Poprzednia

ⓘ Monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej




                                     

ⓘ Monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej

Monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej – monety posiadające obiegowy status prawny, emitowane przez Narodowy Bank Polski od 1990 roku z umieszczonymi na awersie nazwą państwa "Rzeczpospolita Polska” oraz godłem w postaci orła w koronie, emitowane z rewersami poświęconymi wybranym tematom kolekcjonerskim, bite najczęściej w metalach szlachetnych, w podwyższonym standardzie w stosunku do monet powszechnego obiegu, najczęściej wprowadzane do obiegu kolekcjonerskiego w cenach przekraczających ich nominał. Monety te są kontynuacją kolekcjonerskiej działalności emisyjnej Narodowego Banku Polskiego rozpoczętej w okresie PRL w 1972 r.

Ze względu na przesunięcie w czasie o pięć lat zmiany polskiego systemu monetarnego w stosunku do przejścia z Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Rzeczpospolitą Polską, monety kolekcjonerskie III Rzeczypospolitej zaliczane są do jednej z dwóch grup:

  • podenominacyjnych 1995–.
  • przeddenominacyjnych 1990–1994 albo

Z formalnego punktu widzenia kolekcjonerskie monety podenominacyjne są prawnym środkiem płatniczym w Polsce. Ich każdorazowe wprowadzenie do obiegu legitymizują odpowiednie zarządzenia prezesa Narodowego Banku Polskiego publikowane w Monitorze Polskim.

W 1991 r. w Mennicy Państwowej wybito również pięć kolekcjonerskich monet próbnych III Rzeczypospolitej z napisem "PRÓBA” nieposiadających obiegowego statusu prawnego.

                                     

1. Okres przed denominacją

Wg jednego z katalogów ukazujących się na przełomie XX i XXI w. istnieje 66 monet kolekcjonerskich z lat 1990–1994, aczkolwiek 15 z nich, z rewersami poświęconymi: Tadeuszowi Kościuszce, Józefowi Piłsudskiemu i pomnikowi Fryderyka Chopina w Warszawskie, nie zostało wyprodukowanych na zlecenie Narodowego Banku Polskiego. Monety te wybiła prywatna firma w mennicy w Los Angeles. Do Polski trafiły dopiero w 1994 roku i rozprowadzane były przez PKO Bank Polski.

Wg innego katalogu wydawanego w analogicznym okresie liczba monet kolekcjonerskich okresu przeddenominacyjnego III Rzeczypospolitej jest mniejsza o 5 pozycji, gdyż cztery odmiany srebrnej monety o średnicy 39 mm, masie 31.1 grama i nominale 100 000 złotych z 1990 r. Solidarność 1980–1990, jak również 100 000 złotych z 1994 r. wybite z okazji 50. rocznicy powstania warszawskiego, zaliczone zostały do monet okolicznościowych obiegowych z wizerunkiem okolicznościowym.

W latach 1990–1994 najczęściej emitowanymi nominałami kolekcjonerskimi były: 100 000, 200 000 i 300 000 złotych, bite głównie w srebrze. W latach tych kontynuowano serie Żołnierz polski na frontach II wojny światowej oraz Zamki i pałace w Polsce, a rozpoczęto Zwierzęta Świata.

Dwie kolekcjonerskie monety tego okresu posiadały inny kształt niż okrągły. Były to bite stemplem lustrzanym:

  • srebrne 300 000 złotych 70-lecia odrodzenia Banku Polskiego, 1994 – w formie siedmiokąta foremnego.
  • miedzioniklowe 50 000 złotych 200 lat Orderu Virtuti Militari, 1992 – w formie ośmiokąta foremnego oraz

Wszystkim monetom kolekcjonerskim tego okresu bitym przez Mennicę Państwową towarzyszyły emisje w postaci prób niklowych.

                                     

2. Okres po denominacji

Od 1995 Narodowy Bank Polski emituje corocznie monety kolekcjonerskie o nominale 10, 20 i 200 zł. Od 1997 regularnie emitowany jest nominał 100 zł, a od 2008 dodatkowo inne, w tym o nietypowych kształtach.

W 2010 roku została wprowadzona platforma aukcyjna "Kolekcjoner”, która wyłaniała cenę emisyjną w procesie licytacji. Dotychczas cenę ustalał bank centralny, a od tego roku wszystkie monety sprzedawane są w cenie ukształtowanej według ofert złożonych przez użytkowników. W 2011 został uruchomiony sklep "Kolekcjoner”, w którym emitent oferował kupno monet wyemitowanych przed wprowadzeniem systemu aukcyjnego oraz egzemplarzy niekupionych na aukcjach.

                                     

2.1. Okres po denominacji Dodatki i zdobienia monet

Często celem uatrakcyjnienia monety najczęściej srebrnej poddaje się ją dodatkowym procesom, ozdabia się różnymi materiałami, bądź wybija w nietypowym kształcie. Pierwszy dodatek pojawił się w 2001 roku i był to bursztyn na monecie srebrnej Szlak Bursztynowy. Najczęściej pojawiającym się dodatkiem na monetach jest farba.

                                     

2.2. Okres po denominacji Liczba monet w danych latach

Poniższa tabela przedstawia liczbę wybitych monet kolekcjonerskich w poszczególnych latach z podziałem na srebrne i złote monety oraz z uwzględnieniem najpopularniejszych nominałów. Dane pochodzą z archiwalnych planów emisyjnych Narodowego Banku Polskiego.

Użytkownicy również szukali:

kolekcjonerskie polskie monety, monety obiegowe okolicznościowe, nowe monety kolekcjonerskie, rzadkie monety 2 zł,

...
...
...