Poprzednia

ⓘ Attilio Bettega




Attilio Bettega
                                     

ⓘ Attilio Bettega

Attilio Bettega – włoski kierowca rajdowy. W swojej karierze był członkiem takich zespołów jak: Fiat i Lancia. Jeździł z takimi pilotami jak: Maurizio Perissinot, Arnaldo Bernacchini czy Sergio Cresto.

Karierę rajdową Bettega rozpoczął 1972 roku, a jego pierwszym samochodem był Fiat 128 Coupé. W październiku 1978 roku zadebiutował w Rajdowych Mistrzostwach Świata jadąc samochodem Lancia Stratos HF. Debiutanckiego Rajdu San Remo nie ukończył z powodu wypadku. W październiku 1979 roku podczas Rajdu San Remo po raz pierwszy w karierze stanął na podium w rajdzie mistrzostw świata, gdy zajął 3. miejsce. W maju 1985, na 4. odcinku specjalnym Rajdu Korsyki, Bettega uderzył samochodem w drzewo i zginął na miejscu. Jego pilot Maurizio Perissinot nie doznał obrażeń.

Bettega wziął udział w 26 rajdach w mistrzostwach świata. 6 razy w swojej karierze stawał na podium w rajdach mistrzostw świata. Zdobył w nich 130 punktów. Wygrał 47 odcinków specjalnych.

                                     

1.1. Kariera Początki

Karierę rajdową Bettega rozpoczął w 1972 roku. Jego pierwszym samochodem rajdowym był Fiat 128 Coupé. W 1973 roku osiągnął swój pierwszy sukces, gdy wygrał zawody Campeonato Triveneto. Na przełomie sierpnia i września pojechał w pierwszym rajdzie mistrzostw Europy w karierze. Był to Rajd San Martino di Castrozza, w którym zajął 41. miejsce.

Od 1974 do 1976 roku Bettega startował prywatnym samochodem Opel Kadett GTE przygotowywanym przez firmę Carenini. W 1977 roku jechał Autobianchi A112 Abarth z pilotką Isabellą Torghele, jego narzeczoną i późniejszą żoną. Wygrał puchar Trofeo Autobianchi A112. Na 14 zawodów wygrał 5 z nich. W 1977 roku jeździł również Lancią Stratos HF i zajął między innymi drugie miejsce w Rajdzie Aosty.

W 1978 roku Bettega nadal startował Lancią. W maju pojechał w Rajdzie Elby w ramach mistrzostw Europy, jednak go nie ukończył. W czerwcu wziął udział w kolejnym rajdzie mistrzostw Europy, Rajdzie Antibes. Zajął w nim 2. miejsce i przegrał jedynie z Francuzem Bernardem Darnichem. W lipcu ponownie stanął na podium w mistrzostwach Europy. W niemieckim Rajdzie Hunsrück był drugi za innym kierowcą Lancii Stratos HF, Walterem Röhrlem. W październiku Bettega zadebiutował w mistrzostwach świata. Pojechał samochodem Lancia Stratos HF wraz z narzeczoną Isabelą jako pilotką w Rajdzie San Remo. Jednak już na 1. odcinku specjalnym miał wypadek i wycofał się z rajdu. W listopadzie wziął udział w Rajdzie Korsyki. Na 8. odcinku specjalnym wycofał się na skutek przebicia opon.

                                     

1.2. Kariera 1979-1981: Fiat

W 1979 roku Bettega zaczął jeździć samochodami Fiata. W styczniu wystartował Fiatem Ritmo 75 Abarth wraz z nowym pilotem Mauriziem Perissinotem w Rajdzie Monte Carlo. Wycofał się z niego na 7. odcinku specjalnym z powodu awarii silnika. Następnie w kwietniu pojechał Fiatem 131 Abarth w rajdzie mistrzostw Europy, Rajdzie Costa Smeralda. Odniósł w nim swoje pierwsze zwycięstwo w mistrzostwach Europy w karierze. Wygrał go z przewagą 1:01 minuty nad Luigim Battistollim i 5:53 minuty nad Maurem Pregliasco. W innym kwietniowym rajdzie mistrzostw Europy, Rajdzie Elby, Bettega także stanął na podium. Był drugi za Antoniem Fassiną. Natomiast w maju zwyciężył w Rajdzie 4 Regioni w ramach mistrzostw Europy. Na mecie tego rajdu wyprzedził o 2:58 minuty Antonia Zaniniego i o 4:44 minuty Daria Cerrato. W październiku Bettega pojechał w swoim drugim rajdzie mistrzostw świata w sezonie, Rajdzie San Remo. Na 70. odcinku specjalnym tego rajdu, Colle dOggia 2, odniósł swoje pierwsze oesowe zwycięstwo w mistrzostwach świata w karierze. Ostatecznie w Rajdzie San Remo zajął 3. pozycję po raz pierwszy stając na podium w mistrzostwach świata. Do zwycięzcy Antonia Fassiny stracił 18:42 minuty, a do drugiego Waltera Röhrla 14:28 minuty.

