Poprzednia

ⓘ Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w ZSRR




                                     

ⓘ Przedstawiciele dyplomatyczni Polski w ZSRR

Lista posłów i ambasadorów Polski w ZSRR obejmuje szefów misji dyplomatycznych w okresie 1924–1991, tj. od momentu nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich a Polską do rozpadu ZSRR i jego formalnego rozwiązania układem białowieskim 8 grudnia 1991.

                                     

1. Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w ZSRR

  • 1 lipca 1936 - 17 września 1939 Wacław Grzybowski ambasador
  • 12 kwietnia 1934 – 20 czerwca 1936 Juliusz Łukasiewicz ambasador wzajemne podniesienie szczebla przedstawicielstw
  • 20 grudnia 1924 - 10 grudnia 1926 Stanisław Kętrzyński poseł
  • 1 lutego 1933 - 12 kwietnia 1934 Juliusz Łukasiewicz poseł
  • 10 grudnia 1926 - 31 grudnia 1932 Stanisław Patek poseł
  • 27 czerwca 1924 - 20 grudnia 1924 Kazimierz Wyszyński kierownik poselstwa
  • 31 grudnia 1932 - 1 lutego 1933 Henryk Sokolnicki kierownik poselstwa
  • 19 stycznia 1924 - 18 czerwca 1924 Ludwik Darowski poseł

W chwili swej agresji na Polskę 17 września 1939 ZSRR uznał jednostronnie ustanie stosunków dyplomatycznych z Polską, stwierdzając w nocie do ambasadora RP w Moskwie Wacława Grzybowskiego nieprzyjętej przez dyplomatę zaprzestanie istnienia państwa polskiego i w konsekwencji nieważność wszystkich umów zawartych pomiędzy ZSRR a Polską, lub umów międzynarodowych z udziałem Polski i ZSRR jako sygnatariuszy. Po próbie zakwestionowania przez władze ZSRR immunitetu dyplomatycznego ambasador Wacław Grzybowski i polski personel dyplomatyczny opuścili terytorium ZSRR po interwencji dziekana korpusu, ambasadora III Rzeszy – Friedricha von Schulenburga. 30 lipca 1941 na skutek układu Sikorski-Majski stosunki dyplomatyczne wznowiono wstępnie na szczeblu chargé d’affaires, zaś od września 1941 – po nominacji Stanisława Kota na ambasadora Rządu RP w Moskwie, później Kujbyszewie – na poziomie ambasadorów. ZSRR wycofał się z umów zawartych z III Rzeszą 28 września 1939, stwierdzających zaprzestanie istnienia państwa polskiego i ustalających granicę pomiędzy ZSRR a III Rzeszą na terytorium Polski.

  • 15 września 1942 - 26 kwietnia 1943 Tadeusz Romer
  • 14 sierpnia 1941 - 5 września 1941 Józef Retinger chargé d’affaires
  • 1 września 1941 - 14 września 1942 Stanisław Kot

Dnia 26 kwietnia 1943 – po ujawnieniu przez III Rzeszę grobów ofiar zbrodni katyńskiej – ZSRR, wobec apelu Rządu RP do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w Genewie o zbadanie sprawy, jednostronnie zerwał stosunki dyplomatyczne z Polską.

                                     

2. Ambasadorowie Polski Ludowej w ZSRR

Dnia 1 sierpnia 1944 ZSRR ustanowił stosunki dyplomatyczne z Polskim Komitetem Wyzwolenia Narodowego. Przedstawicielem ZSRR przy PKWN został Nikołaj Bułganin. Pełne stosunki dyplomatyczne na poziomie ambasad pomiędzy ZSRR a Rządem Tymczasowym Rzeczypospolitej Polskiej zostały nawiązane 5 stycznia 1945.

  • 1982-1985 Stanisław Kociołek
  • 1947-1950 Marian Naszkowski
  • 1945-1946 Henryk Raabe
  • 1963-1964 Edmund Pszczółkowski
  • 1978-1982 Kazimierz Olszewski
  • 21 listopada 1989-1996 Stanisław Ciosek.
  • 1945 Zygmunt Modzelewski
  • 1944 Stefan Jędrychowski
  • 1959-1963 Bolesław Jaszczuk
  • 1953-1957 Wacław Lewikowski
  • 1957-1959 Tadeusz Gede
  • 1985-1989 Włodzimierz Natorf
  • 1968-1971 Jan Ptasiński
  • 1971 Zenon Nowak
                                     

3. Bibliografia, literatura

  • Wojciech Materski, Na widecie. II Rzeczpospolita wobec Sowietów 1918-1943. Warszawa 2005 Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN i Wyd. "Rytm”, ​ISBN 83-88490-84-2 ​, ​ISBN 83-7399-125-5 ​.
  • Historia dyplomacji polskiej t. VI, 1944/1945-1989, Warszawa 2010, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, ​ISBN 978-83-89607-94-2 ​
  • Historia dyplomacji polskiej t. V 1939-1945, Warszawa 1999, Wydawnictwo Naukowe PWN, ​ISBN 83-01-12808-9 ​