Poprzednia

ⓘ Stanisław Alberti




                                     

ⓘ Stanisław Alberti

Stanisław Florian Alberti – polski prawnik, publicysta, tłumacz, starosta. Legionista, kapitan piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

                                     

1. Życiorys

Urodził się jako syn Stanisława 1862-1927, inżynier chemik. Zdał maturę.

Po wybuchu I wojny światowej służył w Legionach Polskich. Podczas walk utracił prawą rękę. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. Został awansowany do stopnia kapitana piechoty ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był przydzielony do 2 pułku piechoty Legionów w garnizonie Pińczów. Następnie został przeniesiony w stan spoczynku. Jako emerytowany kapitan w 1928 zamieszkiwał w Warszawie. W 1934 był zweryfikowany w korpusie oficerów piechoty z lokatą 175.

Uzyskał trzykrotnie tytuł doktora: z dziedzin prawa, filozofii i historii sztuki. Był znawcą i tłumaczem literatury słowiańskiej w tym czeskiej i niemieckiej. Był wydawcą Biblioteki Słowiańskiej, w ramach której promował literatów słowiańskich z krajów na południe od Polski. Był publicystą. od połowy lat 20. był autorem artykułów dotyczących Zakopanego i Tatr, zakopiańskiego teatru Stanisława Ignacego Witkiewicza recenzował jego dramat pt. W małym dworku z, twórczości literackiej poety Jana Kasprowicza oraz malarskiej Rafała Malczewskiego.

Jego żoną została Kazimiera Alberti z domu Szymańska, poetka, powieściopisarka, tłumaczka, działaczka kulturalna. Małżeństwo utrzymywało znajomość z Witkacym, który m.in. namalował portrety Stanisława Alberti. Oboje zamieszkiwali w Krakowie, od 1926 w Warszawie.

Stanisław Alberti był pracownikiem kontraktowym w starostwie powiatu włodzimierskiego z siedzibą we Włodzimierzu Wołyńskim, a następnie decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych został mianowany starostą powiatu dąbrowskiego z siedzibą w Dąbrowie Tarnowskiej od 28 czerwca 1929. Od 1930 wraz z żoną mieszkał w Białej Krakowskiej, gdzie objął urząd starosty powiatu bialskiego. Pełnił go w latach 30. do końca II Rzeczypospolitej. W 1935 był w składzie komitetu honorowego ogólnopolskiej akcji nazwanej "Jaar-Piłsudski”, zmierzającego do stworzenia lasu im. Józefa Piłsudskiego w Palestynie. Został członkiem Krajowego Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Budowy Muzeum Narodowego w Krakowie.

Po wybuchu II wojny światowej jako emerytowany oficer zgłosił się do Wojska Polskiego podczas kampanii wrześniowej. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez sowietów we Lwowie. Na wiosnę 1940 został zamordowany przez NKWD. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 został wymieniony na liście wywózkowej 55/4-90 oznaczony numerem 25. Ofiary tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Inną osobą o tożsamości Stanisław Alberti był chemik i wykładowca.

                                     

2. Upamiętnienie

26 listopada 2009 na budynku pod adresem plac Wojska Polskiego 11 w Bielsku-Białej, gdzie od 1930 zamieszkiwali Stanisław i Kazimiera Alberti prowadząc w nim salon literacki, została odsłonięta tablica pamiątkowa honorująca małżeństwo.

                                     

3. Publikacje, przekłady i wydawnictwa

  • Historia filozofów
  • Aforyzmy
  • Gość w domu przekład autoryzowany Kazimiery i Stanisława Alberti, 1927; Księgarnia F. Hoesicka; autor: Jiří Wolker
  • Piekarz Jan Marhoul przekład Stanisława Alberti, 1927; Księgarnia F. Hoesicka; autor: Vladislav Vančura
  • Pan i pies: Sielanka