Poprzednia

ⓘ Czesław Ganowicz




Czesław Ganowicz
                                     

ⓘ Czesław Ganowicz

Czesław Ganowicz – lekarz medycyny, pisarz, filozof i działacz społeczno-polityczny. W swoich utworach literackich posługiwał się podwójnym nazwiskiem "Ogonow-Ganowicz”, które jak twierdził wywodziło się z tradycji rodzinnej.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w rodzinie gostyńskiego oberżysty Karola Ganowicza i jego żony Cecylii z Kaczmarkiewiczów. Po ukończeniu szkoły podstawowej uczęszczał do Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu. Świadectwo maturalne uzyskał w 1902 roku. Naukę kontynuował na uczelniach w Lipsku, Wrocławiu oraz na Uniwersytecie Ludwika i Maksymiliana w Monachium. Studiował prawo, filozofię, psychologię i medycynę specjalność psychiatria i neurologia. Prawo wykonywania zawodu lekarza uzyskał w Monachium w 1908 roku. W szkole średniej i na studiach brał udział w tajnej pracy oświatowej i niepodległościowej. W Monachium zaprzyjaźnił się ze Stanisławem Przybyszewskim. Ganowicz był w znacznie lepszej sytuacji finansowej i często wspomagał pisarza, pokrywając jego wydatki. Wysoko cenił Przybyszewskiego i jego twórczość, co podkreślał w wielu artykułach publikowanych w "Kurierze Poznańskim”.

Po studiach został lekarzem okrętowym. Zwiedził Kamerun i Wyspy Kanaryjskie. Podróżował również po Grecji, Włoszech, Turcji i Francji. W latach 1911–1916 prowadził praktykę lekarską w Kudowie Zdroju i Poznaniu. Od 1915 do 1919 roku praktykował w Międzychodzie. W czasie powstania wielkopolskiego i tuż po nim, prowadził energiczne działania w kierunku przyłączenia Międzychodu do Polski. Naraził się tym władzom pruskim i został zatrzymany w więzieniu w Międzyrzeczu. W tym czasie Grenzschutz kilkakrotnie przeszukał jego mieszkanie w Międzychodzie. W 1921 ponownie zamieszkał w Poznaniu. Pracował w tym czasie jako referent wydziału zdrowia przy Urzędzie Wojewódzkim do 1923. W 1926 przeniósł się do Gołubia, a w listopadzie 1927 roku otworzył praktykę w Inowrocławiu. Specjalizował się w chorobach serca i układu nerwowego. Z dobrymi efektem stosował solankę, borowinę i szczawy. W drugiej połowie lat trzydziestych większość czasu spędzał w swoim majątku w Roszkowie z uwagi na ciężką i stale postępującą chorobę, której nabawił się w trakcie pobytu w więzieniu w Międzyrzeczu.

Od 1910 należał do Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Był członkiem Sodalicji Mariańskiej i zwolennikiem prawicowo-konserwatywnych poglądów Romana Dmowskiego. W latach trzydziestych był prezesem Koła Stronnictwa Narodowego w Inowrocławiu. W 1933 roku stanął przed sądem oskarżony o obrazę rządu. Został ukarany grzywną oraz miesięcznym aresztem w zawieszeniu.

Ożenił się z Janiną Czesławą Wentzel, córką Karola i Heleny ze Stabrowskich ślub w Poznaniu w 1908. Z tego związku urodziło się dwoje dzieci: Zbigniew Marian 1912 i Krystyna 1913. Córka była szybowniczką. W 1935 zdobyła rekord Polski w wysokości lotu. Jako pierwsza na świecie odbyła nocny lot żaglowy. Zbigniew Ganowicz ukończył studnia na Uniwersytecie Poznańskim. W roku akademickim 1938/39 zdobył zawód inżyniera rolnika. Zmobilizowany w stopniu podporucznika do 15 Pułku Ułanów Poznańskich, poległ pod Młocinami 19 września 1939 roku. Został pochowany na cmentarzu Wawrzyszewskim w Warszawie.

Czesław Ganowicz zmarł 23 grudnia 1938 roku w Roszkowie koło Jarocina w domu swojego szwagra Seweryna Ozdowskiego. Pogrzeb przeistoczył się w lokalną manifestacją o charakterze narodowym. Janina z Wentzlów Ganowiczowa zmarła w Roszkowie kilkanaście dni po swoim mężu, 5 stycznia 1939 roku. Oboje zostali pochowani w grobowcu Ozdowskich na cmentarzu przy parafii św. Marcina w Jarocinie.

                                     

2. Twórczość

Czesław Ganowicz pozostawił po sobie wiele prac naukowych i literackich. Publikował między innymi w Filarecie, Zecie i Ruchu Kulturalnym. Jego wiersze drukował Kurier Poznański. Pierwszym większym dziełem był dramat w trzech aktach pt. "Dola”, wystawiony w Teatrze Polskim w Poznaniu w 1913 roku. Obszerne dzieło filozoficzne "Trylogia ludzkiego bytu”, zostało wydane w Poznaniu w 1921 roku. Swoje poglądy filozoficzne, oparte na wierze i etyce katolickiej, zawarł w "Wedach” - trzytomowym dziele, któremu poświęcał każdą wolna chwilę. Wydał je nakładem własnym w latach 1925–1929. Sprawom żydowskim poświęcił broszurę pt. "Odwieczna walka na tle współczesnego zmagania się ducha chrześcijańskiego z duszą żydowską” 1923.