Poprzednia

ⓘ Odznaczeni Orderem Orła Białego w latach 1939–1990




Odznaczeni Orderem Orła Białego w latach 1939–1990
                                     

ⓘ Odznaczeni Orderem Orła Białego w latach 1939–1990

Odznaczeni Orderem Orła Białego w latach 1939–1990 – kawalerowie Orderu Orła Białego, którym został on przyznany na mocy postanowienia kolejnych Prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na Obczyźnie w latach 1939–1990, będących legalnymi sukcesorami prezydenta II RP Ignacego Mościckiego, zmuszonego do opuszczenia Polski po agresji niemiecko-sowieckiej na Polskę we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez III Rzeszę i ZSRR. Każdy Prezydent RP na wychodźstwie był z urzędu również kawalerem tego orderu.

                                     

1. Rys historyczny

Ustanowiony w 1705 Order Orła Białego został odnowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 1921 jako najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej. Nadawany był w celu nagradzania znamienitych zasług zarówno cywilnych jak i wojskowych, położonych w czasie pokoju lub wojny dla chwały i pożytku Rzeczypospolitej. Mógł być przyznawany osobom, które istotnie i wybitnie przyczyniły się do odzyskania lub utrwalenia niepodległości i zjednoczenia Polski albo do jej rozkwitu, zarówno obywatelom polskim jak i cudzoziemcom, również pośmiertnie.

1 września 1939 roku Polska została napadnięta przez hitlerowskie Niemcy. Zgodna z ustaleniami paktu Ribbentrop-Mołotow agresja sowiecka 17 września 1939 spowodowała opuszczenie kraju tego samego dnia przez prezydenta Ignacego Mościckiego, który przekroczył wraz z rządem granicę z Rumunią, gdzie w dwa dni potem został internowany i dnia 30 września złożył urząd, nominując uprzednio na swoje stanowisko przebywającego w Paryżu Władysława Raczkiewicza.

Ponieważ ciągłość Państwa Polskiego nie została przerwana i kontynuowano nadawanie orderów i odznaczeń, Order Orła Białego pozostał najważniejszym polskim odznaczeniem, chociaż nadawano go odtąd poza granicami kraju. Nie licząc kolejnych sześciu Prezydentów RP na Obczyźnie w latach 1939–1990 orderem tym odznaczono łącznie dziesięć osób, w tym czterech obcokrajowców i cztery osoby pośmiertnie. Jedynie dwóch Polaków uhonorowano tym orderem za życia: księcia Eustachego Kajetana Sapiehę i kardynała Władysława Rubina, który odznaczenie otrzymał na dwa miesiące przed śmiercią. Wykonaniem insygniów zajmowała się londyńska firma "Spink and Son Ltd.”.

W okresie PRL order ten nie był przyznawany, nie przewidywała go ówczesna ustawa o orderach i odznaczeniach. W III RP został przywrócony na mocy nowej ustawy obowiązującej od 23 grudnia 1992.