Poprzednia

ⓘ Shenzhou (pojazd kosmiczny)




Shenzhou (pojazd kosmiczny)
                                     

ⓘ Shenzhou (pojazd kosmiczny)

Shenzhou – seria chińskich załogowych statków kosmicznych. Stanowiły one podstawę początkowej fazy chińskiego programu załogowego, obecnie pełnią rolę statków transportujących załogi do chińskich stacji orbitalnych Tiangong.

                                     

1. Budowa

Statek jest pod względem konstrukcyjnym zbliżony do rosyjskich do 1991 r. radzieckich statków Sojuz-TM. Składa się z trzech części: kabiny, przedziału silnikowego i przedziału orbitalnego. Może zabrać na pokład 3 członków załogi. Wynoszenie na orbitę odbywa się przy użyciu rakiet Chang Zheng 2F Długi Marsz 2F.

Moduł dowodzenia powrotny znajduje się w centralnej części statku i może pomieścić maksymalnie trzech astronautów. Kapsuła ma wysokość 2.50 m, średnicę u podstawy 2.52 m i masę 3240 kg. Wnętrze o objętości 6 m 3 wyposażone jest w rozkładane fotele, pulpity sterownicze, systemy nawigacji i łączności oraz kontroli środowiska. Na szczycie kapsuły znajduje się właz o średnicy 70 cm. Dwa niewielkie iluminatory o średnicy po 30 cm umożliwiają widok na zewnątrz. U podstawy umieszczona jest osłona termiczna o masie 450 kg chroniąca lądownik podczas hamowania w atmosferze. Lądownik zaopatrzony jest w system spadochronów spadochron główny ma powierzchnię 1200 m 2 oraz 4 rakiet hamujących, które łagodzą uderzenie o grunt podczas lądowania.

Moduł orbitalny znajduje się z przodu modułu dowodzenia. Stanowi go cylindryczna kabina ciśnieniowa o długości 2.80 m, średnicy 2.25 m i masie 1500 kg. Wnętrze o objętości 8 m 3 służy astronautom jako dodatkowe pomieszczenie robocze. Widok na zewnątrz umożliwia iluminator o średnicy 48 cm. Właz o średnicy 80 cm może służyć astronautom do wyjścia w otwartą przestrzeń kosmiczną. U podstawy 70 cm właz łączy kabinę z modułem dowodzenia. Moduły pojazdów w misjach samodzielnych do lotu Shenzhou 7 zaopatrzone były w parę paneli ogniw słonecznych o powierzchni 12.2 m 2 oraz własne systemy nawigacyjne i napędowe dzięki czemu mogły kontynuować samodzielny lot bezzałogowy trwający ponad 6 miesięcy. Wyposażenie modułu zmienia się w zależności od celów misji. W dotychczasowych lotach składało się między innymi ze sprzętu zwiadu radioelektronicznego i kamer zwiadowczych. Od misji SZ-8 człon orbitalny jest zaopatrzony w węzeł cumowniczy, dzięki któremu Shenzhou może łączyć się z drugim statkiem lub stacją orbitalną. Sam moduł może służyć jako ministacja orbitalna lub jako dodatkowy element większej stacji.

Moduł napędowy serwisowy umieszczony jest z tyłu kabiny lądownika. Jego długość wynosi 2.94 m, średnica 2.50 m w części centralnej i 2.80 m u podstawy, masa 3000 kg. Zespół napędowy składa się z 4 silników głównych o ciągu 2500 N każdy służących m.in. do wykonania manewru zejścia z orbity oraz z mniejszych silników korekcyjnych 8 po 150 N i 16 po 5 N ciągu każdy. Zbiorniki członu zawierają 1000 kg materiałów pędnych. Znajdują się tu też systemy kontroli środowiska i układy zasilania w energię statku. Para paneli ogniw słonecznych o całkowitej rozpiętości 17 m ma powierzchnię 24.5 m 2. Moduł napędowy oddziela się od lądownika podczas powrotu na Ziemię i ulega zniszczeniu w atmosferze.

                                     

2. Wykaz misji w ramach programu Shenzhou

W ramach programu Shenzhou były przeprowadzane misje zarówno bezzałogowe jak i załogowe. Zanim doszło do pierwszego lotu załogowego, przeprowadzono cztery loty testowe w latach 1999-2003 Shenzhou 1, 2, 3 i 4. W pierwszych trzech lotach załogowych Shenzhou 5, 6 i 7 brali udział astronauci należący do pierwszej, 14-osobowej grupy chińskich astronautów, sformowanej w 1996 roku. W 2011 roku rozpoczęto realizację programu Tiangong, w ramach którego przeprowadzono w 2011 roku lot bezzałogowy Shenzhou 8, po którym planowane są regularne, w odstępach około roku, misje załogowe począwszy od Shenzhou 9.