Poprzednia

ⓘ Szpila (szachy)




                                     

ⓘ Szpila (szachy)

Szpila – atak na dwie bierki szachowe, ustawione w jednej linii, podobny do związania. Rzeczywiście, szpila jest czasami nazywana "odwróconym związaniem”; różnica polega na tym, że w przypadku szpili cenniejsza bierka stoi przed bierką o mniejszej lub równej wartości. Przeciwnik musi ruszyć się cenniejszą bierką aby jej nie stracić, tym samym odsłaniając mniej cenną bierkę i spisując ją na straty. Wilshire Book Company). Figury długodystansowe mogą pełnić rolę szpili.

                                     

1. Typy szpili

Wyróżniamy dwa typy szpili: absolutna i względna. W przypadku szpili absolutnej król jest szachowany, więc gracz musi zażegnać groźbę według zasad gry w szachy. W przypadku szpili względnej bierką atakowaną nie jest król, a więc zawodnik "szpilowany” nie musi jej ruszać.

                                     

1.1. Typy szpili Szpila względna

Na diagramie przy ruchu czarnych, czarny hetman jest "szpilowany” przez gońca białych. By nie stracić hetmana, czarne muszą ruszyć się nim, a w następnym ruchu białe zdobędą wieżę. Jest to szpila względna: czarne najprawdopodobniej ruszą się hetmanem, który jest cenniejszy od wieży, ale wybór należy do nich.

                                     

1.2. Typy szpili Szpila absolutna

Na diagramie przy ruchu białych, biały król jest "szpilowany” przez czarnego gońca. Jest to szpila absolutna, ponieważ reguły szachów zobowiązują białych do odpowiedzi na szacha jeśli to możliwe. Gdy białe wykonają jedno z możliwych posunięć, czarne zbiją białego hetmana.

Jako że szpila jest bezpośrednim atakiem na cenniejszą figurę, powszechnie uważa się go za znacznie silniejszą i skuteczniejszą groźbę niż związanie. Ofiara "szpili” często nie uniknie straty materiału choć jest to możliwe, na przykład gdy 1 możemy zaszachować, zmuszamy przeciwnika do ucieczki od szacha zamiast zbicia naszej figury, lub 2) gdy możemy zasłonić silniejszą figurę słabszą); pytanie tylko – jak dużej. Ze szpilą mamy do czynienia rzadziej niż ze związaniem. Jednak gdy się już zdarzy, często jest kluczowy dla wyniku partii.

                                     

2. Przykład z partii

W partii rozegranej w 1989 r. między Nigelem Shortem i Rafajelem Wahanianem, białe poświęciły gońca by zyskać hetmana poprzez szpilę. Białe dopiero co zagrały 51. Ge5+. Gdy czarne zagrają 51.K:e5 by uniknąć natychmiastowej straty hetmana, 52.Hc3+ zdobywa go poprzez szpilę. W tej pozycji czarne poddały się.

                                     
  • przykładem pozornego związania jest mat Legala. Podwójne uderzenie Szpila W.Litmanowicz, J.Giżycki, Szachy od A do Z tom II, Warszawa 1987, str. 1366 - 1367