Poprzednia

ⓘ Oybek




Oybek
                                     

ⓘ Oybek

Oybek, w polskojęzycznych opracowaniach także jako Ajbek, właśc. Muso Toshmuhammad – uzbecki pisarz, poeta, tłumacz i literaturoznawca.

Urodził się w rodzinie rzemieślnika w Taszkencie. W 1930 r. ukończył studia na wydziale ekonomicznym Środkowoazjatyckiego Uniwersytetu Państwowego. Zadebiutował w 1922 r. wierszem opublikowanym na łamach gazety Tong yulduzi. Jego pierwszy tom poezji Tuygular ukazał się w 1926 r.

Oybek pisał utwory poetyckie, podnoszące aktualną problematykę społeczną i polityczną, zaangażowane w przemiany zachodzące w kraju. W 1940 r. wydał pierwszą powieść Qutlug qon święta krew, opisującą życie Uzbeków podczas I wojny światowej. Została ona w późniejszym czasie przełożona na szereg języków. W późniejszych latach chętnie wracał do powieści, napisał m.in. Navoyi 1945, powieść historyczną przedstawiającą postać Aliszera Nawoi powieść została w 1946 r. wyróżniona nagrodą państwową ZSRR, Oltin vodiydan shabadalar Wiatr Złotej doliny, 1949, czy Ulug yol wielka podróż, 1967, w której przedstawił wydarzenia z lat 1917-1922.

Prócz tekstów literackich pisał również rozprawy literaturoznawcze i historyczno-literackie. Tłumaczył na język uzbecki utwory m.in. A. Puszkina, M. Lermontowa, M. Gorkiego, W. Bielinskiego czy J.W. von Goethego.

Na język polski zostały przełożone pojedyncze utwory Oybeka, m.in. sześć wierszy zamieszczonych w antologii Poezja uzbecka, w opracowaniu T. Chróścielewskiego, Łódź 1989, s. 296-301.