Poprzednia

ⓘ Tadeusz Korniłowicz




                                     

ⓘ Tadeusz Korniłowicz

Tadeusz Edward Korniłowicz ps. "Bisygoń” – psycholog, pisarz, działacz ochrony przyrody, taternik, grotołaz, ratownik górski; pułkownik Wojska Polskiego, wykładowca wojskowy, urzędnik, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

                                     

1. Życiorys

Urodził się jako syn Edwarda Korniłowicza zm. 1909 i Wiktorii, z domu Poll zm. 1911. Jego braćmi byli Rafał Marian 1876–1916, Kazimierz 1892–1939 i Władysław Emil 1884-1946. Uczęszczał do warszawskiego gimnazjum, z którego został relegowany za udział w tajnych kółkach samokształcenia 1900. Po zdaniu egzaminu dojrzałości w Petersburgu rozpoczął około roku 1902 studia medyczne w Moskwie, które przerwał po dwóch latach, angażując się w tworzenie "Biblioteki Polskiej” przy "Towarzystwie Dobroczynności”. Od 1906 do 1909 studiował medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim, lecz nie ukończył studiów. Został działaczem społecznym i kulturalnym, w tym skautingu oraz na rzecz ochrony przyrody. Od 1903 często gościł w Zakopanem. Przemierzał Tatry, uprawiał turystykę, taternictwo, narciarstwo. W latach 1908–1914 działał w zakopiańskiej Bratniej Pomocy. Od 1906 członek sekcji turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego, od 1911 członek sekcji przyrodniczej, jeden z inicjatorów stworzenia sekcji ochrony Tatr TT. W 1911 wraz z Mariuszem Zaruskim dokonał drugiego wejścia zimowego na Opalony Wierch. W 1912 został członkiem TOPR. Brał udział w pięciu wyprawach ratunkowych, m.in. w 1914 do Żlebu Drège’a. W 1913 wraz z Mariuszem Zaruskim i Józefem Oppenheimem odkrył górne piętro Jaskini Kasprowej Niżniej w Dolinie Kasprowej w Tatrach Zachodnich, a odkryty tam zamulony syfon nazwali "Gniazdem Złotej Kaczki”.

Podczas I wojny światowej walczył w szeregach Legionów Polskich w ramach I Brygady. Służył w 1 pułku ułanów Władysława Beliny-Prażmowskiego, nosił pseudonim "Bisygoń”, został ranny w bitwie pod Łowczówkiem w grudniu 1914 i pod Sandomierzem w 1915. Po odniesionych ranach dwukrotnie przebywał na rekonwalescencji w Zakopanem. W 1916 roku ponownie służył w 1 pułku ułanów. Od 6 lutego do 4 kwietnia 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu podoficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem bardzo dobrym. Posiadał wówczas stopień ułana. W tym samym roku został zwolniony z Legionów.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego. Był oficerem kawalerii podporucznik. Pełnił funkcję dyrektora Uniwersytetu Żołnierskiego 1919. W stopniu majora brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Został zweryfikowany w stopniu majora w korpusie oficerów administracji naukowo-oświatowych ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. W 1923, 1924 był w kadrze naukowej Szkoły Podchorążych w Warszawie. Został awansowany do stopnia podpułkownika w korpusie oficerów administracji dział naukowo-oświatowy ze starszeństwem z 1 stycznia 1928. W 1928 był wykładowcą psychologii w Szkole Podchorążych Sanitarnych w Warszawie. Przed 1932 rokiem zwolniony z czynnej służby. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. W 1938 został naczelnikiem wydziału w Departamencie Dowodzenia Ogólnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie.

Publikował w dziedzinie historii i psychologii wojskowej, ochrony przyrody w Tatrach, jego artykuły ukazywały się od 1937 do 1939 w piśmie "Żołnierz Polski”. Promował oświatę i psychologię w wojsku. Był członkiem Towarzystwa Wiedzy Wojskowej. Tworzył hasła do Encyklopedii Wojskowej. Założył pismo "Beliniak” i został wiceprzewodniczącym "Koła Beliniaków”.

