Poprzednia

ⓘ Rejs Roku – Srebrny Sekstant




Rejs Roku – Srebrny Sekstant
                                     

ⓘ Rejs Roku – Srebrny Sekstant

Rejs Roku – Srebrny Sekstant – najwyższe polskie wyróżnienia żeglarskie, przyznawane corocznie od roku 1970 w pierwszy piątek marca, dla uczczenia rocznicy opłynięcia 1 marca 1937 roku przylądka Horn przez żaglowiec szkolny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni – "Dar Pomorza”. Na pokładzie tej fregaty, która jest obecnie jednym z oddziałów Muzeum Morskiego w Gdańsku, zbiera się Jury "Rejsu Roku”.

                                     

1. Historia

Systematyczne honorowanie największych dokonań polskich żeglarzy zainicjowała grupa dziennikarzy "Głosu Wybrzeża”, pasjonatów żeglarstwa. Organizowali oni na Pomorzu cieszące się wielkim zainteresowaniem spotkania z Leonidem Teligą, który 30 kwietnia 1969 zakończył w Casablance ponad dwuletni rejs dookoła świata zm. 21 maja 1970. Redaktorzy Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Kazimierz Kołodziej przygotowali regulamin dorocznych nagród "Rejs Roku”, za najwybitniejsze osiągnięcia polskich żeglarzy morskich, a Minister Żeglugi Jerzy Szopa ufundował główną nagrodę – "Srebrny Sekstant”. W następnych latach nagrodę fundowało Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

W 1973 roku ponownie polscy żeglarze pokonali trawers Hornu – jury "Rejsu Roku” przyznało "Srebrny Sekstant” Krzysztofowi Baranowskiemu, a drugie miejsce zajęli kapitanowie jachtu SY Euros – Aleksander Kaszowski i Henryk Jaskuła. Nagrody nie otrzymał Tomasz Zydler, kapitan "Konstantego Maciejewicza”, który prowadził jacht w czasie zdobywania Przylądka, jednak nie wrócił do kraju. W roku 1974 utworzono polskie Bractwo Kaphornowców. Po 43 latach liczba jego członków przekroczyła 600 załogi kilkudziesięciu jachtów.

Jeden raz nagrodę przyznano żeglarzowi zagranicznemu - w 1975 r. otrzymał ją Czech Richard Konkolski, pływający pod banderą ówczesnej Czechosłowacji, ale od początku kariery żeglarskiej związany z Polską i tradycyjnie uznawany za członka polskiego środowiska żeglarskiego, również dlatego, że legitymował się polskimi patentami żeglarskimi i był członkiem Polskiego Związku Żeglarskiego.

W latach 1970–2013 główne nagrody "Rejs Roku – Srebrny Sekstant” otrzymały 42 jachty, 18 wypraw dookoła świata "wielki krąg”, 11 startów w oceanicznych regatach, 12 rejsów polarnych. Wśród nagrodzonych osób było 43 kapitanów. Wyróżniono też jeden katamaran "Warta Polpharma” i jeden trójmasztowy szkuner "Zawisza Czarny”.

                                     

2. Jury konkursu

W obradach Jury konkursu, odbywających się w salonie komendanta żaglowca-muzeum "Dar Pomorza”, biorą udział przedstawiciele organizatorów i zwycięzcy poprzednich edycji. W roku 2012 w obradach brali udział m.in.: kontradmirał Czesław Dyrcz przewodniczący Jury, rektor-komendant Akademii Marynarki Wojennej, Maciej Leśny przedstawiciel Prezesa PZŻ, przewodniczący Komisji Żeglarstwa Morskiego oraz publicyści-pomysłodawcy "Rejsu Roku – Srebrnego Sekstantu” – Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Aleksander Goski. W grupie żeglarzy reprezentujących laureatów edycji 1–42, znaleźli się m.in. Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, Jerzy Jaszczuk, Andrzej Rościszewski, Jerzy Wąsowicz.

                                     

3. Logo nagrody i opis

Pierwsze logo "Rejsu Roku” opracowano w roku 1970, przed ustanowieniem ministerialnej nagrody głównej "Sekstantu Roku”; akcji patronował wówczas Głos Wybrzeża. Czarno białe logo miało kształt prostokąta z szerokim obramowaniem o lekko zaokrąglonych narożach. Dookoła wewnętrznego, białego prostokąta znajdował się schematyczny rysunek jachtu, przedstawionego jako trzy czarne pola: półokrąg przedstawiający kadłub slupa i dwa zniekształcone trójkąty, przedstawiające grot i fok. Wierzchołki żagli umieszczono na tle umownego obrazu kuli ziemskiej równik, 2 południki i 2 równoleżniki. W czarnym obramowaniu prostokąta znajdował się biały napis majuskuła: w dolnej części obwodu – 1970, a w części pozostałej – REJS ROKU * GŁOS WYBRZEŻA.

W następnych latach w szerokim obramowaniu wewnętrznego prostokąta były umieszczane napisy: REJS ROKU po lewej stronie i SREBRNY SEKSTANT po prawej. W polu grota umieszczono herb Gdańska dwa równoramienne krzyże w słup i korona. Logo było stosowane w wersji czarno-białej oraz barwnej granatowe obramowanie z białym napisem, na białym tle wewnętrznego prostokąta – czarny kadłub żaglówki i czerwone żagle z barwnym herbem.

Zwycięzcy konkursu "Rejs Roku” otrzymują symboliczne koło sterowe z plakietką, a zdobywcy I miejsca – dodatkowo sekstant, wręczany w drewnianym kuferku przez przedstawiciela ministerstwa podczas uroczystej gali w Dworze Artusa. W czasie tej samej uroczystości są wręczane nagrody "Rejs Roku” niższych stopni oraz "Bursztynowa Róża Wiatrów” – puchar od Prezydenta Gdańska.