Poprzednia

ⓘ Gospodarka Rosji




Gospodarka Rosji
                                     

ⓘ Gospodarka Rosji

Gospodarka Rosji – gospodarka mieszana zaliczana do rozwijających się, a zarazem należąca do światowej czołówki w kontekście potencjału gospodarczego, ósma co do wielkości na świecie pod względem nominalnej wartości PKB, natomiast pod względem wielkości PKB ważonego parytetem siły nabywczej czwarta co do wielkości w Azji i jedenasta na świecie. Rosja posiada rezerwy walutowe szacowane na 360.8 mld USD.

                                     

1. Charakterystyka

Rosja jest jednym z nielicznych państw na świecie oraz jednym z trzech państw Azji obok Turcji i Kazachstanu, którego terytorium jest położone na dwóch kontynentach. Jednocześnie jest jedynym państwem na świecie, którego tak duże obszary są umiejscowione zarówno na kontynencie europejskim, jak i azjatyckim. Takie położenie stwarza doskonałe warunki do rozwoju potencjału transportowego. Przejawia się to w przypadku Rosji między innymi w prowadzonym na bardzo dużą skalę transporcie surowców energetycznych, wydobywanych na terenie tego kraju, które trafiają do wielu państw europejskich i azjatyckich – w tym Polski i Niemiec – za pośrednictwem sieci rurociągów.

Rosyjska gospodarka ma bardzo duży potencjał rozwojowy. W państwie tym znajdują się największe na świecie zasoby surowców naturalnych, w tym drewna, cennych metali, a przede wszystkim paliw płynnych i surowców energetycznych. W związku z powyższym Rosja dysponuje największymi na świecie źródłami energii. Ponadto na terenie tego państwa znajduje się również czwarta część światowych zasobów wody słodkiej.

Zarówno ropa naftowa, jak i gaz ziemny mogą być w Rosji wydobywane bez restrykcji kwot produkcyjnych nakładanych przez OPEC na swoich członków Rosja nie należy do tej organizacji. W ostatnich latach produkcja ropy naftowej oraz polityka związana z transportem pozyskiwanych surowców energetycznych stała się nie tylko głównym źródłem wzrostu gospodarki, ale także środkiem geostrategicznego nacisku na rządy niektórych państw w Europie i Azji. Dodatkowym czynnikiem rzutującym na fakt prowadzenia w tym sektorze aktywnej polityki przez Rosję jest fakt, iż państwo to jest największym na świecie producentem ropy naftowej. W 2014 Rosja wydobywała 10.85 mln baryłek dziennie, co dawało jej trzecie miejsce na świecie Arabia Saudyjska w tym samym czasie zajmowała drugą pozycję z wydobyciem na poziomie 11.62 mln baryłek dziennie, a Stany Zjednoczone były pierwsze przy wydobyciu szacowanym na 13.97 mln baryłek dziennie.

                                     

1.1. Charakterystyka Członkostwo w organizacjach międzynarodowych

Federacja Rosyjska jest członkiem wielu organizacji o charakterze polityczno-gospodarczym. Należy do: Wspólnoty Niepodległych państw jako kraj nieformalnie przewodzący tej organizacji, Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej, Szanghajskiej Organizacji Współpracy, Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, Rady Państw Morza Bałtyckiego, APEC, WTO, G20. Odgrywa znacząca rolę w polityce międzynarodowej, w tym również w światowej polityce gospodarczej.

                                     

2. Historia gospodarcza Federacji Rosyjskiej

Od czasu rozpadu Związku Radzieckiego Rosja doświadczyła poważnych zmian, dokonując transformacji z gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej, znacznie bardziej otwartej na rynki zagraniczne. Reformy gospodarcze przeprowadzone w latach 90. poprzedniego stulecia polegały m.in. na prywatyzacji wielu sektorów przemysłu i rolnictwa, aczkolwiek z poważnymi wyjątkami jeśli chodzi o sektory energetyczny, zbrojeniowy i im pokrewne. Proces prywatyzacji został przeprowadzony w sposób gwałtowny, wręcz niekontrolowany. Jednym z jego aspektów był mocno krytykowany w późniejszym czasie schemat "zamiany długów na udziały” ang. "loans-for-shares scheme” za pomocą którego wiele dużych i zyskownych przedsiębiorstw, należących dotychczas do państwa, zostało przejętych – niejednokrotnie za przysłowiowego rubla – przez wąską grupę oligarchów, którzy w późniejszym czasie w znaczący sposób zaczęli wpływać na politykę regionalną, a część z nich przejawiała nawet aspiracje polityczne na szczeblu federalnym. Można zaryzykować twierdzenie, że w wyniku prywatyzacji nastąpiła powtórna koncentracja własności – w tym przypadku dotyczyła ona bardzo wąskiej kasty uprzywilejowanych. Warto zauważyć, że w 2011 roku w Moskwie mieszkało najwięcej miliarderów na świecie.

