Poprzednia

ⓘ Ambona (architektura)




Ambona (architektura)
                                     

ⓘ Ambona (architektura)

Ambona przybierała różne formy architektoniczne: od trybuny wspartej na kolumnach V-VI wiek do konstrukcji zawieszonej na ścianie lub filarze z wejściem po schodkach. Ten drugi, najczęściej zachowany typ, rozwinięty w XVI wieku, złożony jest z korpusu-mównicy z parapetem pulpitem, zaplecka i baldachimu. Baldachim zdobi na podniebieniu zwykle gołębica, a wieńczy figura. Przykrycie pulpitu – w kolorze dnia, nadaje ambonie charakter miejsca liturgicznego. W poprzednich epokach ambona była często bogato zdobiona, a w czasach baroku przybierała wyszukane formy, np. łodzi. W niektórych kościołach były dwie a nawet trzy ambony, służące do dysput teologicznych.

W kościołach chrześcijańskich umieszczana była zazwyczaj po lewej stronie nawy głównej, w pobliżu prezbiterium. W XX wieku ze względu na rozwój nagłośnienia nie było już wymagane, żeby ambona była na podwyższeniu, co spowodowało masowe budowanie ambon w prezbiterium, w pobliżu ołtarza. Ambony takie przybierają postać mównicy: małego podwyższenia ze stołem, na którym kładzie się lekcjonarz. W rozumieniu liturgii katolickiej ambona jest stołem ołtarzem Słowa Bożego. Jest to miejsce, na którym odbywa się pierwsza część liturgii mszy świętej, czyli liturgia słowa. Na ambonie dokonuje się pierwszy akt liturgii – liturgia zstępująca, czyli przemawianie Boga do człowieka. Ambona może być wykorzystana jedynie do głoszenia słowa bożego, dlatego powinno się unikać traktowania jej jako miejsca do wygłaszania ogłoszeń miejscem do tego właściwym jest wobec tego miejsce przewodniczenia – z reguły okolica sedilii celebransa.

Według wskazań Soboru Watykańskiego II ambona powinna znajdować się w okolicy ołtarza, tak by umożliwić najlepszy kontakt mówcy ze słuchaczami. Nie powinna również być zbytnio wysoka ani rozbudowana, aby nie odciągać uwagi wiernych. W przypadku gdy miejsce celebransa gwarantuje wystarczającą komunikatywność, kazanie można wygłaszać z tego miejsca zamiast z ambony. Zalecenia te spowodowały odstąpienie od wygłaszania homilii z dotychczasowych ambon, a rozwój nagłośnienia – rezygnację z budowy nowych w pobliżu ołtarza.

W kościołach protestanckich ambona niekiedy jest połączona z ołtarzem głównym w jednolitą konstrukcję tzw. ambona ołtarzowa, będąc w nim z reguły umieszczona centralnie w miejscu, które w ołtarzu w kościele katolickim zajmuje obraz. Bywa też umieszczana nad ołtarzem.

W Kościele prawosławnym – podwyższone miejsce na środku kościoła przed królewską bramą, z którego diakon wygłasza ektenie, czyta Ewangelię, a kapłan wygłasza kazanie. Oznacza górę, z której nauczał Chrystus Kazanie na Górze, i kamień, z którego anioł głosił myroforom niewiastom niosącym wonności zmartwychwstanie Chrystusa. Z rzadka spotyka się jednak w cerkwiach prawosławnych ambony w formie znanej z kościołów katolickich; stosunkowo często w krajach bałkańskich, dalej na północ tylko wyjątkowo w Polsce np. w cerkwi w Zabłociu, woj. lubelskie.

Odpowiednikiem ambony w synagogach jest bima, a w meczetach – minbar.

                                     
  • czerwonego węgierskiego marmuru chrzcielnica z czarnego marmuru dębnickiego ambona z XVII wieku epitafium Stanisława Kucharskiego zm. 1619 Obok kościoła
  • umieszczone na belce tęczowej. Cennymi elementami wyposażenia są również rokokowa ambona z 1779, dwa siedemnastowieczne konfesjonały, chór z organami pochodzącymi
  • w., kamienna późnogotycka chrzcielnica z XVI w., rzeźbiona w piaskowcu ambona z 1592 r. Na ścianach w różnych miejscach zachowały się niewielkie fragmenty
  • Matki Boskiej z XVII wieku kamienna renesansowa chrzcielnica z 1545 roku ambona rokokowa dwa portale: Długoszowski i manierystyczny. murowana dzwonnica
  • obiektów drewnianej architektury sakralnej w Polsce, jako jeden z najcenniejszych drewnianych kościołów znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa
  • boczne barokowe z obrazami Ukrzyżowania i św. Antoni z XVII w. barokowa ambona z XVII w. organy z XVIII w. gotyckie rzeźby grupy Ukrzyżowania na belce
  • kościoła są ambona i konfesjonał pochodzące z XVIII wieku. Obok kościoła znajduje się murowana dzwonnica z 1881 roku. Szlak architektury drewnianej, wyd
  • obiektem wyposażenia o dużej wartości artystycznej jest ambona z XVIII w. Według Janiny Kochanowskiej ambona została wykonana w 1929 w stylu neobarokowym. Główny
  • przeniesione do katedry św. Jakuba w Szczecinie, pozostały barokowe stalle i ambona Przy kościele znajduje się niemiecki głaz pamiątkowy z wypisaną inskrypcją
  • pierwszej połowy XVIII wieku. Kościół w Szalowej znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa małopolskiego i uznawany jest za jeden z najcenniejszych

Użytkownicy również szukali:

...
...
...