Poprzednia

ⓘ Państwowa Odznaka Sportowa




                                     

ⓘ Państwowa Odznaka Sportowa

Państwowa Odznaka Sportowa – polskie odznaczenie z okresu II Rzeczypospolitej przyznawane na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 1930 r. Prawo otrzymania odznaki przysługiwało każdemu nieposzlakowanemu obywatelowi polskiemu, który ukończył 14 lat życia i poddał się z dodatnim wynikiem okresowej próbie sprawności fizycznej.

                                     

1. Zasady nadawania

Odznakę przyznaje przewodniczący Wojewódzkiego Komitetu Wychowania Fizycznego i przysposobienia wojskowego na wniosek przewodniczącego powiatowego komitetu wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego. Zaświadczenia i świadectwa mogą wydawać, w zakresie swojej gałęzi sportu, tylko te związki i stowarzyszenia, które będą do tego upoważnione przez związki centralne. Odznakę nadawano na okres 2 lat począwszy od 1 stycznia 1931. Prawo do odznaki traci się w wypadkach skazania przez Sąd lub utraty obywatelstwa polskiego.

Okresowe próby sprawności fizycznej organizowali:

  • dyrektorowie przełożone: Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego, studiów wychowania fizycznego przy uniwersytetach, państwowych szkół średnich ogólnokształcących, seminariów nauczycielskich, szkół zawodowych i prywatnych zakładów naukowych o typie powyższym, posiadających prawa szkol państwowych – dla słuchaczy słuchaczek, uczniów i uczennic;
  • przewodniczący powiatowych stołecznego, miejskich komitetów wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego – dla obywateli polskich, zamieszkałych w obrębie odnośnego powiatu miasta;
  • przewodniczący związków i stowarzyszeń sportowych oraz wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego, upoważnionych przez dyrektora Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego.
  • dowódcy pułków i równorzędni – dla osób pełniących czynną służbę wojskową

Osoby, którym przyznano prawo do odznaki, nabywają ją na koszt własny. Wraz z odznaką wydawano dokument – świadectwo POS. Fakt posiadania odznaki odnotowywano w kartach kwalifikacyjnych oficerów, podoficerów i żołnierzy słowami – Posiada P.O.S. W latach 30. powstał "Marsz POS”, napisany przez Edwarda Maja – byłego kapelmistrza 5 batalionu saperów z Krakowa.

Próba na POS składała się z sześciu grup sprawności fizycznych:

  • Grupa VI – strzelanie dla mężczyzn i gry sportowe dla kobiet;
  • Grupa II – skoki;
  • Grupa IV – rzut dyskiem, oszczepem, piłką, granatem, pchnięcie kulą, boks, szermierka, gry sportowe, strzelanie dla kobiet;
  • Grupa I – gimnastyka i pływanie do 100 m;
  • Grupa III – biegi do 800 m, pływanie do 100 m, jazda na łyżwach do 500 m;
  • Grupa V – marsze do 20 km, biegi do 5 km, wycieczki piesze do 3 dni, biegi narciarskie do 18 km, biegi łyżwiarskie do 10 km, jazda na rowerze do 20 km, rajd konny do 2 dni, pływanie do 1000 m, wioślarstwo i wycieczki wioślarskie do 1 dnia, gry sportowe.

Ustala się następujące kategorie wieku dla mężczyzn i kobiet:

  • kategoria M – od 15 do 16 roku życia włącznie,
  • kategoria M – E od 35 do 44 roku życia włącznie,
  • kategoria M – A od 21 do 34 roku życia włącznie,
  • kategoria M – C od 17 do 18 roku życia włącznie,
  • kategoria M – F od 45 do 50 roku życia włącznie,
  • kategoria M – B od 19 do 20 roku życia włącznie,
  • kategoria M – G od 51 roku życia włącznie.
  • Mężczyźni
  • kategoria K – C od 17 do 18 roku życia włącznie,
  • kategoria K – F od 51 roku życia włącznie.
  • kategoria K – od 31 do 40 roku życia włącznie,
  • kategoria K – B od 19 do 20 roku życia włącznie,
  • kategoria K – A od 21 do 30 roku życia włącznie,
  • kategoria K – E od 41 do 50 roku życia włącznie,
  • Kobiety
                                     

2. Stopnie odznaki

Państwowa Odznaka Sportowa dzieli się na trzy klasy, a każda klasa miała 4 stopnie:

  • Klasa I – odznaka brązowa,
  • Klasa II – odznaka srebrna,
  • Klasa III – odznaka złota,
                                     

3. Sposób noszenia

Osoby niepełniące czynnej służby wojskowej noszą odznakę na lewej piersi, miniaturę 1/2 naturalnej wielkości – w lewej klapie surduta. W Wojsku Polskim szeregowcy i podoficerowie nosili odznakę na prawej piersi, a oficerowie miniaturkę POS na koalicyjce.

                                     

4. Wygląd

Państwową odznaką sportową jest stylizowany orzeł z białej emalii o rozpiętości skrzydeł 2 cm, którego dolna część spoczywa na połówce owalnej tarczy, wykonanej – zależnie od klasy – z brązu, srebra lub złota. Na tarczy umieszczone są litery P. O. S. z czerwonej emalii. Wysokość odznaki 3.5 cm, szerokość 2.9 cm.