W 2008 i w pierwszych miesiącach 2009 r. Rosja doświadczyła pierwszej recesji po dziesięciu latach nieprzerwanego, dynamicznego wzrostu gospodarczego, po czym gospodarka ustabilizowała się przechodząc w fazę powolnego wzrostu w latach 2009–2012. Pomimo głębokiej, ale jednocześnie krótkiej recesji, na gospodarkę rosyjską nie wpłynął w sposób znaczący globalny kryzys finansowy. Stało się tak głównie z powodu zastosowania krótkoterminowych polityk makroekonomicznych, które pomogły gospodarce przetrwać niebezpieczny okres, a także z uwagi na bardzo niski poziom długu publicznego.

Rząd rosyjski przewidywał stabilne tempo wzrostu w kolejnych latach na poziomie około 3.4% PKB, jednakże duży spadek cen ropy naftowej na światowym rynku surowców mocno zrewidował te prognozy. W 2015 roku gospodarka rosyjska skurczyła się o 3.7%.



                                     

3. Waluta

Podstawową walutą w Rosji jest rubel symbol: RUB, dzielący się na 100 kopiejek. Historia tej waluty sięga XIII, kiedy to został wprowadzony w Republice Nowogrodzkiej jako odpowiednik nowogrodzkiej grzywny srebra; był emitowany w postaci srebrnych sztabek i odpowiadał 200 diengom.

Jest wiele teorii dotyczących pochodzenia słowa "rubel”. Wszystkie one różnią się w szczegółach, ale łączy je jeden punkt wspólny, a mianowicie każda z nich wskazuje na czasownik "ciąć”, od którego ma pochodzić nazwa waluty.

29 czerwca 2006 roku kurs rubla został uwolniony – od tej pory jego wartość ustala rynek do tego czasu kurs rubla był ustalany przez Centralny Bank Rosji. 11 grudnia 2013 średni kurs NBP rubla w stosunku do złotego wynosił 0.0929 1 RUB = 0.0929 PLN. 12 grudnia 2014 średni kurs NBP rubla w stosunku do złotego wynosił 0.0587 PLN.

                                     

4. Produkt krajowy brutto

W 2012 produkt krajowy brutto wyniósł 2.015 bln USD. Na jednego mieszkańca przypadało wówczas 18 tys. USD w 2010 było to 16.6 tys. USD, a w 2011 – 17.3 tys. USD.

W kolejnych latach rosyjska gospodarka PKB rosła: w 2010 roku o 4.5 proc., 2011 r. – 4.3 proc., 2012 r. – 3.4 proc., 2013 r. – 1.3 proc. i w 2014 – 0.6 proc. Gospodarka Rosji w pierwszym kwartale 2015 roku skurczyła się o 1.9 proc. w ujęciu rocznym.

Struktura PKB

Struktura PKB Rosji w 2012 roku przedstawiała się następująco:

  • finanse i usługi – 17.1%
  • handel – 19.7%
  • górnictwo kopalnictwo – 10.9%
  • budownictwo – 6.5%
  • administracja publiczna, edukacja, zdrowie i obrona narodowa – 13.5%
  • rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo – 3.9%
  • transport i łączność – 8.2%
  • produkcja, dystrybucja energii elektrycznej, gazu i wody, i innych mediów – 5.1%
  • produkcja przemysłowa – 15.2%
                                     

5. Handel zagraniczny

Rosyjskimi towarami eksportowymi są: ropa naftowa, gaz ziemny, rudy żelaza i innych metali, drewno i wyroby drewniane, węgiel kamienny, produkty rolnicze, wyroby chemiczne, stal i żelazo, broń, maszyny. Główne kierunki eksportu w 2014 roku: Holandia 13.7%, Chiny 7.5%, Niemcy 7.5%, Włochy 7.2%, Turcja 5%. Główni partnerzy importowi: Chiny 17.8%, Niemcy 11.5%, Stany Zjednoczone 6.6%, Włochy 4.5%, Białoruś 4.1%. W 2014 roku wartość eksportu 520.3 mld USD była ponad 1.6 raza większa od importu 323.9 mld USD. Według SIPRI Rosja jest największym na świecie eksporterem ciężkiej broni konwencjonalnej. Surowce mineralne i drewno oraz wyroby z tychże materiałów wykonane stanowiły w 2013 roku ok. 80% wartości eksportu, co powoduje dużą wrażliwość rosyjskiej gospodarki na wahania światowych cen surowców.

