Poprzednia

ⓘ Zaginione odcinki serialu Doktor Who




Zaginione odcinki serialu Doktor Who
                                     

ⓘ Zaginione odcinki serialu Doktor Who

Zaginione odcinki serialu Doktor Who – w latach 1967–1978 wiele starych materiałów magazynowanych przez BBC na taśmach i w wideotekach było dla oszczędności lub z braku miejsca wyrzucanych albo niszczonych. Taki los spotkał też wiele starych odcinków Doktora Who, głównie historie przygód dwóch pierwszych Doktorów. Później utracone odcinki próbowano odzyskiwać – niektóre ocalały więc w wersji czarno-białej, a niektóre jako kopie. W sumie w archiwach BBC brakuje 97 z 253 odcinków produkowanych przez pierwsze sześć lat.

W tym okresie podobny los spotkał nie tylko odcinki Doktora Who – brakuje także odcinków wielu innych seriali telewizyjnych różnych gatunków, produkowanych przez BBC. Inne seriale, których część odcinków zaginęła, to m.in. Armia tatuśka, Z-Cars, The Wednesday Play, Steptoe and Son, czy też Not Only. But Also. Ponadto, BBC nie było jedyną brytyjską stacją telewizyjną, w której istniał taki proceder. Lokalne oddziały stacji ITV również wyrzucały lub nadgrywały posiadane taśmy. W związku z tym wiele wczesnych odcinków serialu Rewolwer i melonik również uznaje się za zaginione.

                                     

1. Odzyskiwanie odcinków

Gdy w 1978 roku zmieniła się polityka archiwizowania programów, BBC rozpoczęło poszukiwania wcześniej wyrzuconych odcinków Doktora Who. Udało się odzyskać kilka odcinków dzięki temu, że zachowały się one w archiwach krajów, które wcześniej zakupiły kopie do emisji; odcinki pozyskano także od osób, które kupiły je lub przechowywały. Kolorowe nagrania wideo robione przez fanów, nagrane na taśmach o szerokości 8 mm, również były przyjmowane. Ponadto, część materiałów odzyskano w formie klipów – fragmentów odcinków, emitowanych w innych programach, lub wyciętych z pierwotnego materiału przez cenzurę w innych krajach. Jednakże wszystkie zaginione odcinki przetrwały w wersji radiowej za sprawą słuchaczy nagrywających program bezpośrednio podczas emisji.

Jednym z najbardziej poszukiwanych odcinków jest część czwarta ostatniego odcinka z udziałem Williama Hartnella pt. The Tenth Planet 1966, którą kończy przemiana pierwszego Doktora w drugiego granego przez Patricka Troughtona. Jedyna znana kopia fragmentów tego odcinka istnieje na niemych, słabej jakości taśmach o szerokości 8 mm. Jednym z ocalałych fragmentów jest kilkusekundowa scena regeneracji, pokazana w swoim czasie w programie dla dzieci Blue Peter.

W kwietniu 2006 roku Blue Peter rzucił wyzwanie fanom serialu: za znalezienie materiałów z zaginionymi odcinkami można było otrzymać nagrodę w postaci naturalnej wielkości modelu Daleka.

W grudniu 2012 roku, w związku z nadchodzącą 50. rocznicą powstania serialu, magazyn Radio Times ogłosił "polowanie” na zaginione odcinki Doktora Who. Radio Times opublikował także własną listę zaginionych odcinków i ustanowił specjalny adres e-mail, służący do kontaktu w tej sprawie.

                                     

2. Lista zaginionych i odzyskanych odcinków

Kolorem pomarańczowym zaznaczono odcinki pierwotnie zaginione, które jednak udało się odzyskać w całości. Kolorem turkusowym zaznaczono odcinki, które są w całości zaginione.

Odcinki trzeciego Doktora również spotkał podobny los. Brakowało dwóch części odcinków z 11. sezonu: 1. części Invasion of the Dinosaurs oraz 1. części Death to the Daleks. Dziesiąta seria również była wybrakowana: nie było części 1-3 oraz 6. odcinka Frontier in Space ani 3. części Planet of the Daleks. Z dziewiątej serii w archiwum pozostał nienaruszony jedynie odcinek Day of the Daleks, a oprócz niego części 4., 5. oraz 6. odcinka The Sea Devils, a także części 3-6 odcinka The Mutants. Z serii 8 zachowały się jedynie trzy części: 1. i 4. odcinka The Claws of Axos oraz 4. część odcinka The Daemons, a z siódmego sezonu zachowała się jedynie 1. część odcinka The Ambassadors of Death. Jednakże dzięki licznym, w większości czarno-białym kopiom, przechowywanym przez BBC Enterprises, fanów i zagraniczne stacje telewizyjne, udało się odzyskać wszystkie odcinki z sezonów 7-11.

                                     

2.1. Lista zaginionych i odzyskanych odcinków Klipy

Do 36 części z 97 zaginionych udało się z różnych źródeł odzyskać także pojedyncze klipy, zawierające od kilku do kilkunastu sekund materiału. Jedyne odcinki, do których nie zachował się żaden materiał to Marco Polo, Mission to the Unknown oraz The Massacre of St Bartholomew’s Eve. Poniższa tabela przedstawia listę odzyskanych fragmentów wraz z ich źródłem i formatem. W poniższej tabeli podano jedynie te klipy, które odnaleziono do niezachowanych części odcinków. Odcinki w całości zaginione zostały zaznaczone na turkusowo.

