Poprzednia

ⓘ Kościół halowy




Kościół halowy
                                     

ⓘ Kościół halowy

Kościół halowy – kościół wielonawowy o nawach równej wysokości. Kościoły halowe są charakterystycznym typem kościołów w architekturze Europy Środkowej w okresie późnego gotyku.

                                     

1. Cechy

Inaczej niż w bazylice – w której nawy boczne są niższe od nawy głównej, dzięki czemu możliwe jest umieszczenie ponad nimi, w ścianach nawy głównej, okien zapewniających naturalne oświetlenie nawy głównej – nawa główna kościoła typu halowego jest oświetlona pośrednio, za pomocą okien umieszczonych w ścianach naw bocznych. Poszczególne nawy mogą być przykryte wspólnym dużym dachem lub osobnymi podłużnymi dachami dwuspadowymi, stosowane jest też rozwiązanie polegające na przekryciu nawy głównej dachem dwuspadowym, natomiast naw bocznych szeregiem dachów poprzecznych z bocznymi szczytami. Kościoły halowe charakteryzuje zwartość i jednoprzestrzenność zazwyczaj brak transeptu, brak wyodrębnionego prezbiterium. Liczba naw bywa różna – najczęściej są trójnawowe, niekiedy dwu- lub pięcionawowe. Zdecydowanie rzadziej spotyka się wariant kościołów halowych o nawach będących nierównej wysokości.

                                     

2. Przykłady

Niemcy, Austria i Szwajcaria

  • Monachium – katedra NMP Frauenkirche
  • Soest – Sankt Maria zur Wiese
  • Landshut – kościół św. Marcina

Francja

  • Tuluza – kościół podominikański hala 2-nawowa
  • Saint-Savin Vienne – kościół opactwa Saint-Savin-sur-Gartempe
                                     

2.1. Przykłady Polska

  • Kołobrzeg – katedra NMP 5-nawowa
  • Grudziądz – bazylika św. Mikołaja
  • Frombork – kościół katedralny NMP
  • Legnica - kościół św. Trójcy
  • Jawor – kościół św. Marcina
  • Biecz – kościół Bożego Ciała
  • Olkusz – kolegiata św. Andrzeja
  • Sandomierz – kościół NMP
  • Braniewo – kościół św. Katarzyny
  • Opole – kościół katedralny Świętego Krzyża
  • Kętrzyn – bazylika kolegiacka św. Jerzego, s nierówniej wysokości
  • Głogów – kolegiata Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Bączal Dolny – kościół Imienia Maryi
  • Dobre Miasto – kościół pokolegiacki
  • Kodeń – kościół Świętego Ducha
  • Chełmża – bazylika konkatedralna Świętej Trójcy
  • Lidzbark Warmiński – kolegiata Świętych Apostołów Piotra i Pawła
  • Elbląg – katedra św. Mikołaja
  • Olsztyn – kościół św. Jakuba
  • Gdańsk – kościół Mariacki, kościół św. Jana, kościół św. Mikołaja, kościół św. Brygidy, kościół św. Katarzyny, kościół pofranciszkański Trójcy św.
  • Nysa – kościół św. św. Jakuba i Agnieszki
  • Chełmno – Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Bydgoszcz – katedra św. Marcina i Mikołaja
  • Racibórz – kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
  • Wrocław – kolegiata Krzyża św., kościół NMP na Piasku, kościół św.św. Stanisława, Doroty i Wacława
  • Trzebiatów – kościół Macierzyństwa Najświętszej Marii Panny
  • Supraśl – Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy
  • Toruń – kościół św. Janów, kościół NMP
  • Szczecin – kościół św. Jakuba
  • Siedlce – Katedra Niepokalanego Poczęcia NMP neogotycki
  • Stargard – kościół św. Jana
  • Ziębice – kościół św. Jerzego 2-nawowa
  • Warszawa – bazylika archikatedralna św. Jana Chrzciciela


                                     

2.2. Przykłady Francja

  • Tuluza – kościół podominikański hala 2-nawowa
  • Saint-Savin Vienne – kościół opactwa Saint-Savin-sur-Gartempe