Sezon 1980 Bettega rozpoczął od startu w styczniowym Rajdzie Monte Carlo. Pojechał w nim Fiatem Ritmo 75 Abarth z pilotem Mariem Mannuccim i zajął w nim 6. miejsce. W rajdzie tym wygrał jeden odcinek specjalny, Col de Turini 1. W marcu wziął udział w Rajdzie Portugalii jadąc Fiatem 131 Abarth z Arnaldem Bernacchinim. Przed 14. odcinkiem specjalnym miał wypadek na drodze dojazdowej i był zmuszony wycofać się z rajdu. Następnie Bettega pojechał w dwóch rajdach mistrzostw Europy, Rajdzie Costa Smeralda i Rajdzie 4 Regioni, jednak obu nie ukończył. W maju, w Rajdzie Grecji, zdobył punkty do klasyfikacji mistrzostw świata, dzięki zajęciu w nim 8. miejsca. Lipcowego Rajdu Argentyny Bettega nie ukończył. Na 7. odcinku specjalnym uszkodził miskę olejową. W październiku pojechał w Rajdzie San Remo. Wygrał na nim dwa odcinki specjalne i ostatecznie ukończył go na 6. pozycji w klasyfikacji. Swój ostatni start w 1980 roku Bettega zaliczył w drugiej połowie października. Był to Rajd Korsyki, jednak Bettega go nie ukończył z powodu wypadku na 11. odcinku specjalnym.

Pierwszym rajdem sezonu 1981 był Rajd Monte Carlo. Bettega pojechał w nim Fiatem Ritmo 75 Abarth. Na 11. odcinku specjalnym wycofał się z powodu awarii silnika. W marcu wziął udział w Rajdzie Portugalii jadąc Fiatem 131 Abarth. Wygrał w nim jeden odcinek specjalny siódmy, Figueira da Foz, na 19. odcinku wycofał się z powodu usterki silnika. W kwietniu pojechał w rajdzie mistrzostw Europy, Rajdzie Costa Smeralda. Był w nim szósty. Z kolei w czerwcu stanął na podium w Rajdzie Grecji, w którym był trzeci za dwoma Finami, Arim Vatanenem i Markku Alénem. Pod koniec czerwca Bettega zwyciężył w mistrzostwach Europy, w Rajdzie Il Ciocco e Valle del Serchio. W październiku ponownie pojechał w mistrzostwach świata, tym razem w Rajdzie San Remo. Wygrał w nim dwa odcinki specjalnego, jednak nie ukończył go na skutek wypadku na 17. oesie. Sezon 1981 Bettega zakończył startem w Rajdzie Aosty w mistrzostwach Europy. Był w nim drugi i przegrał jedynie z Michelem Cinotto.

                                     

1.3. Kariera 1982-1985: Lancia

W 1982 roku Bettega podpisał kontrakt z zespołem Lancii na starty B-grupową Lancią 037. W kwietniu wystartował tą Lancią w Rajdzie Costa Smeralda w mistrzostwach Europy. Nie ukończył go jednak z powodu awarii skrzyni biegów. W maju pojechał w Rajdzie Korsyki. Na 11. odcinku specjalnym niedaleko miasteczka Salvareccio stracił panowanie nad samochodem i wypadł z trasy uderzając w pobliski mur. Akcja wyciągania kierowcy z rozbitego samochodu trwała 40 minut. Po wypadku został przetransportowany drogą lotniczą do szpitala w Turynie, gdzie stwierdzono złamanie obu nóg. W związku z rekonwalescencją po wypadku Bettega nie startował w rajdach do końca 1982 roku.

W 1983 roku Bettega wrócił do rajdów. W maju wystartował w Rajdzie Korsyki. Wygrał w nim dwa odcinki specjalne i ostatecznie zajął 4. miejsce w klasyfikacji generalnej ze stratą 13:49 minuty do zwycięzcy i partnera z zespołu Lancii, Markku Aléna. Następnie Bettega wziął udział w Rajdzie Grecji. Wygrał w nim jeden, pierwszy, odcinek specjalny, a grecki rajd zakończył na 5. pozycji. W czerwcowym Rajdzie Nowej Zelandii Bettega stanął na podium. Zajął w nim 3. miejsce za Walterem Röhrlem i Timem Salonenem. W sezonie 1983 wystartował również w Rajdzie San Remo. W nim, podobnie jak w Nowej Zelandii, był trzeci. Przegrał jedynie z partnerami z zespołu Lancii, Alénem i Röhrlem. W sezonie 1983 zajął 7. miejsce w mistrzostwach świata. Zdobył 42 punkty.

