Poprzednia

ⓘ Strażnica WOP Cieszyn




Strażnica WOP Cieszyn
                                     

ⓘ Strażnica WOP Cieszyn

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Cieszyn – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Cieszynie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską.

                                     

1. Formowanie i zmiany organizacyjne

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 45 komendy odcinka Jastrzębie Zdrój jako 205 strażnica WOP Cieszyn o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego.

Pierwszą siedzibą strażnicy do jesieni 1949 roku był zamek w Cieszynie, kiedy to strażnica została przeniesiona do koszar na ul. Parkowej później WOP, a obecnie Wojska Polskiego.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica została włączona w struktury 63 batalionowi Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 42 batalionu WOP w Cieszynie.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a Strażnica WOP Cieszyn otrzymała nr 211 w skali kraju.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Cieszyn była 1 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza w Gliwicach.

31 grudnia 1959 roku była jako 25 strażnica WOP I kategorii Cieszyn. 1 stycznia 1964 roku była jako 26 strażnica WOP lądowa I kategorii Cieszyn.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. "wysunięte stanowiska dowodzenia” zalążek przyszłych batalionów granicznych, którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego.

W 1983 roku Strażnica WOP Cieszyn włączona została w struktury Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie, a od połowy 1984 roku utworzonego batalionu granicznego WOP Cieszyn, jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Cieszynie.

Od 1989 roku stopniowo, po odejściu żołnierzy służby zasadniczej do rezerwy, strażnicę rozwiniętą przekształcano w strażnicę na czas "P” kadrową i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy już po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG.

Straż Graniczna: 15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica w Cieszynie przejęta została przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej w Cieszynie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Cieszynie Strażnica SG w Cieszynie.

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku, Strażnica SG w Cieszynie włączona została w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu.

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. "zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 15 października 2002 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Cieszynie. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej wraz z obsadą etatową, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Cieszynie GPK SG w Cieszynie.

                                     

2. Ochrona granicy

W październiku 1945 roku w ramach tworzących się Wojsk Ochrony Pogranicza na odcinku strażnicy został utworzony Przejściowy Punkt Kontrolny Cieszyn – drogowy III kategorii, którego załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów oraz środków transportu w przejściu granicznym:

  • Cieszyn most Wolności, most Przyjaźni-Český Těšín most Svobody, most Družby.
  • Cieszyn-Český Těšín kolejowe Kontrolę graniczną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga PPK Zebrzydowice – kolejowy I kategorii.

W 1947 roku na całym odcinku strażnicy wprowadzono zapory w miejscach dogodnych do przekroczenia granicy.

Od lat 60. XX wieku do połowy lat 80. XX w. na odcinku strażnicy w miejscowości Cieszyn do pełnienia służby w ochronie granicy, wykorzystywane były metalowe wieże obserwacyjne.

  • wieża nr 1 – w dzielnicy Błogocice
  • wieża nr 2 – w rejonie ulicy Frysztackiej.

Do lutego 1976 roku Strażnica WOP Cieszyn, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak graniczny nr III/275, wyłącznie znak gran. nr 292/1.

W lutym 1976 roku odcinek strażnicy został skrócony po przekazaniu części odcinka granicy Strażnicy WOP Leszna Górna, tj. od znaku gran. nr III/275 do wyłącznie znaku gran. nr III/279.

Do 31 grudnia 1989 roku, rozwinięta strażnica lądowa WOP Cieszyn I kategorii, a od 1 stycznia 1990 roku do 15 maja 1991 roku kadrowa Strażnica WOP Cieszyn, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/279, wyłącznie znak gran. nr 292/1 W tym odcinek granicy: lądowej od znaku gran. nr III/279 do znaku gran. nr III/281a, rzeką Olzą od znaku gran. nr III/281a do znaku gran. nr 292/1.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby
  • na korzyść Strażnicy WOP Leszna Górna do znaku gran. nr III/278.
  • na korzyść Strażnicy WOP Pogwizdów do znaku gran. nr 292/1.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z
  • Rejonowy Urząd Spraw Wewnętrznych w Cieszynie.
  • Graniczna Placówka Kontrolna Cieszyn
  • Sekcja Zwiadu WOP w Cieszynie
  • Strażnice WOP w: Lesznej Górnej i Pogwizdowie
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH Ochrana Statnich Hranic CSRS.

