Poprzednia

ⓘ Emil Żychiewicz




                                     

ⓘ Emil Żychiewicz

Emil Maria Żychiewicz pseud. "Teczek” – polski żeglarz, jachtowy kpt. ż.w., dowódca SY Witeź II w czasie rejsów na Wyspy Owcze i na Islandię, członek honorowy Jacht Klubu AZS w Szczecinie.

                                     

1. Życiorys

Emil Żychiewicz urodził się w 1914 roku we Lwowie. Ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza, a następnie – do wybuchu II wojny światowej – studiował ekonomię w Szwajcarii. W czasie wojny był żołnierzem lwowskiego Kedywu. Po zakończeniu wojny został repatriowany do Wrocławia zob. wysiedlenie Polaków ze Lwowa. Brał udział w reaktywacji Wydawnictwa Kartograficznego "Książnica-Atlas”. W tym wydawnictwie pracował do jego nacjonalizacji w roku 1950. Od roku 1953 mieszkał w Warszawie. Pracował w PAX, Instytucie Wydawniczym PAX i w Veritas. Brat Antoniego Żychiewicza.

                                     

2. Ciekawostka

Tak naprawdę "Teczek" nie był pseudonimem, tylko żartobliwym zdrobnieniem imienia, które ustaliło się naturalnie, w rodzinnym gronie, dla odróżnienia od imienia ojca również Emila. Zachowany we wspomnieniach źródłosłów to: Emil→Emiluś→Emiluteczek→Teczek, a później pojawiło się kolejne zdrobnienie "Tekuś".

                                     

3. Działalność i osiągnięcia żeglarskie

Należał do AZM Lwów do roku 1939, a po wojnie do AZM Wrocław. Żeglował też w JK AZS Szczecin i był instruktorem żeglarstwa w COŻ Trzebież oraz członkiem komisji egzaminacyjnych na stopnie żeglarskie. Był jednym z egzaminatorów Ludomira Mączki, zdobywającego stopień żeglarza, który po latach wspominał:

W roku 1956 E. Żychiewicz brał udział w regatach dokoła Rugii jako kapitan SY Swantewit, zdobywając I miejsce.

Polinezja Północy

W tym samym czasie należał do grona szczecińskich żeglarzy, którzy rozpoczynali odkrywanie "Polinezji Północy” pojęcie wymyślone prawdopodobnie przez Ludka Mączkę w roku 1956. Do "Polinezji Północy” były zaliczane: Zatoka Botnicka, Szetlandy, Wyspy Owcze, Orkady, Islandia, Grenlandia, Jan Mayen, Spitsbergen, Północna Norwegia. Kpt. Emil "Teczek” Żychiewicz był kapitanem w czasie dwóch historycznych pierwszych rejsów w ten rejon na "Witeziu II”, jachcie bez silnika, echosondy, radia poza "Szarotką” i radaru. W pierwszy rejs na Islandię wypłynięto w sierpniu 1958 roku. W pobliżu Wysp Owczych zabrakło wody, a pogoda bardzo się popsuła. L. Mączka wspominał:

Obaj kapitanowie byli jednomyślni – należy wracać.

W następnym rejsie załogę stanowili: Ludomir Mączka, Maria Gerlach i Stanisław Tomaszewski. Wyprawę rozpoczęto wcześniej 12 maja 1959 i zdecydowano się płynąć bez zawijania do portów. Silny sztorm w pobliżu Westmannaeyjar Islands, gdy widoczny już był Vatnajökull, utrudnił osiągnięcie celu. Po sztormie udało się ustalić położenie jachtu na podstawie pomiarów wysokości ledwo widocznego słońca, wykonanych przez Ludka z użyciem sekstantu i w gęstej mgle dotrzeć do celu.

Do portu w Reykjaviku weszli 5 czerwca, po raz pierwszy donosząc polską banderę sportową do stolicy Islandii. Załoga była podziwiana przez znających żeglarstwo tubylców i serdecznie goszczona przez kilka dni.

W drodze powrotnej jacht ponownie walczył z silnym sztormem. Rejs zakończono 12 lipca po dwóch miesiącach 1230 godzinach żeglugi i po pokonaniu 3767 mil morskich kapitan Emil Żychiewicz wskazał dodatkowy sukces:



                                     

4. Wyróżnienia i upamiętnienie

Emil Żychiewicz otrzymał tytuł członka honorowego Jacht Klubu AZS w Szczecinie. Jest wielokrotnie wspominany przez przedstawicieli szczecińskiego środowiska żeglarskiego, którzy troszczą się o zachowanie pamięci o tych czasach, "kiedy jachty były z drewna a ludzie ze stali” tytuł piątej części cyklu Zbigniewa Klimczaka "80 lat historii polskiego żeglarstwa”.

W roku 2009 odbyła się – zorganizowana z inicjatywy Piotra Owczarskiego dyrektora Technikum Morskiego w Szczecinie – wyprawa "Islandia 2009”. Młodzież szczecińskiego jacht klubu AZS pokonała trasę rejsu "Witezia II” na jachcie SY Stary trasę podzielono na etapy; między etapami załogę wymiano. Kadrę rejsu stanowili: Maciej Krzeptowski kapitan, Grzegorz Węgrzyn I oficer, Cezary Pawłowski II oficer, Kazimierz Sawczuk II oficer, Piotr Owczarski koordynator wyprawy i Anna Kubik współorganizatorka wyprawy.

Załoga "Starego” zawiozła do Reykjaviku pamiątkową tablicę projekt – Zdzisław Sobierajski, odlew – Zbigniew Olejnik, którą uroczyście zamontowano w tamtejszym muzeum morskim. Tekst, ułożony przez żeglarzy ze Szczecina, brzmi:

Na tablicy umieszczono też informację o rejsie "Witezia II” w języku islandzkim i angielskim.

Przebieg rejsu "Islandia 2009” zaprezentowano w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie na wystawie, której celem było m.in. uczczenie 65-lecia polskiego żeglarstwa w Szczecinie i na Pomorzu Zachodnim oraz 50 rocznicy rejsu "Witezia II”.