Poprzednia

ⓘ Kościół św. Trójcy w Cieszynie




Kościół św. Trójcy w Cieszynie
                                     

ⓘ Kościół św. Trójcy w Cieszynie

Kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy w Cieszynie – rzymskokatolicki kościół filialny z 1594 r., wybudowany stylu gotycko-renesansowym, znajdujący się przy placu Józefa Londzina.

                                     

1. Historia

Pierwotnie był to leżący na cmentarzu drewniany kościół ewangelicki pierwsza w Cieszynie świątynia protestancka fundacji księżnej Sydonii Katarzyny z 1585 roku. Powstanie kościoła wiąże się epidemią, która trwała od Zielonych Świątek w roku 1585 do połowy października tego samego roku. Na terenie kościoła i terenach przyległych pochowano podobno 3000 ofiar zarazy. Na miejsce pochówku przeznaczono ogrody, które zostały podarowane na ten cel przez ich właścicielkę - księżną Sydonię Katarzynę. Początkowo Na cmentarzu wybudowano drewnianą kaplicę, a następnie w 1594 roku wystawiono murowany kościół. W 1654 r. kościół odebrano ewangelikom i przekazano katolikom. Było to związane z kontrreformacją i z tym, że książę cieszyński Adam Wacław - konwertyta ewangelicki - powrócił do wiary Kościoła katolickiego. Protestanci bezskutecznie próbowali odzyskać kościół, jednak gdy w 1653 roku ostatni protestancki pastor Cieszyna został zmuszony opuścić miasto, w marcu 1654 r. kościół przejęła Komisja Religijna. Wtedy to kościół stał się świątynią filialną kościoła parafialnego Świętej Marii Magdaleny.

Otaczający kościół cmentarz zaczęto likwidować w 1865 r. a zamknięto w 1883 r. z czasem zamieniając w Park Świętej Trójcy. Oprócz ofiar epidemii na cmentarzu – pochowano m.in. twórcę biblioteki i muzeum w Cieszynie - ks. Leopolda Szersznika. Jedna z płyt nagrobnych pochodzi z nagrobka Gabriela Gerloffa 1605-1655, ostatniego cieszyńskiego mincerza, pochodzącego z Saksonii. W 1945 r. skuto niemiecki napis, został tylko herb Gerloffa i ornament roślinny.

Odpust w kościele pod wezwanie Świętej Trójcy odbywa się w niedzielę Trójcy Przenajświętszej.

                                     

2. Architektura

Kościół jest jednonawowy, w stylu gotycko-renesansowym. Został wzniesiony na rzucie prostokąta z trójprzęsłową nawą i pokryty dachem dwuspadowym. Do nawy przylega niższe prezbiterium z zakrystią i wieżą kościelną. Frontowa fasada została zwieńczona późnorenesansowym szczytem z 1659 roku. W ścianach bocznych - w półkoliście zamkniętych niszach - rozmieszczono ostrołukowe okna.

Nad wejściem widoczne są gotyckie portale pochodzące z końca XVII wieku. Neogotycka Wieża - przylegająca do nawy - pochodzi z 1864 roku. Została opatrzona kamiennymi, renesansowo-barokowymi epitafiami wmurowanymi w zewnętrzne ściany. Murowana wieża powstała na miejscu wieży drewnianej, która wieńczyła kaplicę grobową. W wieży jest zawieszony dzwon z 1641 roku, który został ufundowany przez księżną Elżbietę Lukrecję.

Nawę kościoła nakrywa kolebkowe sklepienie z głębokimi lunetami. Nawę od prezbiterium oddziela tęczowy ostrołuk, a po stronie przeciwnej mieści się chór z przełomu XVIII i XIX wieku, który został wsparty na trzech arkadach.

Ołtarz główny jest późnobarokowy, dwukondygnacyjny i kolumnowy. Został ozdobiony figurami św. Teresy i św. Jadwigi. Dziewiętnastowieczne obrazy pędzla F. Dobischowskiego znajdujące się w ołtarzu, przedstawiają Chrzest Pana Jezusa w Jordanie i Boga Ojca. W ołtarzach bocznych znajdują się obrazy: św. Sebastiana i św. Tobiasza z aniołem.

W części północnej kościoła znajduje się zamurowany portal, co oznacza, że kiedyś istniało tam wejście.

Po II wojnie światowej, kościół został przyozdobiony polichromią.

                                     

3. Legenda

Z kościołem pw. Świętej Trójcy wiąże się legenda zapisana w połowie XIX wieku. Według tej legendy w czasie najazdu Tatarów na Europę, w 1241 roku książę cieszyński próbował stawić im opór, jednak bezskutecznie. Cieszyńscy mieszczanie byli zmuszeni schronić się wraz z dobytkiem w górach. Zdarzył się wtedy cud i Tatarzy wycofali się. W podzięce za łaski Opatrzności Bożej mieszkańcy Cieszyna wznieśli kościół pod wezwaniem św. Trójcy. Kościół strawił pożar, ale cieszyniacy byli przeświadczeni, że w razie wielkiej potrzeby, Opatrzność trzeba prosić o przychylność. Gdy w 1585 roku w Cieszynie wybuchła wielka zaraza, mieszczanie ślubowali odbudować ten kościół, jeśli Bóg oszczędzi ich od zagłady.

                                     

4. Msze święte

Msze święte odbywają się:

  • poniedziałek Odnowa w Duchu Świętym - godzina 19.00
  • sobota - godzina 17.00
  • wtorek uczniowie szkół gimnazjalnych - godzina 17.00
  • piątek Ruch Światło-Życie - godzina 17.00
  • czwartek dzieci pierwszokomunijne - godzina 17.00
  • niedziele i święta nakazane: 11.00
  • środa uczniowie Szkół Katolickich - godzina 7.45