Straż Graniczna: W latach 16 maja 1991–31 stycznia 2001, Strażnica SG w Cieszynie ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był
  • Włącznie znak gran. nr I/79, wyłącznie do znaku gran. nr 92/1 (W tym odcinek granicy: lądowej od znaku gran. nr I/79 do znaku gran. nr I/81a, rzeką Olzą od znaku gran. nr I/81a do znaku gran. nr 92/1.
  • na korzyść Strażnicy SG w Pogwizdowie do znaku gran. nr 92/1.
  • na korzyść Strażnicy SG w Lesznej Górnej do znaku gran. nr I/78.

1 lutego 2001 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy po rozformowanej Strażnicy SG w Pogwizdowie, tj. od znaku gran. nr 92/1, wyłącznie do znaku gran. nr I/104/3 tj. odcinek w granicach gminy miejskiej Cieszyn.

W latach 1 lutego 2001–15 października 2002, Strażnica SG w Cieszynie ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Komendant strażnicy współdziałał w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.
  • Włącznie znak gran. nr I/79, wyłącznie znak gran. nr I/104/3.
                                     

3. Wydarzenia

  • 1960 – na odcinku strażnicy wprowadzono żołnierzy służby N niemundurowej – w ubraniach cywilnych. Przy ich pomocy zabezpieczano miasto Cieszyn.
  • 1973 – w strażnicy wprowadzono do służby granicznej noktowizory.
  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. "Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. "bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy.
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – Stan Wojenny w Polsce, normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe.


                                     

4. Strażnice sąsiednie

  • 204 strażnica WOP Punców ⇔ 205a strażnica WOP Pogwizdów – 1947
  • Strażnica WOP Leszna Górna ⇔ 2 strażnica WOP Pogwizdów II kategorii – 1956
  • Strażnica WOP Leszna Górna I kategorii ⇔ Strażnica WOP Pogwizdów II kategorii – do 16.04.1990
  • 204 strażnica WOP Punców ⇔ 206 strażnica WOP Kaczyce – 1946
  • 26 strażnica WOP Leszna Górna III kategorii ⇔ 24 strażnica WOP Pogwizdów III kategorii – 31.12.1959
  • 27 strażnica WOP Leszna Górna lądowa III kategorii ⇔ 25 strażnica WOP Pogwizdów lądowa III kategorii – 01.01.1964
  • 210 strażnica WOP Puńców ⇔ 212 strażnica WOP Pogwizdów – 1954
  • Strażnica kadrowa WOP Leszna Górna ⇔ Strażnica kadrowa WOP Pogwizdów – 17.04.1990–15.05.1991

Straż Graniczna:

  • Strażnica SG w Lesznej Górnej ⇔ Strażnica SG w Zebrzydowicach – 01.02.2001–15.10.2002.
  • Strażnica SG w Lesznej Górnej ⇔ Strażnica SG w Pogwizdowie – 16.05.1991–31.01.2001
                                     

5. Dowódcy/komendanci strażnicy

  • por. Stanisław Bajek
  • kpt. Zygmunt Pietrzak
  • kpt. Zbigniew Gniediuk był w 1976
  • ppor. Antoni Porębski 02.1951–01.02.1953
  • kpt. Roman Mazur 10.1986–01.04.1991
  • por. Jerzy Gołowkin 1978–1982
  • kpt. Tadeusz Klukowski
  • mjr Zenon Skowron 1982–1984
  • por. Wiesław Świętosławski 1984–10.1986

Komendanci strażnicy SG:

  • kpt. SG/mjr SG Józef Topór 02.1992–09.1993
  • por. SG/mjr SG Krzysztof Sulej 09.1993–15.10.2002 – do rozformowania.
  • por. SG Marek Kowalski 02.04.1991–02.1992

Użytkownicy również szukali:

...
...
...