Poprzednia

ⓘ Szonów (Czechy)




Szonów (Czechy)
                                     

ⓘ Szonów (Czechy)

Szonów – miasto w powiecie Ostrawa-miasto, w kraju morawsko-śląskim, w Czechach. Według danych z 30 czerwca 2010 powierzchnia miasta wynosiła 1663 ha, a liczba jego mieszkańców 5919 osób.

Miasto Szonów położone jest nad rzeką Łucyną, ok. 9 km na południowy wschód od centrum Ostrawy i 6 km na wschód od Ostrawicy, w granicach historycznego Śląska Cieszyńskiego. Na zachodzie sąsiaduje z Ostrawą z Bartowicami, na południu z Racimowem z Datyniami Górnymi i Więcłowicami, na północy i wschodzie z należącymi do powiatu Karwina Pietwałdem i Hawierzowem.

Prawa miejskie posiada od 1998 roku. Do 31 grudnia 2006 roku miasto wchodziło w skład powiatu Frydek-Mistek, 1 stycznia 2007 zostało objęte rozszerzonym powiatem Ostrawa-miasto.

                                     

1. Demografia

W latach 1869-2001:

W 2001 roku największą narodową mniejszość stanowili Słowacy 2.5%, następnie Morawianie 2%, Ślązacy i Polacy po 0.6%. Osoby wierzące stanowiły 43.6%, z czego katolicy 81%.

                                     

2. Historia

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego, spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Sonow. Zapis ten brak określenia liczby łanów, z których będzie płacony podatek wskazuje, że wieś była w początkowej fazie powstawania na tzw. surowym korzeniu, co wiąże się z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą tzw. łanowo-czynszową. Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach utworzonego w 1290 piastowskiego polskiego księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów potocznie Austrii.

W latach 1576-1867 miejscowość była w posiadaniu rodziny Skrbeńskich z Hrziszcza.

W sprawozdaniu z poboru świętopietrza sporządzonym przez archidiakona opolskiego Mikołaja Wolffa w 1447 jako jedną z 51 w archiprezbiteracie cieszyńskim wymieniono parafię w miejscowości Schonwald. Jeśli tę miejscowość zidentyfikować z Szonowem to parafia ta powstała jeszcze w XIV lub w pierwszej połowie XV wieku, na podstawie wysokości opłaty w owym sprawozdaniu liczbę ówczesnych parafian we wszystkich podległych wioskach oszacować można na 105. Jeśli Schonwald to nie Szonów to miejscowa parafia pw św. Mikołaja Biskupa i Wyznawcy założona została później, w drugiej połowie XV lub w XVI wieku. Według dokumentów wizytacyjnych biskupstwa wrocławskiego z 1679 roku miejscowi parafianie posługiwali się językiem morawskim concio Moravica natomiast w 1847 nabożeństwa i śpierwy oraz nauczanie religii prowadzono w języku polskim.

W 1869 wieś liczyła 1915 mieszkańców,

Według austriackiego spisu ludności z 1910 roku wieś Szonów miała 3441 mieszkańców, z czego 3412 było zameldowanych na stałe, 2820 82.6% było czesko-, 528 15.5% polsko-, 58 1.7% niemieckojęzycznymi, a 6 osób posługiwało się innym językiem, 2883 83.8% było katolikami, 539 15.7% ewangelikami, 18 0.5% wyznawcami judaizmu a 1 osoba była innej religii lub wyznania.

Po podziale Śląska Cieszyńskiego miejscowość znalazła się w granicach Czechosłowacji. Podczas II wojny światowej Szonów został wchłonięty do III Rzeszy, a 3 maja 1945 zdobyty przez wojska Armii Czerwonej.

Pod koniec lat 40. XX wieku na wschodnim skraju Szonowa zaczęto budować nowe socrealistyczne osiedle robotnicze. 18 grudnia 1955 z miejscowości wydzielono 61 hektarów na poczet nowo powstałego miasta Hawierzowa. Sam Szonów prawa miejskie otrzymał w 1998 roku.

                                     

3. Zabytki

  • Katolicki kościół pod wezwaniem Opatrzności Bożej z 1764
  • Ewangelicki cmentarz i kaplica z 1896
  • Kościół czeskobraterski z 1937
  • Obszar byłego zamku – park i budowla z sgraffito Viléma Wünschego w stylu socrealistycznym
  • Posągi św. Antoniego z Padwy i Jana Nepomucena z XVIII wieku
                                     

4. Urodzeni w Szonowie

  • Wacław Olszak 1868-1939 – polski lekarz, działacz narodowy i społeczny na Śląsku Cieszyńskim;
  • Vilém Wünsche 1900-1984 – czeski malarz, grafik i ilustrator