Poprzednia

ⓘ Teatr żydowski




Teatr żydowski
                                     

ⓘ Teatr żydowski

Teatr żydowski – pojęcie odnoszące się do gałęzi teatru obejmującej sztuki teatralne tworzone i wystawiane głównie przez Żydów, w jidysz – języku środkowoeuropejskiej społeczności aszkenazyjskiej.

Zakres teatru żydowskiego jest szeroki i obejmuje zarówno dramat, jak i operetkę, musical, rewię, komedię, sztuki ekspresjonistyczne i modernistyczne. Głównym nurtem repertuarowym teatru żydowskiego jest klasyka literatury żydowskiej, a więc utwory Salomona Ettingera, Abrahama Goldfadena, Jakuba Gordina, Szolema Alejchema, Icchoka Lejba Pereca, Szymona Anskiego, Pereca Hirszbejna czy Szaloma Asza.

                                     

1. Historia

Początków teatru żydowskiego należy upatrywać w tradycjach i zwyczajach związanych ze świętem Purim. Już w XVIII wieku znana była purim szpil jid. פורים שפיל – komiczna sztuka teatralna opierająca się na historii królowej Estery opisanej w Megilat Ester. Wystawianym w synagogach przedstawieniom do dnia dzisiejszego towarzyszą bale kostiumowe.

Na szeroką skalę działalność teatru jidysz rozwinęła się w XIX wieku. Żydowskie sztuki wystawiane były nie tylko w Środkowej i Środkowo-Wschodniej Europie, ale i w Europie Zachodniej oraz w Stanach Zjednoczonych.

Za ojca teatru żydowskiego uważa się Abrahama Goldfadena ur. 1840 w Starokonstantynowie na Wołyniu. W 1876 w wyniku spotkania ze śpiewakami brodzkimi I. Grodnerem i Mosze Finklem w Jassach zaczął odgrywać początkowo scenki rodzajowe, potem zaś pisać sztuki; komponował też muzykę do przedstawień. Grupa Goldfadena odniosła sukcesy w Rosji i Warszawie, jednak występy w Stanach Zjednoczonych nie miały powodzenia. Grupa powróciła do Europy, występując we Lwowie 1890–1903, Paryżu i Londynie 1898–1903. Abraham Goldfaden napisał ponad 50 sztuk teatralnych inspirowanych folklorem, ale podejmował także poważniejsze tematy. Na historii biblijnej z Pieśni nad pieśniami oparty jest dramat historyczny Szulamit oder Bat Jeruszalajim jid. שולמית אָדער בת-ירושלים – Szulamit albo córa Jerozolimy, a historię Żydów przedstawiają sztuki takie jak Dr Almosado, Juda Macabi, Bar Kochba.

Według Israila Bercoviciego, "dzięki teatrowi jidysz, kultura żydowska weszła do świata zewnętrznego”, zarówno poprzez przedstawianie samej siebie, jak i czerpanie teatralnych inspiracji z innych kultur.

                                     
  • filmowy żydowskiego pochodzenia. W latach 1952 1968 aktor Teatru Żydowskiego w Łodzi, Dolnośląskiego Teatru Żydowskiego we Wrocławiu i następnie Teatru Żydowskiego
  • reżyserka żydowskiego pochodzenia, jedna z największych aktorek w historii żydowskiej sceny teatralnej. Dyrektorka Państwowego Teatru Żydowskiego Była pierwszą
  • 1974 w Warszawie polski aktor teatralny pochodzenia żydowskiego aktor Teatru Żydowskiego w Warszawie. Zaczął występować w 1927. Do wybuchu wojny
  • białoruska i żydowska Teatr TrzyRzecze do początku 2015 prowadził scenę w Białymstoku przy ul. Młynowej 19, w przedwojennej dzielnicy żydowskiej Chanajki
  • filmowa żydowskiego pochodzenia. Wieloletnia aktorka Teatru Żydowskiego w Łodzi, Dolnośląskiego Teatru Żydowskiego we Wrocławiu i Teatru Żydowskiego w Warszawie
  • teatralny żydowskiego pochodzenia, wieloletni aktor Teatru Żydowskiego w Łodzi, Dolnośląskiego Teatru Żydowskiego we Wrocławiu i Teatru Żydowskiego w Warszawie
  • Ośrodka Brama Grodzka Teatr NN w dziedzinie inicjatyw społecznych promujących dialog chrześcijańsko - żydowski i polsko - żydowski została uhonorowana w

Użytkownicy również szukali:

jak w przedwojennym kabarecie, rejwach teatr, szabasowa dziewczyna,

...
...
...