Poprzednia

ⓘ Paradoks globalizacji




                                     

ⓘ Paradoks globalizacji

Paradoks globalizacji – opisany przez Daniego Rodrika paradoks, zwany przez niego też trylematem globalizacji, sugerujący konflikt między demokracją, nieograniczoną globalizacją gospodarczą i autonomią bądź suwerennością państw. Rodrik dowodzi, że niemożliwa jest koegzystencja tych trzech celów polityki na poziomie państwa narodowego.

                                     

1. The Globalization Paradox

W 2011 opublikowana została książka Rodrika pt. The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy, poświęconej analizie przyczyn i genezy postulowanego przez autora paradoksu. Jego kwintesencją jest konflikt między demokratycznym systemem zarządzania państwem, daleko idącą integracją jego gospodarki z gospodarką światową hiperglobalizacja w nomenklaturze Rodrika oraz suwerennością, zwłaszcza odnośnie polityki gospodarczej i społecznej.

Według Rodrika, można połączyć co najwyżej po dwa z wyżej wymienionych celów politycznych, co jest nie dostrzeżonym dotychczas w dyskursie globalizacyjnym problemem. Dowodzi on, że hiperglobalizacja jest możliwa tylko albo w przypadku stworzenia jakiejś formy rządu światowego globalny federalizm, albo po rezygnacji z demokracji na rzecz sterowania poszczególnymi państwami przez technokratyczne elity dostosowujące swoją politykę do wymogów rynku światowego a nie do oczekiwań obywateli. Ponieważ uważa, że pierwsza opcja nie jest realistyczna, a druga nie do zaakceptowania ze względów moralnych, pozostaje rezygnacja z hiperglobalizacji na rzecz systemu wzorowanego na systemie Bretton Woods. Jak dowodzi Rodrik, system taki umożliwiłby suwerennym, demokratycznym państwom korzystanie z dobrodziejstw światowego rynku – w ramach ograniczeń zdefiniowanych w międzynarodowych zasadach jego działania.

                                     

2. Rozsądna globalizacja

W ostatnim rozdziale swej książki, zatytułowanym A Sane Globalization pol. rozsądna globalizacja, Rodrik naszkicował projekt międzynarodowego systemu gospodarczego pozwalającego na uniknięcie trylematu globalizacji. Do zaproponowanych przez niego reform należą m.in.:

  • zaakceptowanie krajów rozwijających się jako pełnoprawnych partnerów gospodarczych.
  • umożliwienie wolnego w porównaniu ze stanem obecnym – Rodrik nie wyklucza pewnych ograniczeń przepływu siły roboczej między państwami
  • wprowadzenie regulacji światowych rynków finansowych np. podatek Tobina
  • zmiana reguł WTO w celu umożliwienia krajom członkowskim bardziej swobodnego zarządzania swoimi gospodarkami narodowymi np. przez dopuszczenie pewnych form protekcjonizmu w celu chronienia krajowych rynków bądź kierowania rozwojem przemysłu