Poprzednia

ⓘ Skarb kotowicki




Skarb kotowicki
                                     

ⓘ Skarb kotowicki

Skarb kotowicki – znalezisko archeologiczne, kolekcja wczesnośredniowiecznych, co najmniej 1090 monet i 300 ozdób srebrnych znalezionych 6 grudnia 1972 w Komorowicach w piasku pochodzącym ze żwirowni w Kotowicach, zakopanych nie wcześniej niż w 983 roku.

Odzyskana część znalezisk, zachowanych najczęściej w stanie uszkodzonym lub fragmentarycznym, znajduje się w zbiorach Muzeum Archeologicznego oraz Gabinetu Numizmatyczno–Sfragistycznego Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu.

                                     

1. Historia skarbu

W dniu 6 grudnia 1972 w Komorowicach, w piasku pochodzącym z obecnie nieczynnej żwirowni znajdującej się na południowy–wschód od wsi Kotowice, robotnicy Doświadczalnych Zakładów Zootechnicznych w Siechnicach podczas budowy owczarni dostrzegli rozbity garnek naczynie gliniane ze srebrnymi ozdobami i monetami. Część z nich została wrzucona do betoniarki, część rozkradziona. O odkryciu powiadomiono kierownika Gabinetu Numizmatycznego Muzeum Narodowego we Wrocławiu mgr J. Smacką. Zabezpieczono jednak jedynie niewielką część skarbu i niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami nie powiadomiono wojewódzkiego konserwatora zabytków. Prywatni kolekcjonerzy z Krakowa zwrócili uwagę na to znalezisko Muzeum Narodowemu w Krakowie, które w połowie marca 1973 poinformowało konserwatora zabytków archeologicznych na ówczesne województwo wrocławskie. Dopiero po tym zawiadomieniu podjęto akcję poszukiwawczą, w wyniku której odzyskano około 300 monet i ozdób znajdujących się w posiadaniu 60 osób prywatnych, doprowadzono do rozbiórki budynku gospodarskiego wykuwając około 720 monet oraz ozdób całych i połamanych, odzyskując ostatecznie około 75% pierwotnej zawartości skarbu.

                                     

2. Inwentaryzacja znaleziska

Skarb kotowicki składa się co najmniej 300 srebrnych ozdób i ponad 1090 srebrnych monet, najczęściej uszkodzonych i zachowanych w niewielkich fragmentach, i nie doczekał się do tej pory kompleksowego opracowania i opublikowania.

Monety wchodzące w skład skarbu to:

  • monety bawarskie – króla Arnulfa, książąt bawarskich Henryka I, Henryka II, Ottona i Henryka III
  • 69 półbrakteatów z Hedeby
  • 204 arabskie dirhemy
  • monety zachodnioszwabskie ze Strasburga i Breisach
  • denary frankońskie z Moguncji, Spiry i Wormacji
  • 39 monet czeskich typu bawarskiego, typu II i starsze odmiany typu III
  • denary z Pawii
  • 2 fragmenty miliarensów bizantyjskich
  • denary lotaryńskie z Metzu
  • 894 różnych monet zachodnioeuropejskich w tym denary i półbrakteaty 167 całych i 719 fragmentów
  • denary nadreńskie – cesarza Ottona I
  • denary krzyżowe typu II
  • monety wschodnioszwabskie z Augsburga – biskupa Ulryka i księcia Henryka III

Ozdoby srebrne wykonane najczęściej techniką filigranu to:

  • ozdoby gotowe – najlepiej zachowane zausznice, paciorki i klamerki oraz naszyjniki, kaptorgi, kolczyki
  • półsurowiec do wyrobu ozdób
  • elementy ozdób – blaszki, ułamki taśmy, druciki

oraz sztabki srebrne.

Cały depozyt jest datowany na okres po 983 roku.

                                     

3. Ekspozycje skarbu kotowickiego

  • Muzeum Archeologiczne we Wrocławiu – znalezione i odzyskane w latach 1972-1974 ozdoby srebrne i monety. Niewielka część eksponowana jest w ramach stałej wystawy "Śląsk starożytny – pełna chata z wczesnego średniowiecza”.
  • Gabinet Numizmatyczno–Sfragistyczny Zakładu Narodowego im. Ossolińskich – zakupiony w 1972 roku od prywatnego kolekcjonera zespół 18 denarów szwabskich i bawarskich wyróżniający się dobrym stanem zachowania.