                                     

6. Nierówności społeczne

Jednym z największych problemów współczesnego społeczeństwa rosyjskiego jest występowanie dużych nierówności społecznych wynikających z dużej dysproporcji w rozkładzie dochodów pomiędzy poszczególnymi grupami społecznymi. Podczas gdy na świecie miliarderzy dysponują 1–2% bogactwa narodowego, w Rosji do 110 miliarderów należy 35% całego bogactwa. Tabela pokazuje względny współczynnik proporcji dochodów 10% najbogatszych obywateli rosyjskich w stosunku do 10% najbiedniejszych. Można zaobserwować, że w 2012 roku dochody 10% najbogatszej części społeczeństwa były ponad szesnastokrotnie wyższe niż dochody 10% najbiedniejszej części, przy czym dynamika zmian wskazuje się na pogłębianie tego trendu.

                                     

7.1. Sektory gospodarki rosyjskiej Rolnictwo

Rolnictwo w 2014 roku stanowiło 4.2% PKB. Główne wyroby rolnicze: ziarno słonecznika, jęczmień, owies, gryka, porzeczka, malina, agrest – 1. miejsce na świecie; żyto, marchew – 2. miejsce; suszony groch, pszenica, ziemniaki, dynia, kapusta, rzepa, ogórek, len i konopie – 3. miejsce; burak cukrowy, pszenżyto – 4. miejsce; cebula – 8. miejsce; pomidory, jabłka – 9. miejsce; soja – 10. miejsce. Rozwinięta hodowla drobiu – 4. miejsce na świecie, trzody – 7. miejsce, koni – 10. miejsce i bydła – 13. miejsce. Połów i hodowla ryb – 8. miejsce na świecie. Produkcja piwa – 4. miejsce na świecie, surowca drzewnego – 4. miejsce, paneli drewnianych – 2. miejsce.

                                     

7.2. Sektory gospodarki rosyjskiej Przemysł

Federacja Rosyjska posiada znaczny potencjał przemysłowy. Duża część zakładów przemysłowych została zbudowana w czasie ZSRR, przy czym większość z nich zostało znacznie zmodernizowanych po 1991 roku. Dynamikę produkcji przemysłowej w latach 1999–2015 przedstawia poniższa tabela.

                                     

7.3. Sektory gospodarki rosyjskiej Przemysł zbrojeniowy

W rosyjskim przemyśle zbrojeniowym jest zatrudnionych 2.5–3 mln ludzi, co stanowi około 20% wszystkich miejsc pracy w sektorze przemysłowym. Rosja jest drugim na świecie po Stanach Zjednoczonych największym eksporterem broni konwencjonalnej. W latach 2000–2008 wartość eksportu rosyjskiej broni wzrosła ponad dwukrotnie – z około 3.7 do około 8 mld USD. W kolejnych latach wzrost eksportu rosyjskiej broni był równie dynamiczny. W 2012 roku wartość eksportu tej gałęzi przemysłu wyniosła 15.16 mld USD, a w 2013 – 15.7 mld USD. Za 85% eksportu odpowiada przedsiębiorstwo państwowe Rosoboronexport w 2013 roku wyeksportowało ono wytwory przemysłu zbrojeniowego o wartości 13.2 mld USD. Przewidywany jest stały trend wzrostowy. Do 2050 roku Rosja zamierza czterokrotnie zwiększyć eksport broni, który ma osiągnąć do tego czasu roczną wartość 50 mld USD. Zakłada się, iż dystans do Stanów Zjednoczonych, które są największym eksporterem broni na świecie, ma się systematycznie zmniejszać. Założenie to pokrywa się z utrzymującą się od dłuższego czasu dynamiką eksportu, która jest obserwowana w tym sektorze. Broń jest eksportowana do około 80 państw, przy czym jej największymi odbiorcami w ostatnich latach były: Indie, Chiny, Wietnam, Indonezja, Algieria, Wenezuela, Malezja, Iran oraz Serbia. W 2013 roku największym importerem rosyjskiej broni były Indie – wartość eksportu produktów przemysłu zbrojeniowego do tego państwa wyniosła 4.78 mld USD, co stanowiło mniej więcej trzecią część całego rosyjskiego eksportu w tym sektorze, który w tym samym roku wyniósł 15.7 mld USD. Państwo to jest głównym odbiorcą rosyjskiej broni od 2007 roku.