Po wybuchu II wojny światowej podczas kampanii wrześniowej w stopniu pułkownika został powołany do służby 3 września 1939. Następnie wraz ze Sztabem Generalnym Wojska Polskiego został ewakuowany na Podole. 14 września 1939 po raz ostatni widział się z rodziną w majątku rodziny Paygert nad Zbruczem, po czym udał się w kierunku Czortkowa, gdzie oczekiwał eszelon ewakuacyjny Ministerstwa Spraw Wojskowych. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 na terenach wschodnich II Rzeczypospolitej został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w obozie w Kozielsku. Następnie został przewieziony do więzienia przy ulicy Karolenkiwskiej 17 w Kijowie. Tam został zamordowany przez NKWD prawdopodobnie na wiosnę 1940. Jego nazwisko znalazło się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994 został wymieniony na liście wywózkowej 42-29 oznaczony numerem 1233. Ofiary z tej części zbrodni katyńskiej zostały pochowane na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.

Jego żoną od 1923 była Jadwiga Korniłowiczowa 1883–1969, córka Henryka Sienkiewicza, z którą miał córkę Marię 1925–1996, pisarka i tłumaczka. Mieszkali w Zakopanem na Bystrem tzw. "Korniłowiczówka”. Tadeusz Korniłowicz przyjaźnił się ze Stanisławem Witkiewiczem, pisał o nim prace np. pt. O Stanisławie Witkiewiczu wydaną w 1916 i wygłaszał odczyty na jego temat, a sam zainteresowany był projektantem kapliczki z 1907 przy domu rodziny ulica Karłowicza.

                                     

2. Upamiętnienie

W powieści autorstwa Andrzeja Struga pt. Zakopanoptikon, publikowanej w latach 1913–1914 Tadeusz Korniłowicz został przedstawiony w wykreowanej postaci nazwanej Tołumbas.

Został upamiętniony symboliczną inskrypcją na grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

W maju 2010, w ramach akcji "Katyń. pamiętamy” / "Katyń. Ocalić od zapomnienia”, przy Zespole Szkół Samorządowych w Rucianem-Nidzie został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Tadeusza Korniłowicza.

                                     

3. Ordery i odznaczenia

  • Order Palm Akademickich – III Republika Francuska
  • Złoty Krzyż Zasługi 1937
  • Krzyż Walecznych – dwukrotnie
  • Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 2 maja 1923
                                     
  • władze komunistyczne. Opiekę duchową nad nim sprawowali ks. Władysław Korniłowicz i ks. Jan Zieja. Laski są również uznanym ośrodkiem ewangelizacyjnym
  • powszechnej. Badał twórczość Stanisława Ignacego Witkiewicza, z Tadeuszem Korniłowiczem opracował bibliografię prac Witkiewicza 1927 a w 1939 przygotował
  • Dobrołowicz, Teresa Giza, Andrzej Góralski, Józef Kozielecki, Kazimierz Korniłowicz Tadeusz Lewowicki, Jan Łaszczyk, Marzenna Magda - Adamowicz, Edward Nęcka
  • Stefan Kisielewski Jacek Kleyff Leszek Kołakowski Julian Kornhauser Maria Korniłowicz Mieczysław Kotlarczyk Marcin Król Ryszard Krynicki Jacek Kuroń Stanisław
  • psychiatrii Albert Rosental, Karol Rychliński, Tadeusz Żłobikowski, Stanisław Chomętowski, Edward Korniłowicz Meletemata quaedam de quaestione num salia
  • związanych z PPS Zofia Landy była w bliskich kontaktach z ks. Władysławem Korniłowiczem filozofem, wikariuszem m.in. w Parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika
  • Wyszyński, Prymas Polski, kardynał i arcybiskup, sługa boży Władysław Korniłowicz ksiądz, który był w Szymanowie w 1918 roku, papież Pius XI Achilles
  • Trociuk z Kodnia Aleksander Ligor z Kodnia Jan Kupryś z Kodnia Piotr Korniłowicz z Kodnia Paweł Rafałko z Kodnia Jan Bondura ze wsi Lebiedziew Sergiusz
  • Złotopolicach jako ksiądz 2001: Marszałek Piłsudski jako ksiądz prałat Władysław Korniłowicz 2008: Jeszcze nie wieczór jako ksiądz Irena Piłatowska: Ludzie: Ksiądz
  • Ostry i Rohacz Płaczliwy w Tatrach Zachodnich, a w 1911 wraz z Tadeuszem Korniłowiczem dokonał drugiego wejścia zimowego na Opalony Wierch. Zajmował się
  • wywiadu Mieczysław Hryniewicz ksiądz Marian Tokarzewski Jan Jankowski Tadeusz Kasprzycki, dowódca kompanii kadrowej Stanisław Jaskułka Wincenty Witos

Użytkownicy również szukali:

...
...
...