim tempem 5.9%. Dynamiczny rozwój zmniejszył presję reformatorką na rządzących, przez co większość problemów nie została rozwiązana.

                                     

2. Ustrój gospodarczy

Gospodarka Serbii opiera się na zasadach rynkowych z zachowaniem dialogu społecznego między związkami zawodowymi a pracodawcami, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, niezależności i samodzielności podmiotów gospodarczych oraz na równoprawności wszystkich form własności. Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej może być ograniczona ustawą, np. w celu ochrony zdrowia publicznego czy w celu ochrony środowiska naturalnego. Co do zasady zakazane są działania ograniczające konkurencję i sprzyjające powstawaniu monopoli.

Wszystkie podmioty działające na rynku krajowe i zagraniczne mają jednakowy status prawny. Zagraniczne osoby prawne i fizyczne, zgodnie z ustawą lub odpowiednią umową międzynarodową, mogą nabywać nieruchomości na własność. Obcokrajowcy mają prawo do ubiegania się o koncesje na korzystanie z bogactw naturalnych i dóbr użytku publicznego.

Obszar kraju jest jednolitym rynkiem towarowym, pracy, kapitału i usług.

Środkiem płatniczym jest dinar serbski, którego emitentem jest Narodowy Bank Serbii.

                                     

3. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej

Od roku 2008 gospodarka Serbii znajduje się w cyklu rozwoju i regresu. Według danych Krajowego Urzędu Statystycznego produkt krajowy brutto na koniec 2012 r. zmniejszył się o 1.7%. Kluczowym problemem serbskiej gospodarki jest narastanie deficytu finansów publicznych finansowanego emisją obligacji i podwyżkami podatków, np. w 2012 pięciokrotnie dokonano podwyżek akcyzy na paliwa oraz podwyższono podatek VAT o 2 punkty procentowe i przerost sektora publicznego ok. 1/3 zatrudnienia pochłaniającego 60% przychodów państwa. Kolejne rządy odkładają niezbędne reformy, obawiając się niezadowolenia społecznego.

Bezrobocie

Bezrobocie osiągnęło szczytową wartość 22.5% w 2012 roku, po czym zaczęło powoli spadać. W 2016 wynosiło ok. 16%.

                                     

4.1. Główne sektory gospodarki Rolnictwo

Użytki rolne obejmują ok. 70% powierzchni Serbii, z czego 55% to grunty orne. Dominuje uprawa kukurydzy, jęczmienia, buraków cukrowych, i pszenicy. Hoduje się trzodę chlewną, bydło, drób, owce i kozy.

                                     

4.2. Główne sektory gospodarki Przemysł

Do głównych gałęzi przemysłu należy przemysł metalurgiczny, maszynowy, spożywczy, chemiczny, włókienniczy, odzieżowy, skórzany i elektrotechniczny. W przemyśle wydobywczym dominuje wydobycie lignitu. Eksploatuje się złoża rud miedzi, cynku, ołowiu, żelaza, chromu, molibdenu, magnezytu, manganu, i boksytów.

                                     

4.3. Główne sektory gospodarki Infrastruktura

Połączenia lądowe obejmują prawie 43 tys. km dróg i 4100 km linii kolejowych.

Główne miasta połączone są autostradami.

Międzynarodowe połączenia lotnicze istnieją na lotniskach w Belgradzie i Niszu.

Główne rzeki są żeglowne i połączone kanałami. Główne porty rzeczne znajdują się w Belgradzie, Smederevie i Nowym Sadzie.

W 2016 roku zliberalizowano towarowy rynek kolejowy, dzięki czemu w połowie 2016 roku ruszyło pierwsze niezależnie połączenie kolejowe zorganizowane przez Kombinovani Prevoz.

                                     

5. Uczestnictwo w organizacjach i porozumieniach

Serbia jest członkiem wielu organizacji o charakterze ekonomicznym:

  • Partnerstwo dla Pokoju – od 2006
  • Bank Światowy – od 2001
  • Międzynarodowy Fundusz Walutowy – od 2001
  • Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju – od 2001
  • Europejski Bank Inwestycyjny – od 2001
  • Rada Europy – od 2003
  • Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu – od 2007

Stara się również o członkostwo w takich organizacjach jak:

  • Unia Europejska – porozumienie o stabilizacji i stowarzyszeniu i status kandydata do członkostwa
  • Światowa Organizacja Handlu – kraj-obserwator
  • Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju

Serbia ma umowy o wolnym handlu z Rosją, Białorusią, Kazachstanem i Turcją.

                                     

6. Handel zagraniczny

Gospodarka Serbii charakteryzuje się niskim poziomem eksportu i wysokim deficytem w handlu zagranicznym. Głównym partnerem handlowym jest Unia Europejska 63% eksportu i 62% importu.

                                     

6.1. Handel zagraniczny Relacje gospodarcze z Chinami

Serbia stara się utrzymywać Chiny jako partnera strategicznego prócz USA, Rosji i UE, ze względów gospodarczych i politycznych kwestia Kosowa. Chiny chcą przez Serbię budować południową odnogę Nowego Jedwabnego Szlaku – między portem Pireus a Europą Środkową.

W latach 2005–2015 Chiny zainwestowały w Serbii 125 mln euro. W 2016 największą chińską inwestycją było przejęcie huty w Smederevie za 46 mln euro. Za 608 mln USD kredytu z chińskiego banku Eximbank budowany jest w połowie przez firmy chińskie nowy blok elektrownic w Kostolac.

                                     

6.2. Handel zagraniczny Relacje gospodarcze z Polską

1 czerwca 2011 roku rządy Polski i Serbii podpisały umowy o współpracy ekonomicznej.

Na koniec 2012 roku wymiana towarowa między Polską a Serbią wyniosła 469.3 mln euro, w tym eksport z Polski 362.2 mln euro, a import z Serbii 107.1 mln euro. W tym samym roku inwestycje polskie w Serbii wyniosły 0.734 mln euro.

                                     
  • zwyciężył przywódca Demokratycznej Partii Serbii Vojislav Koštunica. W przedterminowych wyborach parlamentarnych w Serbii w grudniu 2000 zdecydowane zwycięstwo
  • katolicy 15 pozostali 4 Osobny artykuł: Gospodarka Bośni i Hercegowiny. Największe znaczenie w gospodarce Bośni i Hercegowiny mają: leśnictwo, górnictwo
  • siedziba Ambasady Jugosławii oraz Serbii nr 23 Pałacyk Śleszyńskich, b. siedziba Ambasady Jugosławii oraz Serbii nr 25 Pałac Rembielińskiego nr 6a
  • Nagykikinda, rum. Chichinda Mare, słow. Kikinda miasto w północnej Serbii w Wojwodinie, stolica okręgu północnobanackiego, siedziba miasta Kikinda
  • trzykrotnie. Dochody państwa w latach 1867 1910 wzrosły czterokrotnie. Gospodarka funkcjonowała na dość liberalnych zasadach, choć nierzadko forsowano politykę
  • północy najpotężniejsze z nich księstwo Serbii które w XI wieku rozpadło się na Raszkę obecnie Stara Serbia na wschodzie i Bośnię na zachodzie oraz

Użytkownicy również szukali:

...
...
...