Sezon 1984 Bettega rozpoczął od startu w styczniowym Rajdzie Monte Carlo. Wygrał w nim dwa odcinki specjalne, a rajd ukończył na 5. pozycji. W marcu Bettega wziął udział w Rajdzie Portugalii. Wygrał pięć odcinków specjalnych, a między 17. a 23. odcinkiem specjalnym był liderem tego rajdu. Ostatecznie zakończył go na 3. miejscu za dwoma Finami, Hannu Mikkolą i Markku Alénem. W kwietniu nie ukończył Rajdu Costa Smeralda, który odbył się w ramach mistrzostw Europy. W maju pojechał w Rajdzie Korsyki. Zwyciężył na dwunastu odcinkach specjalnych. Od 1. do 7. odcinka specjalnego był liderem, jednak na skutek problemów technicznych samochodu ukończył korsykański rajd na 7. miejscu. W drugiej połowie maja Bettega wystartował w Rajdzie Grecji. Zajął w nim 4. miejsce. Następnie Bettega wziął udział w Rajdzie San Remo. Wygrał osiem odcinków specjalnych, a rajd ten ukończył na 2. miejscu, najwyższym w swojej karierze. Do zwycięzcy Ariego Vatanena stracił 5:27 minuty. W listopadzie Bettega zaliczył start w mistrzostwach Europy, w Rajdzie San Marino, w którym zajął 3. lokatę. W mistrzostwach świata w sezonie 1984 Bettega zajął 5. miejsce. Zdobył 49 punktów.

Rok 1985 Bettega rozpoczął od startu w mistrzostwach Europy, w Rajdzie Costa Brava. Nie ukończył go, gdyż na 1. odcinku specjalnym uległ wypadkowi. W kwietniu pojechał w mistrzostwach świata, w Rajdzie Safari. Wycofał się z niego na skutek awarii silnika. W tym samym miesiącu wziął również udział w Rajdzie Costa Smeralda mistrzostwa Europy. Do jego mety dojechał na 2. miejscu, o 57 sekund za Dariem Cerrato.



                                     

1.4. Kariera Śmierć

W maju 1985 Bettega wystartował w swoim drugim rajdzie mistrzostw świata w sezonie, Rajdzie Korsyki. W pierwszym dniu rajdu, 2 maja, na pierwszym kilometrze 4. odcinka specjalnego Zérubia – Santa Giulia, samochód Lancia 037 prowadzony przez Bettegę przejechał prawy zakręt po długiej prostej, następnie wszedł w ciasny lewy zakręt. O godzinie 10:45 przy wyjściu z tego zakrętu wpadł w poślizg i ściął słupek. Następnie wpadł do 2.5-metrowego wąwozu i uderzył prawą stroną w drzewo. Uderzenie było na tyle silne, że dach Lancii został rozerwany. Pilot Bettegi Maurizio Perissinot nie odniósł żadnych obrażeń i o własnych siłach wyszedł z samochodu by ostrzec innych kierowców. Na miejsce wypadku najszybciej przybyli Massimo Biasion, Bernard Béguin i François Chatriot. Po 20 minutach od zdarzenia na miejsce przybyła karetka pogotowia, której lekarz stwierdził, iż Bettega zginął na miejscu.

                                     

1.5. Kariera Reakcje po śmierci Bettegi

Po wypadku Bettegi Rajd Korsyki był kontynuowany i wygrał go Francuz Bruno Saby jadący Renault 5 Maxi Turbo. Z udziału w rajdzie wycofali się inni kierowcy zespołu Lancii, Markku Alén i Massimo Biasion.

Śmierć Bettegi przyczyniła się do zakazu startów samochodami grupy B i spowodowała dyskusje i większe naciski na bezpieczeństwo kierowców. W tym samym dniu, rok później, także w Rajdzie Korsyki, zginął inny kierowca Lancii, Fin Henri Toivonen wraz ze swoim pilotem Sergiem Cresto. W kilka godzin po wypadku Toivonena, prezydent FISA Jean-Marie Balestre wydał zakaz startów autami grupy B, który wszedł w życie z początkiem 1987 roku. Zespoły Audi i Forda wycofały się z rywalizacji natychmiast, a pozostałe zespoły brały udział w rajdach do końca 1986 roku. Nie doszła również do skutku rywalizacja w planowanej grupie S. Od tamtej pory najlepsze samochody miały się ścigać w grupie A.

                                     

2. Pamięć o Bettedze

Bettega został pochowany 4 maja 1985 na cmentarzu w miejscowości Molveno, w której mieszkał z rodziną. W pogrzebie wzięła udział większość mieszkańców Molveno, a także tacy przedstawiciele świata rajdów jak: szef zespołu Lancii Cesare Fiorio, kierowcy i piloci Markku Alén, Adartico Vudafieri, Massimo Biasion, Tiziano Siviero Ilkka Kivimäki, Antonio Carello, Gianfranco Cunico czy Antonio Fassina, a także inni członkowie zespołu Lancii, prezydent CSIA Franco Serena i inni działacze włoskich związków motorowych.

Na Korsyce, w miejscu wypadku, ustawiono symboliczną tablicę poświęconą zmarłemu Bettedze.

Dla upamiętnienia Bettegi w mieście Bolonia podczas tamtejszego Motor Show odbywa się krótki rallysprint Memorial Attilio Bettega.

                                     

3. Życie prywatne

Bettega był żonaty z Isabellą, która kilkukrotnie była jego pilotką w rajdach. Miał z nią dwójkę dzieci: córkę Angelę i syna Alessandra. Alessandro, podobnie jak ojciec, został kierowcą rajdowym. Bettega wraz z rodziną mieszkał w miejscowości Molveno, w której jego rodzina posiadała hotel.