                                     

3. Rekonstruowanie odcinków

Do większości odcinków istnieje dokumentacja zdjęciowa, głównie za sprawą fotografa Johna Cury, który był zatrudniony w BBC do dokumentowania produkcji wielu najpopularniejszych programów telewizyjnych w latach 50 i 60. Dokumentacja ta wykorzystywana jest do rekonstrukcji zaginionych odcinków serialu, zarówno przez BBC, jak i przez fanów. Amatorskie rekonstrukcje robione przez fanów są tolerowane przez BBC, jako że nie są tworzone dla zysku i w rzeczywistości przyczyniły się one do zwiększenia popularności serialu.

W BBC trwają prace nad dalszym rekonstruowaniem odcinków – postanowiono odtworzyć zachowane materiały na tyle, jak dalece jest to możliwe. Na początku lat 90. BBC udostępniło nagrania dźwięku do brakujących odcinków na kasetach, a później także na płytach kompaktowych. Oficjalne rekonstrukcje odcinków były również udostępniane przez BBC na VHS, płytach CD, później również na DVD.

                                     

3.1. Rekonstruowanie odcinków Odcinki animowane

W kilku przypadkach, by skompletować odcinki, w których brakowało jedynie pojedynczych części, producenci zdecydowali się na zlecenie stworzenia czarno-białych animacji do wydania na DVD. W wyniku współpracy ze studiem animacji Cosgrove Hall zrekonstruowana została pierwsza i czwarta część odcinka The Invasion 1968, któremu nadano formę animowaną – do zrekonstruowania użyto odzyskanych ścieżek dźwiękowych i notatek dotyczących produkcji oryginalnych części. Całość odcinka łącznie z zachowanymi, odświeżonymi nagraniami pozostałych części wydano na DVD 6 listopada 2006 roku. Na tej samej zasadzie utworzono animowane wersje do innych zaginionych odcinków. W czerwcu 2011 roku 2 Entertain ogłosiło, że została zlecona animowana rekonstrukcja części czwartej i piątej odcinka The Reign of Terror. Za rekonstrukcję odpowiada Big Finnish i firma Planet 55. Firma Planet 55 została także zatrudniona do wykonania animowanej rekonstrukcji 4. części odcinka The Tenth Planet, oraz 1. i 3. części odcinka The Moonbase. W lutym 2013 roku BBC Worldwide ogłosiło, że 2. i 3. część odcinka The Ice Warriors zostanie zanimowana przez Qurios Entertainment na potrzeby wydania odcinka na DVD.

We wrześniu 2016 roku ogłoszono, że zostaną zanimowane wszystkie części zaginionego odcinka The Power of the Daleks i zostaną one udostępnione do ściągnięcia za pośrednictwem BBC Store w dniu 5 listopada 2016 roku, dokładnie w 50. rocznicę wyemitowania tego odcinka w telewizji. Wydanie DVD pojawiło się na rynku 21 listopada 2016 roku.

4 grudnia 2018 roku ogłoszono, że wszystkie części zaginionego w całości odcinka The Macra Terror zostały odtworzone w wersji animowanej i wydane na DVD i Blu-ray 18 marca 2019 roku.

Powstała także w pełni kolorowa rekonstrukcja wszystkich części odcinka The Faceless Ones, która została wydana 16 marca 2020 na Blu-ray i DVD. W zestawie wydano także odświeżone wersje odcinków 1 i 3, których oryginalna forma zachowała się do czasów współczesnych. Zapowiedziana została także rekonstrukcja wszystkich części odcinka Fury from the Deep, która będzie miała swoją premierę w 2020 roku.



                                     

3.2. Rekonstruowanie odcinków Remake

Zaginiony odcinek Mission to the Unknown z trzeciego sezonu Doktora Who został zrekonstruowany przez zespół studentów, absolwentów i pracowników uniwersytetu Centralnego Lancashire w formie live action. Zrekonstruowany odcinek miał swoją premierę 9 października 2019 roku na oficjalnym kanale Doktora Who w serwisie Youtube. Głosu Dalekom użycza Nicholas Briggs, który udziela go także w odcinkach emitowanych od 2005 roku; w rekonstrukcji występuje także Peter Purves, który wcielał się w towarzysza pierwszego Doktora Stevena Taylora. Oprócz odcinka, tego samego dnia opublikowany został odcinek dokumentalny opisujący kulisy powstania rekonstrukcji.

                                     

4. Lost in Time

1 listopada 2004 roku BBC wydało 3-płytowy zestaw DVD zatytułowany Doctor Who – Lost in Time. Kolekcja ta zawiera zachowane odcinki i klipy z niekompletnych lub całkowicie zaginionych historii Doktora Who. W momencie publikacji tego zestawu zaginionych było 108 odcinków od 2004 roku udało się odnaleźć 11 odcinków oraz kilka innych pojedynczych klipów.