Poprzednia

ⓘ Bronisław Laskownicki




Bronisław Laskownicki
                                     

ⓘ Bronisław Laskownicki

Bronisław Laskownicki herbu Topór – polski dziennikarz, wydawca, literat, tłumacz, działacz niepodległościowy, społeczny.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w 1866 jako syn Józefa Albina, pisarza ludowego i dziennikarza. Legitymował się herbem szlacheckim Topór. Ukończył C. K. Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Podczas nauki gimnazjalnej działał w tajnym ruchu niepodległościowym na obszarze Galicji. Przez trzy lata studiował na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. W 1889 odbył służbę wojskową.

Był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół”. Od 1890 był współpracownikiem "Dziennika Polskiego” gdzie pracował jego ojciec, od 1895 "Słowa Polskiego”, tygodnika "Nasz Kraj”, w 1900 był współzałożycielem dziennika "Wiek XX”, a w 1901 współzałożycielem i do 1939 był redaktorem naczelnym dziennika "Wiek Nowy” pioniera polskiej sensacyjnej, wzorowanego na wiedeńskim Kronen Zeitung, w 1914/1915 założyciel "Gazety Polskiej” w Dąbrowie Górniczej organ Naczelnego Komitetu Narodowego. Był tłumaczem dzieła pt. Gość nieproszony autorstwa Maurice’a Maeterlincka wystawionego we lwowskim Teatrze Skarbkowskim 2 listopada 1894. Działał także na polu organizacji dziennikarskich, w 1893 założył we Lwowie Towarzystwo Wzajemnej Pomocy Dziennikarzy Polskich, został członkiem wydziału Związku Dziennikarzy Słowiańskich Austrii, w 1909 był współzałożycielem i sekretarzem międzyzaborowego Związku Dziennikarzy Polskich we Lwowie, był sekretarzem, a w 1919 wybrany prezesem Towarzystwa Dziennikarzy Polskich we Lwowie; ponadto był działaczem Syndykatu Dziennikarzy Lwowskich, w tym członkiem zarządu, w latach 1937–1939 prezesem.

W 1911 był współzałożycielem i pierwszym prezesem Towarzystwa Opieki nad Więźniami Politycznymi w Rosji. Od listopada 1911 do marca 1912 sprawował stanowisko prezesa klubu piłkarskiego Czarni Lwów. Był współzałożycielem Związku Popierania Turystyki królewskiego miasta Lwowa. Z jego inicjatywy założono Zakład Ubezpieczeń Urzędników Prywatnych we Lwowie. Działał także na niwie społeczno-politycznej. Od 1905 zasiadał w radzie miejskiej. Działał w Stronnictwie Postępowo-Demokratycznym w Galicji, pełnił funkcję prezesa Związku Strzeleckiego, w 1911 był współtwórcą Polskiego Stronnictwa Postępowego.

Podczas I wojny światowej był prezesem lwowskiej delegacji Naczelnego Komitetu Narodowego. Członek Komitetu Obywatelskiego i Polskiego Komitetu Narodowego we Lwowie w listopadzie 1918 roku. Tuż odzyskaniu niepodległości przez Polskę działał we lwowskim NKN, Tymczasowym Komitecie Rządzącym powołanym 23 listopada 1918, Komisji Rządzącej jako szef resortu łączności. W 1919 bez powodzenia kandydował do Sejmu Ustawodawczego. W okresie II Rzeczypospolitej prócz pracy redaktora naczelnego był wydawcą, w 1930 przekształcił przedsiębiorstwo "Wiek Nowy” Spółka Wydawnicza i Drukarska we Lwowie w koncern prasowy "Prasa Nowa”, którego został akcjonariuszem i członkiem dyrekcji prócz własnego dziennika "Wiek Nowy” wydawał także "Express Poranny”, "Express Wieczorny” i tygodnik "Niedziela Rano”. Założyciel Unii Narodowo-Państwowej w 1922 roku, członek Wydziału Zjednoczenia Stanu Średniego w 1928 roku. Został zastępcą szefa sekcji propagandowej w ramach powołanego 5 października 1936 Obywatelskiego Komitetu Akcji na rzecz Funduszu Obrony Narodowej we Lwowie. W 1938 był współorganizatorem konferencji założycielskiej Stronnictwa Demokratycznego. Jego gabinet we Lwowie mieścił się przy ulicy Sokoła 4. Był wieloletnim radnym Rady Miasta Lwowa w okresie II Rzeczypospolitej, wybrany w wyborach samorządowych 1934 z ramienia listy nr 1 prorządowej, był członkiem Polskiego Koła Radzieckiego. W latach 30. był członkiem zarządu głównego Towarzystwa Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich. Był bliski obozowi sanacji. Należał do Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem. Był wolnomularzem we Lwowie w okresie zaborów.

Po wybuchu II wojny światowej i agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939, po nastaniu okupacji sowieckiej jego majątek został znacjonalizowany przez sowietów. Po ataku Niemiec na ZSRR z czerwca 1941 przeniósł się na tereny okupacja przez Niemców do Warszawy. Pozostał tam do 1944, a po upadku powstaniu warszawskim przez obóz Durchgangslager Pruszków trafił do Proszowic, gdzie zmarł 4 października 1944. 14 kwietnia 1947 roku został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Jego żoną była Izabela z domu Tabor, z którą miał czworo dzieci: synowie Stanisław 1892–1978, pierwszy polski profesor urologii, Janusz 1900–1977, także dziennikarz, Zbigniew oraz córka Zofia.

                                     

2. Odznaczenia

  • Złoty Krzyż Zasługi 1937, "za zasługi w zakresie pomocy i opieki nad bezrobotnymi”
  • Krzyże Komandorski Orderu Polonia Restituta 1929
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski 2 maja 1923
  • Krzyż Zasługi Samarytańskiej