Poprzednia

ⓘ Hub and spoke




                                     

ⓘ Hub and spoke

Model Hub and Spoke – model zakładający istnienie węzła transportowego oraz zasilających go promienistych linii transportowych. Transport w ramach tego systemu następuje najpierw do węzła transportowego, a następnie od węzła do wybranego celu.

Model transportu hubowego jest często stosowany w transporcie oraz logistyce i stanowi alternatywę dla systemu "siatkowego”, polegającego na bezpośredniej komunikacji między punktami początkowym i końcowym. Z punktu widzenia klienta zaletą systemu jest łatwość i intuicyjność planowania podróży.

                                     

1. Hub & Spoke w lotnictwie

W transporcie lotniczym system H&S jest określany również jako hubbing za IATA, ICAO. Optymalizacja systemu H&S przejawia się w fakcie, że pasażerowie z poszczególnych punktów przylatują, a następnie odlatują z węzła piasty, hubu w krótkim przedziale czasowym. Tym samym pasażer przylatujący z jakiegokolwiek punktu może uzyskać połączenie za pośrednictwem samolotów odlatujących do wielu innych punktów. Siła takiego systemu w transporcie lotniczym polega na możliwości łączenia pasażerów podróżujących z wielu par miast w jednym statku powietrznym, umożliwiając tym samym oferowanie na trasach, które w przeciwnym przypadku nie byłyby dochodowe. System H&S działa poprzez tworzenie fal przylotowo–odlotowych z/do różnych punktów szprych w węźle hubie w przedziałach czasowych minimalizujących czas przesiadki.

Największe huby lotnicze świata to amerykański Atlanta–Hartsfield–Jackson, który obsłużył w roku 2016 104.2 mln pasażerów, Dubaj 83.6 mln pasażerów, londyńskie Heathrow 71 mln pasażerów i port lotniczy w Hongkongu 68.1 mln pasażerów.

                                     

2. Hub & Spoke w kolejnictwie

System H&S jest wykorzystywany również w transporcie kolejowym, gdzie obniża on zapotrzebowanie na tabor, zużycie energii, obciążenie środowiska i koszty transportu. System H&S jest wybierany głównie w państwach o regularnym kształcie i silnie wykształconych ośrodkach centralnych położonych w środkowej części kraju zazwyczaj dawniejszych stolicach krajów o silnej władzy królewskiej.

Dobrym przykładem jest w tym zakresie Francja oraz Hiszpania.

We Francji rolę węzła TGV pełni Paryż z powodu czołowego układu głównych dworców Paryża nie ma tam jednak jednego wspólnego dworca dla wszystkich pociągów tej klasy.

W Hiszpanii system kolei dużych prędkości AVE zbudowany jest także w oparciu o model piasta–szprychy, a węzłem hubem dla całego krajowego transportu dużych prędkości jest dworzec Puerta de Atocha w Madrycie.

Polski system ekspresów IC/EIC operuje również w tym modelu, a rolę węzła pełni Dworzec Centralny.

Układy komunikacyjne oparte o model H&S występują również w kolejowym transporcie regionalnym, zwłaszcza w regionach o silnie wykształconych głównych ośrodkach miejskich, np. Mazowsze, Wielkopolska, Dolny Śląsk, Małopolska.