  • Wybrane produkty rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego

Na opublikowanej 22 lipca 2013 liście "Defense News Top 100”, która prezentuje przychody stu największych przedsiębiorstw przemysłu zbrojeniowego, znajduje się 7 rosyjskich producentów broni:

  • United Engine Corporation
  • Irkut 62. miejsce na liście, przychody w 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 1.045 mld USD; 68.3% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej
  • Suchoj 43. miejsce na liście, przychody w 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 2.270 mld USD; 96% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej
  • Russian Helicopters 24. miejsce na liście, przychody w 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 3.489 mld USD; 86.4% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej
  • PWO Almaz-Antej 14. miejsce na liście, przychody w 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 5.754 mld USD; 94% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej
  • MiG 93. miejsce na liście, przychody w 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 578.151 mln USD; 99.9% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej.
  • RTI 80. miejsce na liście, przychody 2012 pochodzące z produkcji zbrojeniowej – 801.754 mln USD; 33.8% przychodów pochodziło z produkcji zbrojeniowej

Podobna lista opublikowana dwa lata później, 29 lipca 2015. Znalazło się na niej również 7 rosyjskich przedsiębiorstw, przy czym poprzednio wymienione zajęły wyższe pozycje:

  • Russian Helicopters 23. miejsce na liście
  • UralVagonZavod 52. miejsce na liście
  • KTRW ros. Корпорация "Тактическое ракетное вооружение” – КТРВ, 31. miejsce na liście
  • United Engine Corporation 26. miejsce na liście
  • Połączona Korporacja Lotnicza ros. Объединённая Авиастроительная Корпорация, 14. miejsce na liście
  • AFK Sistema 69. miejsce na liście.
  • PWO Almaz-Antej 11. miejsce na liście

Dynamikę eksportu produktów rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego przedstawia poniższa tabela.



                                     
  • imigrantów z Rosji i Iraku. Został nazwany na cześć Dov Grunera, członka podziemnej żydowskiej organizacji militarnej Irgun. Gospodarka moszawu opiera
  • Miedwieżjogorsku znajdował się zarząd tej budowy. Po rozpadzie Związku Radzieckiego gospodarka miasta, jak i całej Karelii znalazła się w kryzysie, co jest przyczyną
  • zabudowań, 15 października 1985 r. Łangiepas otrzymał prawa miejskie. Gospodarka miasta jest ściśle związana z eksploatacją ropy naftowej i gazu ziemnego
  • Okręgu. W 1996 miasto powiększono o osady Mansijskij i Komsomolskij - 2 Gospodarka miasta związana jest głównie z przemysłem naftowym oraz drzewnym. Działają
  • Polski, Rosji i Niemiec. Nazwany na cześć pisarza Josefa Chajjima Brennera, który zginął w trakcie arabskich rozruchów w Jafie w 1921. Gospodarka kibucu
  • obowiązywał czas standardowy zimowy strefy UTC 3: 00, a czas letni UTC 4: 00. Gospodarka Nienieckiego Okręgu Autonomicznego zdominowana jest przez wydobycie ropy
  • głównego szlaku odchodzi tu linia boczna Tajga - Biały Jar idąca na Tomsk. Gospodarka miasta oparta głównie na obsłudze kolei, także fabryki przemysłu spożywczego
  • naftowej i gazu ziemnego. Prawa miejskie Miegion posiada od 23 lipca 1980 r. Gospodarka miejska zależna jest w bardzo dużym stopniu od eksploatacji ropy naftowej
  • ropy naftowej i gazu ziemnego, prawa miejskie od 15 października 1985 r. Gospodarka miasta związana jest ściśle z przemysłem naftowym. W mieście od 1996 r

Użytkownicy również szukali:

gospodarka rosji 2017, gospodarka rosji a polski, kryzys w rosji 2019,

...
...
...