Poprzednia

ⓘ Order Wazów




Order Wazów
                                     

ⓘ Order Wazów

Królewski Order Wazów – odznaczenie państwowe Królestwa Szwecji nadawane do 31 grudnia 1974 przede wszystkim za zasługi w prywatnym sektorze handlu, przemysłu i rolnictwa, oraz dla sztuki i nauki.

                                     

1. Historia

Dawniej potocznie zwany "Zieloną Wstęgą" Det gröna bandet, nie należący do systemu orderowego stworzonego w 1748 przez króla Fryderyka I, order Wazów został ustanowiony 29 maja 1772 przez króla Gustawa III, który pragnął w ten sposób móc wyróżnić zasłużone dla społeczeństwa osoby nie pozostające w służbie państwowej. Oficjalnie order miał trzy klasy: Wielki Krzyż, Komtura i Kawalera, przy czym II i III klasa były podzielone na dwa stopnie, oprócz tego istniał dwustopniowy złoty i srebrny medal związany z orderem. Był jedynym odznaczeniem szwedzkim nie uzyskiwanym przez członków domu panującego poprzez narodziny i ze względu na swą niezależność od systemu Fryderyka I cieszył się wielkim respektem. Początkowo przed podziałem II i III klasy na stopnie miał liczyć tylko 50 kawalerów, 8 komturów i 3 Wielkie Krzyże. Nowa konstytucja, która uprawomocniła się 1 stycznia 1975 zawiesiła nadawanie orderu i Szwedom i cudzoziemcom, ale panujący monarcha nadal jest jego wielkim mistrzem i żyje jeszcze wielu kawalerów, a więc Order Wazów nie wygasł.

                                     

2.1. Insygnia Lata 1772–1860

Gustaw III pragnął by jego order różnił się wyglądem od odznaczeń "systemu", a więc nie wprowadził stereotypowego maltańskiego krzyża jako odznaki orderowej, lecz owalny złoty medal z herbem rodu Wazów – "snopkiem zboża" w środku, otoczonym napisem Gustaf den Tredje instiktare MDCCLXXII Gustaw Trzeci założyciel. Gwiazda orderu tylko I klasa była haftowana i przedstawiała srebrny krzyż maltański z ukoronowanym snopkiem Wazów i ze stylizowanymi liśćmi pokrzywy między ramionami. Noszony był na zielonej wstędze, przez kawalerów II klasy z prawego ramienia na lewy bok, przez kaw. III klasy na szyi.

                                     

2.2. Insygnia Lata 1860–1974

Za panowania Karola XV upodobniono Order Wazów do innych szwedzkich odznaczeń i przystosowano do znanego systemu 5 klas Legii Honorowej: wprowadzono stopień komtura II klasy i kawalera II klasy oraz porzucono jego tradycyjną formę owalnego medalionu. Krzyż orderowy otrzymał formę emaliowanego na biało krzyża maltańskiego, w którego środkowym medalionie awersu i rewersu znajdował się na czerwonym tle snopek Wazów otoczony tym samym napisem co w poprzednim modelu. Między ramionami krzyża umieszczono złote królewskie korony, zawieszka także posiadała formę korony. Gwiazdy i nowowprowadzona II klasy były wykonywane ze srebra, przy czym gwiazda II klasy nie miała holsztyńskich liści pokrzywy między ramionami. Krzyż kawalerski II stopnia był srebrny, wszystkie inne wykonywano w złocie. Stworzono także łańcuch orderowy, składający się z czterech złotych wazowskich snopków i czterech liści pokrzywy oraz dwunastu niebieskich tarcz herbowych z herbem Szwecji – Trzema Koronami -. Ustanowiono także związany z orderem i noszony na jego zielonej wstędze Królewski Medal Wazów Kungliga Vasamedaljen, który był trzystopniowy złoty, ze srebra pozłacanego i srebrny, nadawany w dwóch różnych rozmiarach i zawieszony na koronie królewskiej. Na awersie posiadał on podobiznę krzyża orderowego, na rewersie wieniec laurowy i miejsce na wygrawerowanie nazwiska odznaczonego.

Użytkownicy również szukali:

królewski order jehowy, order jehowy, order serafinów,

...
...
...