Poprzednia

ⓘ Mury miejskie w Bystrzycy Kłodzkiej




Mury miejskie w Bystrzycy Kłodzkiej
                                     

ⓘ Mury miejskie w Bystrzycy Kłodzkiej

Mury miejskie w Bystrzycy Kłodzkiej – pochodzący z okresu średniowiecza system umocnień obronnych miasta, o pierwotnej długości 1580 m. Znajdują się przy ul. Wojska Polskiego i ul. Międzyleśnej.

                                     

1. Historia

Budowę pierwszych obwarowań rozpoczęto około 1319 roku. Za ich wzniesienie król Jan Luksemburczyk w tymże roku przyznał miastu pełną samodzielność prawną, co postawiło Bystrzycę w rzędzie miast królewskich. W następnych wiekach były powiększane i modernizowane. Początkowo w murach były tylko dwie bramy wjazdowe do miasta Kłodzka i Wodna, około roku 1400 w obwarowaniach przebito furtę Wyszkowską zamurowaną w połowie XV wieku, a następnie dwie inne furty. Około 1500 roku w miejscu, w którym wcześniej była furta Wyszkowska, w okolicach kościoła parafialnego zbudowano Bramę Nową. W 1553 roku w okolicach obecnej ul. Międzyleśnej wybito w murach furtę Wodną, od której przeprowadzono zejście schodami do poziomu ulicy. W roku 1570, 1582 i 1593 odnotowano zawalenia się murów, co świadczy o tym, że w tym okresie były zaniedbane. Obwarowania były remontowano jeszcze w 1645 roku, a od połowy XVIII wieku były stopniowo wyburzane. Bramę Nową rozebrano w roku 1842, a rok później Bramę Kłodzką, z której pozostała tylko wieża. Po 1865 roku rozbiórkę murów przyśpieszono, a w roku 1870 zasypano fosę, w miejscu której urządzono planty.

Dziś XIV-wieczne mury obronne z trzema wieżami, zachowane niemal w całości, otaczają malowniczo stare miasto. Są kamienne, o grubości około 1 m, obecnie znacznie obniżone, są częściowo włączone w powstałe przy nich domy. Remontowano je w latach 1960-1962, natomiast pomiędzy r. 1970 a1977 przeprowadzono zabiegi konserwatorskie. W latach 2011-2014 wysokie mury obronne przy ul. Międzyleśnej zostały odrestaurowane i otrzymały iluminację nocną, mury przy ul. Wojska Polskiego odrestaurowane zostały w latach 2015-2016.

Decyzją wojewódzkiego konserwatora zabytków z dnia 10 lutego 1960 obwarowania zostały wpisane do rejestru zabytków.

                                     

2. Architektura

Obecnie najlepiej zachowane fragmenty obwarowań to: Brama Wodna, Baszta Kłodzka i Baszta Rycerska.

  • Baszta Rycerska - o podstawie 4.5 na 4.5 metra, w 1843 roku przerobiona na dzwonnicę sąsiadującego kościoła ewangelickiego, również zwieńczona hełmem ostrosłupowym.
  • Baszta Kłodzka - pozostałość po wyburzonej Bramie Kłodzkiej, o podstawie 5 na 5 metrów, posiada ceglane nakrycie ostrosłupowe.
  • Brama Wodna - budowla powstała na planie kwadratu o wymiarach około 7 na 7 metrów, wewnątrz jest ostrołukowy przejazd, ze sklepieniem kolebkowym, brama jest zwieńczona blankami i ostrosłupowym hełmem.
  • Wójtostwo - pozostałość po wieży obronnej, w roku 1776 częściowo wyburzonej i przebudowanej na dom mieszkalny.

Poza tym zachowały się duże fragmenty murów wzdłuż ulic Międzyleskiej i Wojska Polskiego, często wykorzystane jako elementy konstrukcyjne wybudowanych później domów.